IMF’den ‘küresel büyüme yavaşlayacak’ uyarısı

IMF, İran’daki savaşın gölgesinde yayımladığı Nisan görünümünde küresel büyümenin yavaşlayacağını, enflasyonun artacağını ve finansal koşulların sıkılaşacağını bildirdi. Kurum, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının enerji ve ticaret maliyetlerini yükselttiğini, düşük gelirli ülkelerin daha ağır etkileneceğini kaydetti.

Uluslararası Para Fonu, salı günü yayımladığı Nisan ayı ekonomik görünümünde İran’daki savaşın etkilerine işaret ederek küresel ekonomiye ilişkin zayıf bir tablo çizdi. Kurum, artan enflasyon baskıları ve jeopolitik risklerin büyümeyi aşağı çekeceğini bildirdi.

Ekonomistler, savaşın süresinin ve kapsamının sınırlı kalması halinde dahi küresel büyümenin bu yıl yüzde 3,1’e, 2027’de ise yüzde 3,2’ye gerilemesinin beklendiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının uluslararası ticaret üzerinde yarattığı etki, enerji ve doğal gaz başta olmak üzere kaynak maliyetlerini yukarı yönlü baskılıyor. Bu gelişmenin ülkelerin üretim ve tüketim dengeleri üzerinde doğrudan etkiler doğuracağı belirtiliyor.

IMF raporunda, “Geçmişteki emtia fiyat artışlarında olduğu gibi enerji ithalatçısı ülkeler yüksek risk altında. Özellikle mevcut makroekonomik kırılganlıkları olan ve mali tamponları sınırlı düşük gelirli gelişmekte olan ülkeler daha ağır etkilenecek” ifadeleri yer aldı.

Aynı raporda, Körfez bölgesindeki enerji ihracatçılarının da çatışmanın doğrudan etkilerinden muaf kalmayacağı vurgulandı. Kurum, “Çatışmaya bağlı hasar, üretim kesintileri, ihracat kısıtları ve turizm ile iş faaliyetlerindeki zayıflama bu ülkelerde kayıplara yol açabilir. Göçmen işçi sağlayan ülkeler de havale gelirlerinde düşüşle karşılaşabilir” değerlendirmesini paylaştı.

Analistler, ülkelerin dış varlıklarında erime yaşanabileceğini, bunun da küresel reel faiz oranlarını yukarı çekerek finansal koşulları daha da sıkılaştırabileceğini belirtti.

Başlık enflasyonunun geçen yıla kıyasla 0,3 puan artması bekleniyor. Bu artışın özellikle enerji fiyatlarındaki yükselişten beslendiği ifade ediliyor.

IMF ekonomistleri, fiyat mekanizmasının korunmasının kritik önem taşıdığını vurguladı. Raporda, “Fiyat sinyalleri kıtlığı ve arz-talep dengesinin yeniden kurulması gereğini iletir. Fiyat kontrolleri ya da ihracat kısıtları bu gerçeği değiştiremez” denildi.

Aynı bölümde, bu tür müdahalelerin ters etki doğurabileceği kaydedilerek “Bu önlemler, sübvansiyon dışı enerji fiyatlarını yükseltebilir ya da fiyat tavanı uygulamalarında olduğu gibi karne uygulamalarına yol açabilir. Hanehalkı ve şirketler için sınırlı rahatlama sağlar, ayrıca diğer ülkeler üzerinde olumsuz yayılma etkileri üretir” ifadeleri kullanıldı.

Raporda, dünyanın bir bölgesinde enerji talebinin korunmasının başka bölgelerde net arzı daralttığına dikkat çekildi.

Ortadoğu’dan petrol sevkiyatının yavaşlaması Güney Asya ülkelerinde somut etkiler yaratmaya başladı. Bu ülkeler enerji tüketimini ve üretimini yeniden düzenlemeye yöneldi.

Pakistan, Nepal ve Sri Lanka kamu sektöründe haftalık çalışma süresini kısaltarak yakıt tüketimini azaltmayı hedefliyor. Bu kapsamda haftaya bir gün tatil eklendiği bildirildi.

Bangladeş, etkinliklerde dekoratif aydınlatmayı yasakladı ve zorunlu olmayan seyahatlere sınırlamalar getirdi. Hindistan ise petrol rafinerilerindeki üretimi artırdı.

Pakistan, Mısır ile birlikte ABD ve İran arasında arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor. Geçen hafta görüşmeler aniden kesildi, ancak tarafların bu hafta İslamabad’da yeniden masaya dönmesi bekleniyor.

IMF ekonomistleri, krizin aşılması için küresel işbirliğinin zorunlu olduğunu vurguladı.

Raporda, “Doğru politikalarla, özellikle çatışmanın hızla sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması halinde hasar sınırlı kalabilir” değerlendirmesi yer aldı.

Küresel ekonomik düzenin temel ilkelerine de dikkat çekilen rapor, “IMF gibi uluslararası finans kuruluşları, savaş ve büyük yıkımın ardından ekonomik ve finansal işbirliğini teşvik etme vizyonuyla kuruldu. Bu ilkeler küresel refahın korunması için bugün her zamankinden daha gerekli” ifadeleriyle sona erdi.