Diplomasi
İran, ABD ile görüşmelerde potansiyel enerji, madencilik ve uçak anlaşmalarının masada olduğunu söyledi

İranlı bir diplomat pazar günü yaptığı açıklamada, Tahran’ın ABD ile her iki tarafa da ekonomik fayda sağlayacak bir nükleer anlaşma arayışında olduğunu söyledi. Bu açıklama, İran ve ABD arasında yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere günler kala geldi.
İran ve ABD, bu ayın başlarında, Tahran’ın nükleer programı konusundaki anlaşmazlığı çözmek ve yeni bir askeri çatışmayı önlemek için müzakereleri yeniden başlattı. ABD’li yetkililer Reuters’a yaptığı açıklamada, ABD’nin bölgeye ikinci bir uçak gemisi gönderdiğini ve görüşmelerin başarısız olması durumunda olası bir sürekli askeri harekata hazırlandığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Bratislava’da düzenlediği basın toplantısında, Başkan Donald Trump’ın diplomasiyi ve müzakere yoluyla çözümü tercih ettiğini açıkça belirttiğini, ancak bunun gerçekleşmeyebileceğini de ifade ettiğini söyledi.
Rubio, “Daha önce hiç kimse İran’la başarılı bir anlaşma yapamadı ama biz deneyeceğiz” dedi.
İran, ABD güçleri tarafından saldırıya uğraması halinde Orta Doğu’daki ABD üslerini vurmakla tehdit etti ancak önceliğinin diplomasi olduğunu belirtti.
Yarı resmi Fars haber ajansının haberine göre, Dışişleri Bakanlığı Ekonomik Diplomasi Direktör Yardımcısı Hamid Ghanbari, “Bir anlaşmanın kalıcılığı için, ABD’nin de yüksek ve hızlı ekonomik getirisi olan alanlardan faydalanması şarttır.” dedi.
Ghanbari, “Petrol ve gaz sahaları, ortak sahalar, madencilik yatırımları ve hatta uçak alımlarındaki ortak çıkarlar müzakerelere dahil ediliyor” diyerek, 2015’te dünya güçleriyle yapılan nükleer paktın ABD’nin ekonomik çıkarlarını güvence altına almadığını savundu.
Trump, 2018’de ABD’yi, İran’a yönelik yaptırımları hafifleten ve nükleer programına kısıtlamalar getiren anlaşmadan çekmiş ve Tahran’a yönelik sert ekonomik yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu.
Cuma günü bir kaynak Reuters’a, aralarında elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın da bulunduğu bir ABD heyetinin salı günü Cenevre’de İranlı yetkililerle görüşeceğini söyledi; bu görüşme pazar günü üst düzey bir İranlı yetkili tarafından Reuters’a doğrulandı.
Rubio, “Steve Witkoff ve Jared Kushner seyahat edecek, sanırım şu anda seyahat ediyorlar, önemli toplantılar yapmak için ve bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz” dedi ancak daha fazla ayrıntı vermedi.
2015 nükleer anlaşmasına giden müzakereler çok taraflıyken, mevcut müzakereler yalnızca İran ve ABD arasında sürüyor ve Umman arabuluculuk yapıyor.
Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile dolaylı nükleer görüşmelere katılmak ve BM nükleer izleme kurumu IAEA başkanı ve diğerleriyle bir araya gelmek üzere Tahran’dan Cenevre’ye hareket etti.
UZLAŞMAYA AÇIK
Dışişleri Bakan Yardımcısı Macid Takht-Ravanchi, İran’ın yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer programında uzlaşmaya hazır olduğunun sinyalini vererek, pazar günü BBC’ye yaptığı açıklamada topun “anlaşma yapmak istediklerini kanıtlamak için ABD’nin sahasında” olduğunu söyledi.
Üst düzey yetkili, İran Atom Başkanı’nın yaptığı, ülkenin yaptırımların kaldırılması karşılığında en yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu seyreltmeyi kabul edebileceği yönündeki açıklamasını İran’ın esnekliğine örnek olarak gösterdi.
Ancak yetkili, Tahran’ın sıfır uranyum zenginleştirmeyi kabul etmeyeceğini yineledi. Bu, geçmiş müzakerelerde Washington’un İran’daki zenginleştirmeyi nükleer silahlara giden potansiyel bir yol olarak görmesi sebebiyle kilit bir anlaşmazlık noktasıydı.
Haziran ayında ABD, İsrail’in saldırısına katılarak İran’ın nükleer tesislerini hedef alan bir dizi hava saldırısı düzenlemişti.
ABD ayrıca İran üzerindeki ekonomik baskıyı da artırıyor. Axios’un cumartesi günü bildirdiğine göre, bu hafta başında Beyaz Saray’da yapılan bir görüşmede Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’nin İran’ın Çin’e yaptığı petrol ihracatını azaltmak için çalışacağı konusunda anlaştı.
Çin, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasını oluşturuyor, bu nedenle bu ticaretteki herhangi bir azalma İran’ın petrol gelirini önemli ölçüde düşürecektir.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












