Diplomasi
İngiliz bakan, AB’den City of London’a kapılarını ardına kadar açmasını istedi

Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, AB’yi Britanya’nın ve dünyanın finans merkezi City of London’a (The City) daha fazla erişim sağlamaya çağırdı ve Avrupalı maliye bakanlarına bunun durgun ekonomilerini büyütmeye yardımcı olacağını söyledi.
Brüksel’i ziyaret ederek Avro bölgesi maliye bakanlarına konuşan Reeves, “Birleşik Krallık, kıtanın dört bir yanındaki ekonomilerin ihtiyaç duyduğu büyümeyi finanse edebilecek derin küresel sermaye piyasalarına sahiptir,” dedi.
“Birbirimizin piyasalarına açık olmak bir güç kaynağıdır, zayıflık değil,” diye ekleyen bakan, ülkesinin bir “hafif regülasyon cenneti” ya da bazılarının “Thames üzerinde Singapur” olarak adlandırdığı bir yer olmaya çalışmadığının sözünü verdi.
Birleşik Krallık’ın AB’den ayrıldıktan (Brexit) sonra ortak pazarın dışında kalması bankalar ve yatırım firmaları için erişimi sınırlarken, The City artık AB kurallarına uymuyor.
Reeves resmi konuşmasının ardından düzenlenen bir soru oturumunda City şirketlerinin yatırımlarının “yeni kurulan şirketlerin finanse edilmesine, işletmelerin ölçeklerinin büyütülmesine ve enerji ve diğer alanlarda ihtiyaç duyduğumuz altyapı yatırımlarına yardımcı olabileceğini” sözlerine ekledi.
Ziyareti sırasında iki taraf bir sonraki düzenli Birleşik Krallık-AB mali hizmetler forumunun 12 Şubat’ta yapılması konusunda anlaştı.
AB, finansal istikrar gerekçesi ile Britanya’ya direniyor
Reeves, Keir Starmer’ın İşçi Partisi yönetiminin, önceki Muhafazakâr hükümetlerin yarattığı “kaos ve bölünmenin” ardından güven inşa edebileceğini umduğunu söyledi.
Reeves konuşmasının ardından düzenlediği basın toplantısında hükümetin regülatörlere “sadece riskler için değil aynı zamanda büyüme için de regülasyon yapmalarını” söylediğini belirtti.
Financial Times’ın aktardığına göre aynı oturumda Eurogroup başkanı Paschal Donohoe, regülasyonlara yönelik bu yaklaşımdan uzak durdu.
Donohoe, “Finans sektörümüzün istikrarının makroekonomik istikrarın temelini oluşturduğu ve bunun da ekonomilerin sürdürülebilir bir şekilde büyüyebileceği ortamı yarattığı konusunda çok netiz,” dedi.
Donohue, “aynı zorluklarla karşı karşıya oldukları için” Birleşik Krallık ilişkilerinin “resetlenmesinin” memnuniyet verici olduğunu da sözlerine ekledi.
Brüksel-Londra hayvan ve gıda anlaşması işleri zorlaştırabilir
Büyük Britanya’nın tek pazar ve gümrük birliğinden ayrılması, işletmeler için bürokrasi ve sınır kontrollerinde ciddi bir artışa yol açtı. Birçoğu AB’ye satış yapmayı bıraktı ya da tedarik zincirlerinden çıkarıldı.
Starmer, engelleri ortadan kaldıracak ancak Birleşik Krallık’ı daha yüksek düzeyde göçe açık hale getirecek olan ortak pazar ve gümrük birliğine yeniden katılmayı reddetti.
Birleşik Krallık, AB ile hayvan ve gıda standartları konusunda kontrolleri azaltacak bir anlaşma yapmak istiyor. Fakat AB, bunun Londra’nın bloğun tarım kurallarını benimsemesi gerektireceğini belirtti.
Brexit destekçileri arasında tartışmalı bir konu çünkü ABD veya farklı standartlara sahip diğer ortaklarla ticaret anlaşmaları yapmayı zorlaştıracak.
AB, “resetleme” gündemi için mali katkı istiyor
AB’nin de “resetleme” için kendi gündemi var. AB, veterinerlik anlaşmasını görüşmeye hazır olduğunu açıklasa da Financial Times tarafından sızdırılan bir belge, Birleşik Krallık’ın kontrollerin maliyeti için mali bir katkı ödemesini öneriyor.
Brüksel ayrıca 18-30 yaş arası gençlere üç yıl boyunca AB ve Birleşik Krallık’ta yaşama ve çalışma hakkı tanıyacak bir “gençlik deneyimi programı” teklifine de son şeklini veriyor.
Birleşik Krallık şimdiye kadar bu önlemi, insanların serbest dolaşımına bir geri dönüş olarak reddetti. Yetkililer önceliğin ithal işgücü yerine İngilizlerin çalışmasını sağlamak olduğunu söylüyor.
AB ayrıca, bağları derinleştirmeden önce Birleşik Krallık’ın ortak pazarda kalan Kuzey İrlanda ile mal ticaretine ilişkin bir anlaşmayı tam olarak uygulamasında ısrar ediyor. Reeves konuşmasında bunu yapacağına söz verdi.
Ayrıca diğer konulardaki ciddi görüşmeler için bir koşul olarak mevcut anlaşmanın 2026 ortalarında sona ermesinden sonra Birleşik Krallık balıkçılık sularına erişimin devam etmesini talep ediyor.
Reeves önümüzdeki ay Çin yolcusu
Pazartesi günü yaptığı konuşmada Reeves, “serbest ticaretin getirdiği tüm yatırım, yenilik ve düşük fiyatları” güçlü bir şekilde savundu. Eurogroup bakanlarından oluşan dinleyici kitlesini “yeni bariyerlerin” kurulmasına karşı çıkmaya çağırdı.
Önümüzdeki ay mali işbirliği görüşmeleri için Pekin’e gidecek olan Reeves ayrıca tüm Avrupa ülkelerinin “Çin ile istikrarlı ve uzun vadeli bir ilişki kurmanın doğru yolunu bulmaları” gerektiğini söyledi.
Reeves ayrıca AB’yi ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump ile herhangi bir ticaret savaşından geri adım atmaya çağırarak “serbest ticareti terk etmenin büyük bir hata” olacağı uyarısında bulundu.
Diplomasi
Vişegrád Dörtlüsü yeniden bir araya geldi

Visegrád Dörtlüsü liderleri salı günü bölgesel ittifaklarını yeniden canlandırdıklarını açıkladı.
Çekya, Macaristan, Polonya ve Slovakya’dan oluşan bölgesel ittifak, göç, endüstriyel rekabet gücü ve AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesi konularında daha sıkı bir koordinasyon içinde olacaklarına söz verdi.
Gödöllő’de düzenlenen zirvede Macaristan Başbakanı Péter Magyar, 65 milyonluk bloğun iktisadi gücünü vurgulayarak, dört ülkenin Almanya ile toplam ticaret hacminin Fransa’nınkini aştığını belirtti.
Yenilenen işbirliğinin bir sembolü olarak, Macyar, Çekya, Polonya ve Slovakya liderlerine Budapeşte, Bratislava, Prag ve Varşova’yı birbirine bağlayacak bir yüksek hızlı demiryolu ağı projesinin taslağını sundu ve Slovakya’nın yaklaşan V4 başkanlığı döneminde proje için AB fonu talep etmeleri konusunda liderleri teşvik etti.
Magyar, ittifakın son dönemdeki zorluklarını önceki Macar hükümetine yükleyerek, eski Başbakan Viktor Orbán’ın “Rusya yanlısı” tutumu ve aranan Polonyalı siyasetçilere sığınma hakkı verme kararının Budapeşte ile Varşova arasındaki ilişkileri ciddi şekilde zedelediğini savundu.
“Artık geçmişi geride bırakmanın zamanı geldi,” diyen Magyar, grubun 35 yıl önce Lech Wałęsa, Václav Havel ve József Antall tarafından kurulduğunu hatırlattı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Macaristan’ın diplomatik ilişkileri yeniden canlandırmasını memnuniyetle karşıladı ve Magyar’ın seçim zaferini övdü.
Otuz yıldır tanıdığını söylediği Orbán ile bir karşılaştırma yapan Tusk, eski Macar liderin jeopolitik bakış açısının kökten değiştiğini, bu nedenle işbirliğinin imkansız hale geldiğini savundu.
Slovakya, 1 Temmuz’da V4’ün dönem başkanlığını devralmaya hazırlanırken, Slovakya Başbakanı Robert Fico, endüstriyel rekabet gücünün en önemli önceliği olacağını belirtti.
Fico, yüksek elektrik fiyatlarının Avrupa sanayisini zayıflattığı uyarısında bulunarak, dört ülkenin AB’nin emisyon ticareti sisteminde değişiklik yapılması için ortaklaşa baskı uygulayacağını söyledi.
Liderler ayrıca, bloğun 2028-34 bütçesi üzerindeki müzakerelerde, sosyal uyumun korunması ve tarım fonlarına odaklanarak yakın işbirliği içinde hareket etme konusunda anlaştılar.
Dört hükümet, bloğun dış sınırlarının güçlendirilmesinin öncelik olmaya devam etmesi gerektiğini savunarak, AB’nin yeni Göç Paktı’na karşı olduklarını yineledi.
Genişleme konusunda liderler, Batı Balkanlara yönelik AB genişlemesini destekledi. Fakat jeopolitik hususların bazı aday ülkeler için daha hızlı entegrasyonu haklı kılıp kılmadığına dair blok içinde daha geniş bir tartışma sürerken, Ukrayna da dahil olmak üzere tüm aday ülkelerin mevcut katılım kriterlerini karşılaması gerektiği konusunda ısrar ettiler.
Çek Cumhuriyeti Başbakanı Andrej Babiš, ortak çıkarları savunma konusunda bölge liderlerinin “yine aynı gemide” olduklarını söyledi.
Liderler, V4’ü dört üyeli bir yapı olarak sürdürme konusunda mutabık kalırken, belirli politika konularında diğer ülkeleri de sürece dahil etmek için daha geniş kapsamlı “V4+” çerçevesini kullanmaya karar verdiler.
Fico ve Babiš, bütçe müzakerelerine İrlanda’yı, endüstriyel rekabet gücü ve karbon fiyatlandırma politikalarına ise Avusturya ve Almanya’yı dahil etmek için V4+ formatının kullanılmasını önerdiler.
Diplomasi
Taliban, Brüksel’de 15 AB ülkesiyle bir araya geldi

15 AB üyesi ülke, 23 Haziran günü Brüksel’de Taliban ile bir araya gelerek Afganları Afganistan’a sınır dışı etme konusunu görüştü.
Avrupa Komisyonu’ndan bir sözcü salı günü yaptığı açıklamada, toplantının İsveç ile ortak başkanlıkta yürütüldüğünü belirtti. Belçika ve Hollanda da toplantıya katıldı.
Komisyon, toplantının öncelikle sabıka kaydı bulunan ve güvenlik tehdidi oluşturan Afgan vatandaşlarının geri dönüşüyle ilgili olduğunu vurguladı.
Görüşmelerde, geri gönderilecek kişilerin kimlik tespiti, seyahat belgelerinin düzenlenmesi ve geri dönüş süreçleri gibi her türlü konu ele alındı.
Fakat ocak ayında Kabil’e giden üst düzey bir AB Komisyonu yetkilisi olan Johannes Luchner, daha önce bu kapsamın suçlu olmayan Afganları da içerebileceğini belirtmişti.
Ocak ayı sonunda Avrupalı milletvekillerine yaptığı açıklamada, “Öncelikli ilgilendiğimiz konu suçluların geri dönüşü, fakat geri dönüş emri bulunan suçlu olmayan Afganların sayısı da giderek artıyor,” demişti.
Başka bir AB kaynağı da şimdi aynı görüşü dile getiriyor. Bu kaynak, salı günü ve toplantı öncesinde EUobserver’a yaptığı açıklamada, görüşmelerin sığınma başvurusunda bulunup reddedilenlerin geri dönüşünü de kapsayacağını belirtti.
Komisyon, günün erken saatlerinde toplantıyla ilgili herhangi bir ayrıntı vermeyi reddetmişti.
Bu da Taliban heyetinin seyahat masraflarını kimin karşıladığı, toplantının nerede yapılacağı, toplantıya kadınların katılıp katılmayacağı ve Taliban’ın AB’nin Afgan vatandaşlarını sınır dışı etmesine yardım etmenin karşılığında ne istediği gibi soruların cevapsız kalmasına neden oldu.
AB ve üye ülkeleri, beş yıl önce yeniden iktidara gelmesinden bu yana Taliban hükümetini tanımıyor.
Brüksel, suç işleyen veya tehlikeli olduğu değerlendirilen sığınma başvurusu reddedilen kişilerin sınır dışı edilmesi için gerekli olduğu gerekçesiyle, Afganistan’ın “fiili yetkilileriyle” sınırlı görüşmeler yapma kararını savundu.
Avrupa Komisyonu’nun bir sözcüsü, Komisyon ve 15 AB üye ülkesinden yetkililerin, ocak ayında Kabil’de düzenlenen bir önceki toplantının devamı niteliğindeki Brüksel toplantısına katıldığını belirtti.
Komisyon sözcüsü, “Komisyon birimleri ve İsveç, bugün Brüksel’de, geri dönüş ve yeniden kabul konularından sorumlu Afganistan’ın fiili yetkililerinin teknik düzeydeki temsilcileriyle birlikte teknik düzeyde bir toplantıya eş başkanlık etti” dedi.
Afganistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise gündemin daha geniş olduğunu belirterek, bunun AB’de olası bir konsolosluk varlığını, orada yaşayan Afganlar için konsolosluk hizmetlerinin yeniden başlatılmasını ve “güven oluşturma tedbirlerine duyulan ihtiyacı” içerdiğini söyledi.
Sözcü Abdülkahar Balki, toplantının “yurtdışında ikamet eden Afganların konsolosluk haklarını korumak için olumlu bir ivme yaratma umudu” uyandırdığını da sözlerine ekledi.
Balki’ye hitaben yazılan ve Reuters tarafından incelenen bir Komisyon mektubunda, görüşmelerin “AB’de ikamet hakkı bulunmayan Afgan vatandaşlarının geri dönüşü ve yeniden kabulü” üzerine odaklanacağı belirtildi.
Diplomasi
Five Eyes, gelişmiş yapay zeka için acil önlem çağrısı yaptı

ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes istihbarat ittifakı, hükümetlerin ve şirketlerin savunmalarını aşabilecek yapay zeka modellerinin yıllar değil, aylar içinde ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. İttifak, hükümetler ile şirket yöneticilerini “hemen harekete geçmeye” çağırdı.
ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın oluşturduğu Five Eyes (FVEY) istihbarat ittifakı, geniş ölçekli siber saldırılar gerçekleştirebilen ve hükümetler ile şirketlerin savunmalarını aşabilen yapay zeka modellerinin yıllar içinde değil, birkaç ay içinde ortaya çıkmasının beklendiğini açıkladı.
İttifakın ortak açıklamasında, hükümetler ve şirket yöneticileri “hemen harekete geçmeye” çağrılırken, “Gelişmiş yapay zeka modellerinin mevcut sektör beklentilerini aşması bekleniyor. Bu sürecin zaman çizelgesi yıllar değil, aylardır” ifadelerine yer verildi.
ABD yönetimi haziran ayının başında, ulusal güvenliğe yönelik olası tehditler nedeniyle Anthropic tarafından geliştirilen Mythos modeline yabancı ülke vatandaşlarının erişiminin durdurulmasını istemişti.
ABD makamlarının talebinin ardından şirket, en güçlü yapay zeka modelleri olarak tanımlanan Mythos 5 ve Fable 5’i tüm kullanıcılar için devre dışı bıraktı.
The New York Post’un haberine göre Anthropic, ABD makamlarıyla işbirliği yapmayı kabul etti.
ABD Senatosu İstihbarat Komisyonu Başkan Yardımcısı Mark Warner da haziran ayında yaptığı açıklamada, Mythos’un ABD Ulusal Güvenlik Ajansının (NSA) gizli sistemlerinin neredeyse tamamını “haftalar içinde değil, saatler içinde” aştığını söyledi.
Daha önce Financial Times, kaynaklarına dayandırdığı haberinde NSA’nın siber operasyonlarda Claude Mythos’u kullanabileceğini yazmıştı.
Gazeteye konuşan kaynaklardan biri, bu teknolojinin Çin ve İran gibi ülkelerin ağlarına sızmak için kullanılabileceğini belirtmişti.
OpenAI ise mayıs ayında, yapay zekanın yönetimi ve düzenlenmesi için ABD liderliğinde, Çin’in de katılımıyla küresel bir yapı oluşturulmasını savundu.
Şirket, söz konusu yapının işleyiş ve amaç bakımından, nükleer silahların yayılmasını önlemek amacıyla küresel güvenlik standartları belirleyen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) benzer şekilde tasarlanabileceğini ifade etmişti.
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4










