Bizi Takip Edin

Diplomasi

IEA Başkanı Fatih Birol: Dünya enerji haritası yeniden dizayn edilebilir

Yayınlanma

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu’da tırmanan gerilimin küresel enerji piyasalarında yapısal bir kırılmaya yol açtığını belirterek dünya enerji haritasının yeniden çizilebileceği uyarısında bulundu. Birol, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik risklerin kalıcı etkilerine dikkat çekerek piyasalardaki normalleşmenin en az iki yıl süreceğini ve Avrupa için jet yakıtı arzında kritik bir döneme girildiğini ifade etti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu bölgesinde tırmanan gerilimin küresel enerji piyasaları üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Birol, mevcut durumun piyasalarda sadece geçici bir dalgalanma yaratmadığını, tam aksine yapısal bir kırılmaya neden olduğunu belirtti. Bu bağlamda Birol, “Dünya enerji haritası yeniden dizayn edilebilir” uyarısını paylaştı.

Bloomberg HT canlı yayınına katılan Birol, enerji piyasalarındaki güncel gelişmeleri ve arz güvenliğini tehdit eden risk faktörlerini ele aldı. Savaşın patlak vermesinin ardından piyasa istikrarını korumak için süratle harekete geçtiklerini kaydeden Birol, operasyonel süreçlere dair ayrıntılar verdi.

Birol, çatışmaların başlamasından 15 gün sonra 400 milyon varillik bir petrol arzı kararı açıkladığını hatırlatarak bu hamlenin tüm dünya ekonomisi için bir sigorta işlevi gördüğünü vurguladı. Koşulların daha da ağırlaşması durumunda söz konusu rezervlerin kullanımına devam edilebileceği bilgisini verdi.

Sürecin başlangıcında piyasaları spekülatif hareketlere sevk etmemek amacıyla üç hafta boyunca herhangi bir resmi açıklama yapmaktan kaçındığını dile getiren Birol, ancak durumun vehametinin yeterince kavranamadığını gördüğünü ifade etti. IEA Başkanı, kamuoyunu bilgilendirme kararını bu farkındalık eksikliği üzerine aldığını belirtti.

Normalleşme süreci en az iki yıl sürecek

Hürmüz Boğazı özelindeki jeopolitik risklerin kalıcı etkilerine işaret eden Birol, bölgedeki fiziksel engellerin ortadan kalkması durumunda dahi sistemin eski işleyişine dönmesinin vakit alacağını kaydetti. Birol, Hürmüz Boğazı yarın açılsa bile savaş öncesi döneme geri dönebilmek için ciddi bir zamana, rehabilitasyon çalışmalarına ve yüksek miktarda sermayeye ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

IEA verilerine dayanan tespitlere göre bu iyileşme sürecinin en az 2 yıl süreceği öngörülüyor. Birol, bu tablonun özellikle enerji ithalatçısı konumundaki ülkeler için oldukça zorlu bir döneme işaret ettiğini bildirdi. Enerji piyasalarını bir anda eski haline getirebilecek sihirli bir değneğin bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Avrupa için jet yakıtı arzı uyarısı

Krizin özellikle Avrupa’nın enerji tedarik zincirinde derin çatlaklar oluşturduğunu ifade eden Birol, özellikle jet yakıtı tedarikinde risklerin tırmandığını dile getirdi. Avrupa’nın daha önce jet yakıtı ihtiyacının yüzde 75’lik kısmını Ortadoğu ülkelerinden karşıladığını anımsatan Birol, mevcut durumda tedarik rotasının Nijerya ve ABD eksenine kaydığını aktardı.

Tedarik kanallarındaki bu değişim ve sorunların uçak bileti fiyatlarına yansımaya başladığına dikkat çeken Birol, arzın artırılması için yürüttüğü diplomatik temaslara değindi. Daha fazla ihracatı teşvik etmek amacıyla Nijerya Petrol Bakanı ile bir görüşme gerçekleştireceğini belirten Birol, arzın yeterli seviyeye çıkarılamaması halinde 6-7 hafta içerisinde başta Avrupa olmak üzere pek çok bölgede ciddi yakıt sıkıntılarının yaşanabileceğini vurguladı.

Türkiye alternatif güzergahlarla direncini koruyor

Küresel petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketliliğin Türkiye’nin enflasyon verileri ve genel ekonomik göstergeleri üzerinde baskı yaratacağını ifade eden Birol, buna karşın Türkiye’nin dayanıklılık kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Birol, Türkiye’nin bu süreçten Asya ve Avrupa ülkeleri kadar sert etkilenmeyeceği görüşünü paylaştı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile yaptığı görüşmede de bu konuların gündeme geldiğini aktaran Birol, enerji güvenliğinde çeşitliliğin önemine değindi. Bu kapsamda Basra-Ceyhan boru hattı gibi alternatif güzergahların, Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin tesisi noktasında kritik bir mevkide durduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı stratejik güvenilirliğini yitirdi

Küresel enerji sisteminde stratejik bir dönüşümün tetiklendiğini belirten Birol, Hürmüz Boğazı’nın artık eski güvenilirliğini kaybettiğini ifade etti. Bu krizin dünya enerji haritasının bütünüyle yeniden çizilmesine sebebiyet verebileceğini kaydeden Birol, dünya ekonomisinin tek bir boğaza göbekten bağlı olduğu dönemin artık geride kalacağını bildirdi.

IEA Başkanı Birol, bölgedeki tüm sorunlar yarın çözüme kavuşsa bile piyasalardaki yüksek fiyat düzeyinin ve fiyat oynaklığının uzun bir süre boyunca etkisini sürdürmeye devam edeceğini belirterek açıklamalarını tamamladı.

Diplomasi

Almanya, Rusya ile Ukrayna diyaloğu için fırsat görüyor

Yayınlanma

Almanya hükümeti yetkilileri, Rusya ile Avrupa arasında Ukrayna çatışmasına ilişkin müzakerelerin yeniden başlaması için kademeli olarak bir diyalog penceresinin açıldığını belirtiyor. Reuters’a konuşan Berlin kaynakları sürecin haftalar değil aylar alacağını öngörüyor.

Almanya hükümetinden ismi açıklanmayan bir yetkili, Rusya ile Avrupa arasında Ukrayna çatışmasına yönelik müzakerelerin yeniden başlaması için kademeli olarak bir diyalog penceresinin açıldığını gördüklerini belirtti.

Reuters haber ajansının aktardığına göre, Alman hükümet temsilcisi gazetecilere yaptığı açıklamada, bu müzakerelerin muhtemelen haftalar değil, aylar alacak bir mesele haline geleceğini ifade etti.

Hazırlık sürecinin karmaşık olacağını dile getiren yetkili, Avrupa’nın temel görevinin tüm taraflarca kabul edilecek ve tanınacak etkili bir diplomatik mekanizma oluşturmak olduğunu kaydetti.

Şu an için sürece kimin liderlik edeceği sorusunun açıkta kaldığını belirten kaynak, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’dan oluşan üçlünün bu konuda önemli bir rol oynamaya devam etmesinin muhtemel olduğunu aktardı.

Kaynak ayrıca, Berlin’in Washington ile rekabet etmek yerine koordinasyon içinde hareket edilmesi gerektiğinin altını çizdiğini belirtti.

Reuters, söz konusu kaynağın açıklamalar yaptığı brifing sırasında potansiyel arabulucular konusunun da ele alındığını yazdı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Aralık 2025’te yaptığı açıklamada, Moskova’nın daha önceki önerileri temelinde çatışmayı barışçıl yollarla sonlandırmaya hazır olduğunu ifade etmişti.

Bu öneriler arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk Halk Cumhuriyeti, Lugansk Halk Cumhuriyeti, Herson ve Zaporojye bölgelerinin idari sınırlarından çekilmesi de yer alıyordu. Putin, çatışmanın ancak temel nedenlerin ortadan kaldırılmasıyla barışçıl yollarla çözülebileceğini söylemişti.

Mayıs ayında Putin, Avrupa tarafında tercih edilen müzakerecinin eski Almanya Şansölyesi Gerhard Schröder olduğunu ifade etmişti.

Alman hükümet kaynaklarına dayandırılan Der Spiegel, Süddeutsche Zeitung, ARD-aktuell ve Tagesspiegel haberlerine göre Berlin bu fikre şüpheyle yaklaştı.

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dışişleri bakanları ise Schröder’in müzakerelere katılımı olasılığını reddetti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, eski şansölyenin böyle bir durumda masanın her iki tarafında da oturmuş olacağını dile getirdi.

Rusya cephesinde ise Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna çatışmasına ilişkin müzakerelerin askıda kalmaya devam ettiğini bildirdi.

Peskov, buna karşın Moskova’nın Washington ile mevcut kanallar üzerinden temaslarını sürdürdüğünü ve tarafların düzenli olarak iletişim kurduğunu açıkladı.

Daha önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de benzer bir duruma işaret ederek, belirli temasların korunduğunu gizlemeyeceğini ancak halihazırda doğrudan müzakerelerin yürütülmediğini ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

“Beş Göz” istihbarat servislerinden Çin ve LinkedIn uyarısı

Yayınlanma

“Beş Göz” uluslararası istihbarat ittifakına üye teşkilatlar, Çinli casusların ABD ve müttefiklerine karşı taktiksel bir avantaj elde etmek amacıyla hükümet ve askeri personeli kendi saflarına çekmeye ve güvenlerini sarsmaya çalıştıkları konusunda uyarıda bulundu.

ABD, Avustralya, Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda istihbarat teşkilatları, nadir görülen bir ortak bildiride, Çin’in gizli bilgilere erişim sağlamak için LinkedIn ve Indeed gibi profesyonel ağ sitelerini ve iş platformlarını giderek daha fazla kullandığını ileri sürdü.

Bildiride, Beş Göz teşkilatlarının hassas bilgileri teslim eden kişilerin vakalarını ortaya çıkardığı ve bunun cezai kovuşturmalara yol açtığı belirtildi.

Çinli istihbarat görevlileri ve suç ortakları, danışman, insan kaynakları uzmanı veya düşünce kuruluşu personeli gibi davranarak, dış politika ve savunma analisti gibi pozisyonlar için çevrimiçi iş ilanları yayınlıyor.

Ortak açıklamada, Çinli casusların “nihai olarak Çin’e Beş Göz üzerinde stratejik ve taktiksel bir avantaj sağlayabilecek ayrıcalıklı askeri, siyasi ve ekonomik istihbarat elde etmeyi amaçladıkları” belirtildi.

Açıklamaya göre, Batılı istihbarat birimleri, hedef alınanlar arasında en üst düzey güvenlik iznine sahip kişiler ve Hint-Pasifik bölgesinde görevli olanlar da dahil olmak üzere askeri personelin bulunduğunu değerlendirdi.

Buna göre Çin devletinin hedefleme çabaları, akademisyenlere, gazetecilere ve serbest yazarlara da uzanıyor.

Beş Göz ajansları, Çin, savunma ve Hint-Pasifik ile ilgili hassas bilgilere dayalı raporların hazırlatılmasını da içeren, işe alım operasyonları için beş aşamalı bir plan belgeledi.

Çin’in rapor başına birkaç yüz ila birkaç bin dolar arasında ödeme yapmaya hazır olduğu belirtildi.

Açıklama, “Bazı veri türleri, cephedeki askeri veya diğer personelin hayatını tehlikeye atabilir, iktisadi refahımızı zayıflatabilir ve demokratik süreçlerimize müdahaleye olanak sağlayabilir” dedi ve gizli olmayan bilgilerin bile, istihbarat kurumlarının halihazırda elde ettiği diğer bilgilerle birleştirildiğinde Çin devleti için faydalı olabileceğini ekledi.

Bülten ayrıca, bilgi sızdıran kişilerin casusluk yasaları kapsamında cezai kovuşturmaya maruz kalabileceğini de belirtti.

Bu uyarı, geçen yıl Çinli ajanların LinkedIn’i kullanarak İngiliz milletvekillerini hedef aldığına dair önceki MI5 uyarısının ardından geldi.

Birleşik Krallık Güvenlik Bakanı Dan Jarvis yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık’ın “Çin dahil çeşitli devletlerin düşmanca eylemleriyle mücadele etmeye devam edeceğini” söyledi.

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin (KDHC) de büyük şirketlere erişim sağlamak için sahte uzaktan çalışan BT çalışanları kullandığı ileri sürüldü.

Google’ın Tehdit İstihbarat Grubu tarafından kısmen ortaya çıkarılan bu ülkenin metodolojisinin, devlet hedeflerini yerine getirme ve kişisel mali kazanç elde etme gibi “çift motivasyonu” beslediği ve bu durumun onları özellikle tehlikeli kıldığı belirtildi.

Jarvis, yeni uyarıya rağmen Birleşik Krallık’ın Çin ile diplomatik ilişkilerini sürdüreceğini belirtti:

“Çin ile ilişkiler kurmanın ulusal çıkarlarımıza uygun olduğu konusunda netiz; en azından bu, MI5 ve ortaklarımız tarafından ortaya çıkarılan bu faaliyet gibi hoş görmeyeceğimiz davranışlara doğrudan karşı çıkmamızı sağlarken, Birleşik Krallık için açık faydalar sağlayan alanlarda işbirliği yapmamızı mümkün kılıyor.”

Okumaya Devam Et

Diplomasi

AfD’li Frohnmaier, Petersburg’da Gazprom şefi Miller ile görüştü

Yayınlanma

Almanya için Alternatif (AfD) partisinin üst düzey yetkililerinden Markus Frohnmaier, Gazprom’un patronu Aleksey Miller ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bir başka yakın danışmanıyla bir araya geldi.

Partinin dış politika sözcüsü Frohnmaier, St. Petersburg ziyareti sırasında Rusya’nın enerji devi Gazprom’un CEO’su Aleksey Miller ile bir araya geldi.

Alman milletvekili, St. Petersburg’da düzenlenen ekonomi forumuna katılmak üzere Rusya’ya gitmişti.

Aynı zamanda AfD’nin Federal Meclis’teki genel başkan yardımcısı olan Frohnmaier, Rusya’nın varlık fonu başkanı Kirill Dmitriev ile de görüştü.

Dmitriev, X’te paylaştığı mesajda, “Almanya’nın en popüler partisi olan AfD ile birlikte harika bir GELECEK inşa etmeyi sabırsızlıkla bekliyorum,” diye yazdı.

Frohnmaier, görüşmelerinin odak noktasının Kuzey Akım boru hatlarının yeniden açılması ve Avrupa’nın en büyük ekonomisine Rus gazı tedarikinin yeniden başlatılması fikri olduğunu söyledi.

Anketler, AfD’nin bu yılın sonlarında, Kuzey Akım boru hatlarının sonlandığı Mecklenburg-Vorpommern dahil olmak üzere, iki doğu Almanya eyaletindeki seçimlerde birinci olacağını gösteriyor.

Komşu Saksonya-Anhalt’ta ise AfD, mutlak çoğunluğu kazanıp iktidara gelmeye çok yakın görünüyor.

Gazprom, çarşamba günü Telegram kanalında yaptığı bir paylaşımda, Frohnmaier ile Miller arasındaki toplantının Alman tarafı tarafından istendiğini belirtti.

Taraflar, Gazprom’un “Almanya’da son beş yılın en düşük gaz depolama seviyeleri” olarak nitelendirdiği durum da dahil olmak üzere Avrupa’daki enerji durumunu görüştü.

Frohnmaier toplantı sonrasında sosyal medyada şu bilgileri paylaştı:

“Almanya ciddi bir iktisadi düşüş sarmalının içinde sıkışmış durumda ve bunun temel nedenlerinden biri, tüm ekonomimizi pahalı hale getiren, şirketleri taşınmaya zorlayan ve vatandaşlara her gün yük olan yüksek enerji maliyetleri. Rusya, en önemli gaz ve petrol tedarikçisiydi. Bu nedenle, Kuzey Akım’ın yeniden başlatılması ve Rusya ile ticari ilişkilerin yeniden kurulması da dahil olmak üzere tüm seçenekler masaya yatırılmalı. Görevimiz, Alman ulusal çıkarlarını tavizsiz bir şekilde merkeze koymak.”

Almanya, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşından önce Avrupa’nın en büyük Rus gazı ithalatçısıydı. 

Yıllık 27,5 milyar metreküp kapasiteye sahip kalan Kuzey Akım 2 boru hattı hiçbir zaman kullanılmadı.

Kuzey Akım boru hatlarının onarımı ve yeniden devreye alınması, geçen yılki federal parlamento seçimleri öncesinde AfD’nin platformunun resmi bir ayağıydı. 

Fakat St. Petersburg forumu, Moskova’ya yönelik yaptırımlara ve Ukrayna’ya askeri yardım gönderilmesine de karşı çıkan AfD’nin bir temsilcisiyle bir Gazprom yetkilisi arasında bilinen ilk toplantıydı.

Dmitriev, X’te yaptığı bir paylaşımda, Frohnmaier ile görüşmelerinin “Rusya-Almanya-ABD iş diyaloğunun yeniden başlatılması” da dahil olmak üzere “iktisadi işbirliği” konusunu da kapsadığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump ve onun MAGA hareketine yakın isimlerle yakın ilişkiler kuran Frohnmaier, son yıllarda Rusya’ya kamuoyuna duyurulan bir ziyaret gerçekleştiren en üst düzey AfD milletvekili. St. Petersburg ziyaretinde kendisine üç AfD milletvekili daha eşlik etti.

Bu hafta Dmitriev’in başkanlık edeceği “yumuşak güç” konulu panelde konuşma yapması planlanan Frohnmaier, seyahate çıkmadan önce Merz hükümetinden eleştiri aldı. 

Fakat diyaloğu teşvik etmenin önemli olduğunu belirten Frohnmaier, ekonomi forumuna katılımının “Ukrayna’daki savaşı desteklediği” anlamına gelmediğini de ekledi.

Kuzey Akım üzerinden gaz akışını yeniden başlatmak, Avrupa pazarından elde ettiği gelirlerdeki büyük düşüşü telafi etmekte zorlanan Rusya’nın boru hattı gaz ihracatı tekeli Gazprom için hâlâ hayati önem taşıyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English