Asya
Huawei, teknoloji yarışında yeni Harmony OS ve yapay zeka modelini tanıttı

Çinli Huawei, yabancı teknolojiye olan bağımlılığını tamamen azaltmak ve OpenAI, Google, Apple ve Nvidia dahil olmak üzere yapay zeka alanındaki lider oyunculara meydan okumak için çalışmaya devam ederken cuma günü en son işletim sistemini ve yapay zeka için Pangu büyük dil modeline yönelik bir güncellemeyi tanıttı.
Huawei, ABD’nin şirketi ticaret kara listesine alması ve Amerikan teknolojisine erişimini kısıtlamasından bu yana Google’ın Android’inin yerine kendi işletim sistemini geliştirmeyi bir öncelik haline getirdi ve kendi çözümünün “tamamen kendi kendine güvenli ve kontrol edilebilir” duruma ulaştığını söyledi.
Bu arada Çin, OpenAI’nin üretken yapay zeka teknolojisinin kendi versiyonlarını ve Nvidia’nınkilerle rekabet edebilecek donanım çözümlerini geliştirmek için çalışıyor.
Yeni HarmonyOS Next, Huawei’nin akıllı telefonlar, PC’ler, tabletler, arabalar, giyilebilir cihazlar ve kurumsal kullanımlar dahil olmak üzere tüm ürünlerinde kullanılacak. Şirket, işletim sisteminin on yıl önceki ilk çıkışından bu yana 900 milyondan fazla cihaza kurulduğunu söylüyor.
Huawei Tüketici İş Grubu Başkanı Richard Yu, cuma günü Çin’in Dongguan kentinde şirketin geliştiriciler konferansında yaptığı konuşmada, “Kendi kendini kontrol edebilen ve güvenli bir işletim sistemi inşa ederek [diğerlerini] bir virajda geçme fırsatını yakaladık” dedi ve ekledi: “On yıldan biraz daha uzun bir süre içinde, Batılı ülkelerin otuz ila kırk yılda başardığı bazı kilometre taşlarını başardık.”
Bu arada Pangu 5.0 LLM, dört farklı boyutta eğitim modeline sahip: Huawei’ye göre akıllı telefonlara yerleştirilebilen en küçük model, 90 milyara kadar parametreye sahip orta ölçekli bir model, işletmeler için karmaşık görevleri yerine getirmek için 230 milyara kadar parametreye sahip bir “ultra” model ve bir trilyon parametreye sahip bir “süper” model.
Parametreler, yapay zeka eğitimini ayarlamak için kullanılan değişkenler. Parametre sayısı arttıkça model daha güçlü hale gelir ve karmaşık eğitim görevlerinin üstesinden gelme becerisi artar. Open AI’nin en yeni GPT-4 modeli 1,76 trilyon parametre sayısına sahip.
Huawei ayrıca, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın kısa süre önce Taipei’deki Computex ticaret fuarı sırasında gösterdiğine benzer şekilde insansı robotlar, hava durumu tahminleri ve akıllı üretim çözümleri de sergiledi.
Huawei’den Yu, “Nvidia’nın [AI computing] çözümlerinin ötesinde en önemli alternatif biziz” dedi.
Çin’deki en büyük ikinci mobil işletim sistemi
Huawei cuma günü Harmony OS Next’i piyasaya sürdü ve işletim sisteminin tüm cihazlarında sorunsuz bir şekilde benimsenebileceğini söyledi.
“Bu, her cihaz türünün belirli bir işletim sistemine ihtiyaç duyduğu diğer işletim sistemlerinden farklı. Harmony OS Next hepsi bir, hepsi bir” diyen Yu, Huawei’nin yakında çıkacak yeni amiral gemisi akıllı telefonu Mate 70’in bu yıl içinde yeni işletim sistemini kullanacağını ve 2025’te bunu destekleyen daha fazla model olacağını sözlerine ekledi.
Çinli teknoloji grubu ayrıca yapay zeka yeteneklerini, yapay zeka sesli asistanı Celia da dahil olmak üzere cihazlarına entegre etmek için Harmony Intelligence altyapısını başlattı.
Harmony Intelligence ve Harmony OS Next’in tanıtımı, Apple’ın üretken yapay zeka görevlerini yerine getirmek için cihazların yapay zeka yeteneklerine ve sunucu işlemeye dayanan bir yapay zeka platformu olan Apple Intelligence’ı tanıtmasından sadece birkaç hafta sonra gerçekleşti.
Harmony OS, Apple’ın iOS’unu geride bırakarak Çin’deki en büyük ikinci mobil işletim sistemi haline geldi. Canalys verilerine göre, Harmony OS’nin pazar payı 2022’de sadece %6,5 iken, ilk çeyrekte %17,95’e ulaştı. Bu oran 2024’ün ilk çeyreğinde Android için %67,2 ve Apple iOS için yaklaşık %14,8 idi.
Yu, Harmony OS’nin 900 milyon kullanıcıya ulaştığını ve en iyi 5.000 uygulamadan 1.500’den fazlasının Android’den Harmony’ye geçtiğini söyledi.
Yönetici, Huawei’nin yapay zeka hızlandırıcıları için Ascend çiplerinin bilgi işlem gücü, Kunpeng sunucu merkezi işlem birimleri ve cihaz CPU’ları için Kirin çiplerinin yanı sıra Pangu büyük dil modeli de dahil olmak üzere yapay zeka için temel oluşturmaya devam ettiğini söyledi.
Asya
Kazakistan, yakıt ithalatında gümrük vergisini sıfırlıyor

Kazakistan hükümeti, iç pazarda yaşanabilecek olası tedarik aksaklıklarına karşı önlem amacıyla üçüncü ülkelerden akaryakıt ithalatında gümrük vergilerini sıfırlamayı planlıyor. Başta Çin olmak üzere alternatif tedarik kanalları oluşturmayı hedefleyen ülke, bu kapsamda vergisiz ithalat rejimini bir yıl süreyle uygulamaya geçirecek.
Kazakistan, iç pazarda yaşanabilecek olası tedarik sıkıntılarına karşı önlem olarak, üçüncü ülkelerden, özellikle de Çin’den yapılacak akaryakıt ithalatında gümrük vergilerini sıfırlamaya hazırlanıyor.
Tengrinews’in haberine göre, Kazakistan Ticaret ve Entegrasyon Bakan Yardımcısı Janel Kuşukova, konuya ilişkin kararın Avrasya Ekonomik Komisyonu (AEK) nezdinde olgunlaştırıldığını açıkladı.
Kuşukova, “Üçüncü ülkelerden, öncelikle de Çin’den yakıt ithalatını teşvik etmek amacıyla Avrasya Ekonomik Komisyonu çerçevesinde ithalat gümrük vergilerinin düşürülmesine yönelik karar alıyoruz” dedi.
Mevcut durumda Kazakistan’ın ana yakıt tedarikçisinin Rusya olduğunu belirten Kuşukova, iç pazarda bir yetersizlik yaşanması ihtimaline karşı alternatif bir tedarik mekanizması kurmak istediklerini ifade etti.
Bakan Yardımcısı, söz konusu muafiyet rejiminin benzin, dizel ve uçak yakıtını kapsayabileceğini doğrulayarak, bu adımla akaryakıtın gümrüksüz ithalatına hazırlık yapıldığını kaydetti.
Kuşukova, ithalat miktarı için önceden belirlenmiş bir kota planlamadıklarını, yakıtın iç pazarın ihtiyaç duyduğu hacimde ithal edileceğini belirtti.
Ülkede şu an için bir yakıt açığı bulunmadığını vurgulayan Bakan Yardımcısı, Kazakistan’ın amacının ihtiyaç duyulması halinde gerekli miktarda akaryakıtı hızlı bir şekilde ithal edebilme imkanına sahip olmak olduğunu dile getirdi.
Kazakistan, ithalata yönelik bu kolaylaştırma adımlarının yanı sıra kendi yakıt ihracatını kısıtlamaya devam edecek.
Kuşukova, öncelikli olarak iç pazar ihtiyaçlarını güvence altına almak amacıyla uygulanan ihracat kısıtlamalarının birkaç yıldır yürürlükte olduğunu ve her altı ayda bir uzatıldığını hatırlattı.
Kazakistan hükümeti daha önce ülkede akaryakıt sıkıntısı yaşanmadığını, benzin, dizel ve uçak yakıtı rezervlerinin 1 milyon tonun üzerinde olduğunu açıklamıştı.
Aynı zamanda petrol ürünlerinin yasa dışı yollarla ülkeden çıkarılmasını önlemek amacıyla devlet sınırındaki denetimler de sıkılaştırıldı.
Söz konusu gümrüksüz ithalat rejiminin ise bir yıl boyunca yürürlükte kalması öngörülüyor.
Diğer yandan Rusya’da da yüksek talep sezonu öncesinde iç pazarda açık oluşmasını engellemek amacıyla 1 Nisan’dan 31 Temmuz’a kadar geçerli olan bir benzin ihracatı yasağı uygulanıyor.
Rusya içindeki yakıt piyasası, Kırım, Sivastopol ve Krasnodar gibi bölgelerdeki yüksek talep nedeniyle mayıs ayından bu yana hükümetin yakın takibinde bulunuyor.
Yakın tarihte, 23 Haziran’da, Rusya’nın 16 bölgesinde yakıt satışlarına kısmi veya tam kısıtlamalar getirildi.
Ayrıca Rusya Devlet Duması, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının saldırılarından zarar gören rafinerileri desteklemek ve iç pazara benzin arzını teşvik etmek amacıyla Vergi Kanunu’nda değişiklikler öngören yasa tasarısını kabul etti.
Asya
Güney Koreli SK Hynix, ABD borsalarında 29 milyar dolarlık halka arza hazırlanıyor

Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix, ABD’de 29,65 milyar dolar büyüklüğe ulaşabilecek bir halka arz planladığını duyurdu. Açıklamanın ardından şirketin hisseleri tarihi zirvesini yenilerken, yükselişte rakip üretici Micron’un güçlü çeyrek sonuçları da etkili oldu.
Güney Koreli bellek çipi üreticisi SK Hynix, ABD’de 29,65 milyar dolar büyüklüğe ulaşabilecek bir halka arz planladığını duyurdu.
Bu gelişmenin ardından şirketin hisseleri keskin bir yükseliş kaydetti. Yükselişte, şirketin ABD listeleme planlarının yanı sıra sektördeki en büyük rakiplerinden Micron’un güçlü çeyrek dönem sonuçları da etkili oldu.
25 Haziran Perşembe günü gerçekleştirilen işlemlerde SK Hynix hisseleri, bir önceki günün kapanışına göre yüzde 15,8 artışla gün içinde en yüksek 2.987.000 von seviyesine ulaşarak tarihi zirvesini tazeledi.
Şirketin hisseleri günü yüzde 13,06 değer kazancıyla 2.917.000 von seviyesinden tamamladı.
Aramco halka arzına yakın büyüklük
SK Hynix, NASDAQ borsasında Amerikan Depozito Makbuzu (ADR) formunda 17,79 milyon yeni hisse senedi ihraç etmeyi planlıyor. İhracın toplam büyüklüğünün 45,45 trilyon vona (yaklaşık 29,65 milyar dolar) ulaşabileceği belirtiliyor.
Bu tutar, Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco’nun 2019 yılında gerçekleştirdiği 29,4 milyar dolarlık rekor ilk halka arz (IPO) hacmiyle benzer bir büyüklüğe işaret ediyor.
Şirket, ADR işlemlerinin 10 Temmuz’da başlamasını beklemekle birlikte bu tarihin değişebileceğini ifade etti.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, ABD’deki listelemenin yatırımcı tabanını genişleteceği ve şirketin “gerçek kurumsal değerinin tam olarak takdir edilmesine” olanak tanıyacağı belirtildi.
CNBC’nin aktardığı şirket açıklamasına göre SK Hynix, yapay zeka alanındaki teknolojik inovasyonun merkezi olan ABD pazarına erişim sağlayarak küresel şirket statüsünü güçlendirmeyi hedefliyor.
Analistler değerleme farkının kapanmasını bekliyor
SK Hynix hisseleri son 12 ayda on kattan fazla (yüzde 950’ye yakın), yılbaşından bu yana ise 4,5 kat (yüzde 350’ye yakın) değer kazanmasına rağmen rakiplerine kıyasla iskontolu işlem görmeye devam ediyor.
Şirketin fiyata göre ileriye dönük kazanç oranı (F/K) 7,5 seviyesinde bulunurken, bu oran Micron için 9,5, TSMC için ise 21 seviyesinde seyrediyor. Analistler, ABD’deki listelemenin bu değerleme farkını kapatabileceğini düşünüyor.
Klay Group Hisse Senetleri Grubu Başkanı Adil Ebrahim, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, “ABD’de likit bir listeleme, SK Hynix’in yarı iletken sektörünün küresel liderleri arasında yer almasına yardımcı olabilir. Tıpkı ADR ihraçları büyük ölçekli kurumsal yatırımcı çeken ve primli değerlemeyle işlem gören TSMC gibi” ifadesini kullandı.
Uzmanlar ayrıca bu adımın küresel yatırımcıların hisseye erişimini kolaylaştıracağını belirtiyor.
Futurum Group Yarı İletken ve Altyapı Grubu Başkanı Rolf Bulk, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “SK Hynix, yapay zeka odaklı bellek talebine yatırım yapmanın en belirgin yollarından biri ancak sadece Kore’de listelenmiş olması birçok küresel yatırımcının erişimini kısıtlıyordu” değerlendirmesinde bulundu.
Bununla birlikte, ABD’deki ADR fiyatlarının Güney Kore’deki hisselere kıyasla oluşturabileceği potansiyel primin, hisselerin birbirine dönüştürülebilirliğine bağlı olacağı ifade ediliyor.
Uzmanlar, dönüşümün TSMC örneğindeki gibi kısmi olması durumunda ABD’deki ADR priminin korunabileceğini, tam dönüşüm imkanı sağlanması halinde ise değerlemelerin eşitleneceğini kaydediyor.
İktisatçı Pettifor: Kredi piyasaları ile derecelendirme kuruluşları yangını körüklüyor
Yapay zeka çipi pazarında arz yetersizliği sürüyor
SK Hynix hisselerindeki yükselişi destekleyen bir diğer unsur, ABD merkezli rakip üretici Micron’un beklentilerin üzerinde gelen çeyrek dönem mali sonuçları oldu.
CNBC, bu sonuçların yapay zeka odaklı bellek çipi pazarında arz yetersizliğinin devam ettiğini doğruladığını ve sektördeki diğer şirketler için olumlu bir sinyal teşkil ettiğini aktardı.
Yatırımlarını artırmaya devam eden SK Hynix, Güney Kore’nin Yongin kentinde 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan yarı iletken kümelenme projesini yürütüyor.
Şirket aynı zamanda ABD’deki ilk tesisi olacak Indiana’daki 4 milyar dolarlık çip paketleme fabrikasının inşaatına devam ediyor.
Asya
Güney Kore, siyasete müdahale iddiasıyla Shincheonji kilisesi liderini tutukladı

Güney Kore’de bir mahkeme, Shincheonji İsa Kilisesi’nin kurucusu Lee Man-hee hakkında, takipçilerinin bir siyasi partiye katılması için yasa dışı bir plan organize ettiği iddiaları nedeniyle tutuklama kararı verdi.
95 yaşındaki Lee, dini grupların siyasete karışmasını yasaklayan Siyasi Partiler Yasası’nı ihlal etmekle ve büyük seçimler öncesinde on binlerce takipçisini muhafazakâr Halkın Gücü Partisi’ne katılmaya yönlendirmek suretiyle görevi engellemekle suçlanıyor.
Haberlere göre mahkeme, çarşamba günü geç saatlerde Lee hakkında delilleri yok etme riski bulunduğu gerekçesiyle tutuklama kararı verdi.
Çarşamba günü tutuklama talebine ilişkin duruşma için mahkemeye gelen Lee, hakkındaki suçlamalarla ilgili soruları yanıtlamadı.
Kendisini mesih ilan eden Lee, Shincheonji’yi 1980’lerde kurdu. Birçok ana akım Hristiyan grup, Shincheonji’yi “beyin yıkayan bir tarikat” olarak tanımlıyor.
Soruşturmacılar, 2021 ile 2024 yılları arasında 50 binden fazla Shincheonji üyesinin, 2022 başkanlık seçimi ve 2024 parlamento aday belirleme süreçlerinde Halkın Gücü Partisi adaylarını desteklemek üzere seferber edildiğini söyledi.
Suçlamaları reddeden Lee’nin, yetkililerin din ile siyaset arasında olası bir işbirliği vakası olarak tanımladığı operasyonun tepesinde yer aldığından şüpheleniliyor.
Shincheonji, Güney Kore’de 2020’deki COVID-19 salgını sırasında gündeme oturmuştu; erken dönem vakaların yarısından fazlası grubun takipçileriyle ilişkilendirilmişti.
Lee, 2021’de halk sağlığı yasalarını ihlal ettiği yönündeki suçlamalardan beraat etmişti.
Shincheonji’ye yönelik dava, dine dayalı siyasi müdahaleye ilişkin daha geniş çaplı bir soruşturmanın parçası. Savcılar ayrıca Birleşme Kilisesi’nin üyelerini Halkın Gücü Partisi’ne katılmaları için seferber ettiği ve bağışlar yoluyla siyasetçilerle ilişkiler geliştirdiği iddialarını da inceliyor.
Amerika2 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Avrupa4 gün önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Asya2 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Ortadoğu2 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Görüş1 hafta önceHeidegger’in kulübesindeki Avrupa solu
Dünya Basını2 hafta önceForeign Policy: İran, Vietnam’dan Daha Ağır Bir Yenilgi










