Hollanda yargısı, Gazprom’un varlıklarına el konulmasına karar verdi

Hollanda’daki bir mahkeme, Gazprom Neft’in Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) faaliyetlerini yürüttüğü Hollandalı iştiraki Gazprom Neft Middle East’in (GNME) ülkedeki varlıklarını açıklamasına ve bu varlıklara el konulmasına karar verdi.

Amsterdam Bölge Mahkemesi tarafından alınan karar, Cayman Adaları merkezli yatırım şirketi Alcazar Capital Partners’ın, Erbil hükümetinin kendisine olan borçlarının güvence altına alınması talebi üzerine geldi.

Davacı şirket, GNME’nin IKBY’ye ait varlıklara sahip olabileceğini varsayıyor.

Kuveytli kamu şirketi Agility’nin yatırım iştiraki olan Alcazar, depolama ve lojistik parkları inşa ediyor, dijitalleşme ve gümrük operasyonlarında Kuveyt hükümetiyle çalışıyor ve atık yönetimi hizmetleri sunuyor.

Erbil hükümetinin ödenmeyen borcu

Davanın geçmişi, Alcazar’ın 2007 yılında Kürt şirketi Korek Telecom’a yerel telekomünikasyon düzenleyicisine olan ücretlerini ödemesi için verdiği 250 milyon dolarlık krediye dayanıyor.

IKBY hükümetinin garantör olduğu bu borç, ne şirket ne de yönetim tarafından geri ödendi.

Alcazar, 2021 yılında Kuveyt’teki bir mahkemeye başvurarak Erbil hükümetinden faiziyle birlikte 490 milyon dolarlık borcun ödenmesini talep etti.

Birkaç duruşmanın ardından Ocak 2024’te davayı kazandı. Ancak aynı yılın mayıs ayında Erbil Ticaret Mahkemesi, IKBY’nin talebi üzerine Alcazar’ın garanti kapsamında ödeme talep etmesini yasakladı.

Bunun üzerine Kuveytli şirket, Kuveyt mahkemesinin kararının Hollanda da dahil olmak üzere diğer yargı bölgelerinde tanınması ve tenfizi için harekete geçti.

Gazprom IKBY’de ne yapıyor?

Gazprom Neft, GNME aracılığıyla IKBY’de çeşitli projelerde yer alıyor. Şirket, 2012 yılında IKBY ile bölgenin güneyindeki Germiyan sahası için bir üretim paylaşım anlaşması imzaladı. Bu projede Ruslar yüzde 40, Kanadalı Western Zagros yüzde 40 ve IKBY yüzde 20 paya sahip oldu. 2016 yılında ise sahanın operatörlüğünü Ruslar devraldı.

Geçen yılın kasım ayında Alcazar, Amsterdam Bölge Mahkemesine başvurarak Erbil hükümetinin Gazprom Neft’in iştiraki de dahil olmak üzere üçüncü şahısların elinde bulunabilecek varlıklarına karşı ihtiyati tedbir kararı çıkarılmasını talep etti.

Mahkeme aynı gün talebi kabul ederek, GNME’nin Erbil hükümeti adına elinde bulundurduğu, ona borçlu olduğu veya ondan alabileceği varlıklara derhal el konulmasına karar verdi.

Aralık 2024’te bir icra memuru, haciz kararını GNME’nin Hollanda Ticaret Odası sicilinde kayıtlı tek adresine bıraktı.

Belgede, şirkete el konulan varlıkları muhafaza etmesi ve iki hafta içinde bu varlıkları açıklayan bir beyanda bulunması emredildi. Ancak GNME, belirtilen süre içinde bu yükümlülüğü yerine getirmedi.

“Gazprom mal varlığını açıklamalı”

Ocak 2025’te icra memuru, emri bir GNME yetkilisinin ikamet adresine tebliğ etti. Birkaç gün sonra Rus şirketin avukatı, icra memuruna gönderdiği bir e-postada, haczin usulüne uygun yapılmadığını ve belgelerin doğru tebliğ edilmediğini savunarak herhangi bir yükümlülüğü tanımadıklarını bildirdi.

27 Mart’ta ismi açıklanmayan başka bir GNME yetkilisi, Bölge Mahkemesine yazılı olarak şirketin “IKBY dışında hiçbir finansal veya maddi varlığa sahip olmadığını ve parasını yalnızca IKBY ve Rusya’daki banka hesaplarında tuttuğunu” bildirdi.

1 Nisan’da ise aynı yetkili, GNME’nin üretim paylaşım anlaşması kapsamında Erbil hükümetine herhangi bir ödeme yapmadığını, yetkililere ödenecek tutarların, şirketin kendilerine tedarik ettiği petrol alım satım sözleşmelerinden doğan borçlarından otomatik olarak düşüldüğünü belirtti.

Dava dosyasına göre, o tarihte Erbil hükümetinin Gazprom’a olan borcu 117 milyon dolardı.

Ancak Kuveytli şirket Gazprom’un bu beyanlarına inanmadı ve Amsterdam mahkemesi de aynı görüşü paylaşarak Rus şirketine Hollanda’daki mal varlığını açıklama emri verdi.

Delcredere hukuk bürosu ortağı Marat Agabalyan, Vedomosti gazetesine verdiği demeçte “Mal varlığını açıklama emirleri, yabancı mahkemelerde kullanılan yaygın bir zorlama aracıdır,” dedi.

MEF Legal hukuk bürosunun ticari uyuşmazlıklar başkanı Nikołaj Stroyev ise, “Emir, yalnızca borçlunun gizli mal varlığının ortaya çıkarılmasına değil, aynı zamanda farklı yargı bölgelerinde ona baskı yapılmasına da olanak tanır,” diye konuştu.

Stroyev, Amsterdam mahkemesinin GNME’nin Erbil hükümetinin varlıklarına sahip olduğuna karar vermesi durumunda, Alcazar’ın bu varlıklara el koymasına izin verebileceğini belirtti.