İran ABD’den 20 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılmasını istedi

CNN’in haberine göre İran, ABD ile yürütülen müzakereler kapsamında dondurulmuş 20 milyar dolardan fazla varlığının serbest bırakılmasını ve yaptırımların önemli ölçüde hafifletilmesini talep etti. Washington yönetiminin uranyum stoklarının devri karşılığında varlıkları çözme teklifine karşın Tahran, programın askıya alınma süresi ve uranyum sevkiyatı konularında geri adım atmayacağını bildirdi.

CNN’in müzakere sürecine aşina bir kaynağa dayandırdığı habere göre İran, Amerika Birleşik Devletleri’nden (ABD) yaptırımların kapsamlı şekilde hafifletilmesini ve dondurulmuş durumdaki 20 milyar doları aşan tutardaki varlıklarının üzerindeki blokajın kaldırılmasını talep etti.

İran’a yönelik uygulanan mevcut ABD yaptırımları; ülkenin petrol ihracatını engelleyen ve İran bankalarının küresel sisteme erişimini kısıtlayan ticari ve finansal ambargoları kapsıyor.

Washington yönetimi ayrıca enerji sektörüne yapılan yatırımlara ve savunma sanayisine yönelik kısıtlamalar uygularken, belirli kişi ile kuruluşları hedef alan özel yaptırımları da sürdürüyor.

Kanalın aktardığı bilgilere göre, Washington tarafından Tahran yönetimine sunulan tekliflerden biri, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarını teslim etmesi karşılığında dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını öngörüyor.

Uranyum zenginleştirme programının süresi tarafları böldü

Kanala konuşan İranlı bir yetkili, nükleer programın askıya alınma süresinin taraflar arasındaki müzakerelerde temel anlaşmazlık noktalarından biri olmaya devam ettiğini bildirdi.

Söz konusu yetkili, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’ın programı belirsiz bir süre için askıya almayı kabul ettiği yönündeki ifadelerini yalanladı. İranlı yetkili, Tahran’ın “uluslararası hukuktan istisna tutulmayı” hiçbir koşulda kabul etmeyeceğini vurguladı.

ABD’li yetkililerin paylaştığı verilere göre İran, büyük çoğunluğu İsfahan’da bulunmak üzere yaklaşık 970 libre (yaklaşık 440 kg) yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoğuna sahip bulunuyor.

Pakistan’ın başkenti İslamabad’da 11 Nisan tarihinde gerçekleştirilen bir önceki görüşme turunda, ABD’li temsilciler İran’a uranyum zenginleştirme faaliyetlerinde 20 yıllık bir duraklama teklif etmişti.

Tahran yönetimi bu teklife karşılık sürenin beş yıla indirilmesini önerdi ancak ABD tarafı bu talebe onay vermedi.

Washington ve Tahran uranyumun sevkiyatı konusunda çelişti

ABD Başkanı Donald Trump, 17 Nisan’da CBS News’e verdiği mülakatta, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması da dahil olmak üzere “her şeyi kabul ettiğini” dile getirdi.

Trump, Tahran yönetiminin bu süreçte Washington ile tam bir iş birliği içerisinde hareket edeceğini belirtti.

Trump’ın bu açıklamalarından bir gün sonra, 18 Nisan tarihinde İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai konuya ilişkin bir değerlendirme yaptı. Bekai, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasına hiçbir şekilde izin vermeyeceğini kaydetti.

Donald Trump, İran’ın nükleer programının gelişimini engellemeyi, ABD’nin Tahran’a yönelik operasyonel stratejisinin temel hedeflerinden biri olarak tanımlıyor.

Rusya yönetimi, İran’dan çıkarılması gündeme gelen uranyumu kabul etmeye hazır olduğunu daha önce beyan etmiş ancak ABD tarafı bu girişimi desteklememişti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, söz konusu teklife dair son durumu değerlendirirken, bu seçeneğin şu an itibarıyla müzakere masasında bulunmadığını ifade etti. Peskov ayrıca, “Devlet Başkanı Vladimir Putin, ihtiyaç duyulması halinde bu girişime geri dönmeye hazırdır” açıklamasında bulundu.