İddia: Türkiye, Somali’ye F-16 savaş uçakları konuşlandırdı

Uluslararası basına yansıyan raporlara ve uydu görüntüsü analizlerine göre Türkiye, planlanan enerji sondaj çalışmaları ve uzay projelerinin güvenliğini sağlamak amacıyla Somali’ye F-16 savaş uçakları konuşlandırdı. Milli Savunma Bakanlığı, konuya ilişkin spesifik bir doğrulama yapmamakla birlikte, bölgedeki Türk askeri varlığının “Hava Unsur Komutanlığı” bünyesinde faaliyetlerini sürdürdüğünü kaydetti.

İngiltere merkezli haber platformu Middle East Eye’ın (MEE) Somalili yetkililere dayandırdığı habere göre Türkiye, başkent Mogadişu’da F-16 savaş uçaklarını barındıracak teknik altyapı çalışmalarını tamamladı.

Kaynaklar, Türk mühendislik ekiplerinin uluslararası havalimanında uçakların kabulü ve operasyonel hazırlığı için çalışmalar yürüttüğünü aktardı.

Eylül ayından bu yana kaydedilen uydu görüntülerinin analizi, havalimanı bölgesinde yeni hangarların inşa edildiğini ortaya koydu.

Açık kaynaklı havacılık verileri ise son 10 gün içinde Türkiye’den Somali’ye çok sayıda kargo uçağı intikali gerçekleştiğini, bu uçuşlarda muhtemel yedek parça ve mühimmat sevkiyatı yapıldığını gösteriyor.

Konuya yakın kaynakların aktardığı bilgilere göre, söz konusu hava unsuru konuşlandırması, Ankara’nın Somali açıklarında yürüteceği hidrokarbon arama faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı.

Türkiye’nin yıl sonuna doğru bölgeye göndermeyi planladığı petrol arama platformunun güvenliğinin sağlanması, bu askeri tahkimatın öncelikli gerekçesi olarak gösteriliyor.

Ayrıca, Mogadişu’nun kuzeyinde inşa edilmesi planlanan uzay fırlatma merkezi projesinin de güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefleniyor.

Milli Savunma Bakanlığı’ndan ‘Hava Unsur Komutanlığı’ açıklaması

Milli Savunma Bakanlığı, F-16 konuşlandırma iddialarına ilişkin doğrudan bir teyit veya yalanlama ifadesi kullanmazken, haftalık basın bilgilendirme toplantısında bölgedeki askeri yapılanmanın niteliğine dikkat çekti. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Somali’de konuşlu Somali-Türk Görev Kuvveti ile Hava Unsur Komutanlığımız, askeri yardım, eğitim ve danışmanlık faaliyetleriyle Somali’nin terörle mücadele kapasitesinin geliştirilmesine katkı sunmayı sürdürmektedir.”

Ankara, Somali merkezi hükümetinin eş-Şebab terör örgütüne karşı yürüttüğü mücadeleye uzun süredir destek veriyor. Ancak İsrail’in, Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ı tanıması ve Doğu Afrika’daki jeopolitik hareketliliğin artması, Türkiye’nin bölgedeki stratejik konumunu daha hassas bir noktaya taşıdı.

Türk hükümeti, 2026 yılı Ocak ayında gerçekleştirilen Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısının ardından yayımladığı bildiride, Somali Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine verilen desteği yineledi.

Somali Bakanlar Kurulu, aynı gün aldığı kararla Tuğgeneral İbrahim Muhammed Mahmud’u Somali Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanı olarak atadı.

Türkiye’de harp akademisi eğitimini tamamlayan ve yüksek lisansını yine bir Türk üniversitesinde yapan Mahmud’un ataması, iki ülke arasındaki askeri işbirliğinin derinliğini yansıtan bir gelişme olarak kaydedildi.

MEE’nin raporlarına göre Ankara, daha önce Somali’ye TB2 Bayraktar ve Akıncı insansız hava araçlarının yanı sıra, Haziran ayında üç adet T129 Atak taarruz helikopteri sevk etti.

Şubat 2024’te imzalanan savunma işbirliği anlaşması çerçevesinde Somali donanmasına iki adet genel maksat helikopteri teslim edildi.

Söz konusu anlaşma, Türkiye’nin Somali deniz kuvvetlerinin inşasına ve kapasite artırımına destek vermesini de öngörüyor.

2011 yılından bu yana Somali ile stratejik ilişkiler geliştiren Türkiye, Mogadişu’da en büyük denizaşırı diplomatik temsilciliğini bulunduruyor ve ülkeye 1 milyar doları aşkın insani yardım sağladı.

Türk şirketleri Mogadişu Havalimanı ve Limanı’nın işletmesini üstlenirken, Somali ordusu personelinin yaklaşık üçte biri Türkiye’deki harp okullarında ve Mogadişu’daki TURKSOM askeri eğitim üssünde eğitim görüyor.