Diplomasi
İngiltere, Hürmüz ablukasına katılmayacak
İngiltere, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı Hürmüz Boğazı’na yönelik önerdiği ablukaya katılmayacak.
İngiliz hükümeti pazar günü yaptığı açıklamada, Trump’ın küresel enerji tedarikleri için hayati önem taşıyan bu stratejik su yoluna yönelik tam bir deniz ablukası başlatılacağını duyurmasının ardından, seyrüsefer özgürlüğü ve boğazın açılması çağrısını sürdürdüğünü belirtti.
Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Derhal yürürlüğe girecek şekilde, dünyanın en iyisi olan ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri ABLUKA altına alma sürecini başlatacak. Bize veya barışçıl gemilere ateş açan herhangi bir İranlı, CEHENNEME GİDECEK,” diye yazmıştı.
Bloomberg’e göre, hükümetin tutumuna aşina olan ve önerilen ABD operasyonu hakkında serbestçe konuşabilmek için isimsiz kalmak koşuluyla konuşan kişiler, İngiltere’nin bu ablukaya katılmayacağını söyledi.
Fox News’te boğazı abluka altına alma planını tartışan Trump, “İngiltere ve birkaç başka ülkenin mayın tarama gemileri gönderdiğini” anladığını söyledi.
İngiltere, boğazı yeniden açmak için diğer müttefiklerle birlikte uygulanabilir bir plan ortaya çıkarsa, boğaza otonom mayın avcı insansız hava araçları konuşlandırmayı tartıştı.
Başbakan Keir Starmer daha önce bu sistemlerin “bölgede” olduğunu söylemişti. Fakat bu, Trump’ın Hürmüz’ü abluka altına alma tehdidinden ayrı bir öneri.
The Telegraph’ın edindiği bilgiye göre, Trump’ın ABD Donanması’na diğer ülkelerin yardım edeceğini açıklamasının ardından İngiltere, petrol tankerlerine yönelik ablukayı uygulamak için savaş gemisi göndermeyecek.
Bunun yerine Birleşik Krallık, savaşın başlamasından bu yana İran tarafından kontrol altına alınan su yolunu temizlemek üzere mayın tarama gemileri görevlendirecek.
Pazar gecesi Downing Street, Starmer ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında yapılan telefon görüşmesinin ardından, Birleşik Krallık’ın “deniz seyrüsefer özgürlüğünü korumak amacıyla geniş bir koalisyon oluşturmak üzere Fransa ve diğer ortaklarla acilen işbirliği içinde olduğunu” açıkladı.
İngiltere’nin bölgede, İran tarafından boğaza döşenen deniz mayınlarının temizlenmesine yardımcı olmak üzere kullanılabilecek mayın avlama sistemleri bulunuyor; fakat bu operasyonun, çatışmalar sona erdikten sonra gerçekleştirilmesi muhtemel.
İngiltere ve diğer ülkelerden oluşan bir koalisyonun temsilcileri, önümüzdeki günlerde su yolunu açma planını görüşmek üzere başka bir toplantıya katılacak.
Bununla birlikte, bu görüşmelere katılan ülkelerin çoğu, kalıcı bir barış anlaşması sağlanana kadar deniz kuvvetlerini görevlendirmek istemiyor.
Çoğu, boğazı askeri yollarla açmayı uygulanabilir bir seçenek olarak görmüyor.
Trump, Fox röportajında Starmer’a yönelik eleştirilerini yineledi ve onu, adı Adolf Hitler’e taviz vermekle özdeşleşen İngiliz lidei Neville Chamberlain ile bir kez daha karşılaştırdı.
Trump ayrıca, savaş bittikten sonra askeri teçhizat göndermeyi teklif ettiği için başbakanı eleştirdi.
Başkan, “Ekipmana savaş başlamadan önce veya savaş sırasında ihtiyacınız var,” diyerek Starmer’ın tutumunu “Neville Chamberlain tarzı bir açıklama” olarak nitelendirdi.
Starmer’ın, ABD güçlerinin İran’a yönelik ilk saldırıları için İngiliz askeri üslerini kullanmasına izin vermeyi reddetmesi üzerine iki lider arasındaki ilişkiler gerginleşmiş ve Trump, Starmer’a bir dizi hakaret yağdırmıştı.
O zamandan beri Birleşik Krallık, İran füze rampalarını hedef alan ve “savunma” operasyonu olarak adlandırılan eylemlere katılan Amerikan güçlerinin üslerini kullanmasına izin verdi.
Yine de Starmer, bu çatışmanın “kendi savaşları olmadığını” vurguladı.
Starmer, geçen hafta ITV’ye verdiği röportajda, İran medeniyetini yok etmekle tehdit eden Trump’ın söylemlerini eleştirerek, “Birleşik Krallık olarak ilkelerimiz ve değerlerimiz olduğunu açıkça belirtiyorum. Yaptığımız her şeyde bunlara göre hareket edeceğiz,” demişti.
Starmer, İngiltere’nin savaştaki rolünü genişletmediği için Trump’ın kendisine yönelttiği tekrarlanan eleştirilere atıfta bulunarak şöyle devam etmişti:
“Bu yüzden dedim ki, ve tabii ki bu son birkaç haftada bir miktar eleştiri ve baskıya neden oldu, bu savaşa sürüklenmeyeceğiz.”
Öte yandan muhalefetin Starmer’a yönelik tepkileri de devam ediyor. Eski Muhafazakâr Başbakan Boris Johnson, Orta Doğu’daki çatışmanın İngiltere’yi ilgilendirmediğini ısrarla savunan Starmer’ı “acınası” olarak nitelendirdi ve Birleşik Krallık’ın, Ukrayna’ya daha fazla Amerikan desteği sağlanması karşılığında ABD’ye destek vermesi gerektiğini öne sürdü.
Johnson, “Bence Donald Trump’ın NATO konusunda çok, çok haklı bir noktaya değindi ve biz de yardım etmek için orada olmalıyız. Sadece ‘bu bizim savaşımız değil’ demek kesinlikle acınası bir durum. Bunun acınası olmasının ana nedeni, İranlıların Batının bölünmüş olduğunu görebiliyor olması ve bu da Vladimir Putin ve Ukrayna’daki herkes için büyük bir nimet,” diye konuştu.