Diplomasi
İsrail, Gazze karargâhından İngiliz yetkilileri çıkarmayı düşünüyor
İsrail, ABD öncülüğündeki Gazze koordinasyon merkezinden İngiliz ve diğer Avrupalı yetkilileri sınır dışı etmeyi değerlendiriyor.
Financial Times’a (FT) konuşan kaynaklar, İsrail hükümetinin son haftalarda, ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkesi izlemek üzere kurulan çok uluslu merkez olan Uluslararası Gazze Destek Merkezi’nden (IGSC) Birleşik Krallık’ı çıkarma konusunu görüştüğünü belirtti.
Bazı kaynaklar, İtalya ve Almanya’ya karşı da benzer önlemlerin değerlendirildiğini belirtti.
Eskiden Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi olarak bilinen IGSC, İsrail’in güneyinde bulunuyor ve İsrail Savunma Kuvvetleri ile birlikte çalışan ABD’li askeri yetkililer ile yaklaşık 50 ülke ve uluslararası kuruluştan gelen düzinelerce askeri ve diplomatik yetkilinin liderliğinde faaliyet gösteriyor.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, bu hafta Hollanda’nın işgal altındaki Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Golan Tepeleri’ndeki yerleşim yerlerinden gelen İsrail ürünlerini boykot etme kararı alması nedeniyle, Hollanda temsilcilerinin merkezden sınır dışı edildiğini duyurdu.
Tel Aviv, bu yıl Madrid’in “takıntılı İsrail karşıtı önyargısı”nı gerekçe göstererek İspanyol temsilcileri de IGSC’den kovmuştu.
Hollanda’ya yönelik bu kararı açıklarken Sa’ar, “İsrail, kendisine karşı alınan önlemlere karşılık vermeden geçiştirmeyecektir,” dedi.
Daha fazla Avrupalı yetkilinin sınır dışı edilme ihtimali, Gazze’deki savaş, Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik yerleşimcilerin şiddet eylemleri ve Netanyahu hükümeti tarafından uluslararası hukuka aykırı olarak yürütülen yerleşim yerlerinin büyük çaplı genişlemesi nedeniyle İsrail ile Avrupa kıtasındaki tarihi müttefikleri arasındaki ilişkilerin ne kadar dramatik bir şekilde bozulduğunu ortaya koyuyor.
Başbakan Andy Burnham, Birleşik Krallık’ın İsrail’e yönelik tutumunu sertleştirmeyi hedefliyor ve geçen ay, yerleşim yerlerinden gelen malların ticaretine olası bir yasak getirerek İsrail hükümetine baskı uygulamaya çalışacağını belirtti.
Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya, yaklaşık 20 diğer ülke ve Avrupa Komisyonu ile birlikte geçen hafta, Kudüs yakınlarındaki E-1 yerleşim projesi için inşaat ihalelerine devam etme planını sert bir dille kınayan ortak bir mektup yayınladı.
Analistler, bu projenin Batı Şeria’yı ikiye bölebileceği ve bir Filistin devleti kurulması ihtimalini ortadan kaldırabileceği konusunda uyarıyor.
Britanya Dışişleri Bakanı Ed Miliband ise “iki devletli çözümün yok edilmesini seyirci kalarak kabul etmeyeceklerini” ekledi.
Sa’ar ise İngiltere’nin “Yahudi halkına tarihi vatanlarında nerede yaşayabilecekleri konusunda ders vermemesi” gerektiğini söyledi.
Konuya yakın iki kaynağa göre, IGSC’den başka uluslararası temsilcilerin de çıkarılmasına yönelik herhangi bir adım, ABD liderliğindeki “Barış Kurulu”nun onayını gerektirebilir.
“Barış Kurulu”, merkezin çalışmaları da dahil olmak üzere Gazze’nin savaş sonrası geçiş süreci ve yeniden inşasını denetlemek üzere kurulmuştu.
Fakat konuyla ilgili başka bir kaynak, Kurul’un onayına gerek olmadığını savundu ve İsrail’in kendi topraklarına kimin gireceğine ve kalacağına karar verme konusunda tam egemenlik hakkına sahip olduğunu söyledi.
“Barış Kurulu” sözcüsü ise şunları söyledi:
“Çok taraflı koordinasyonu sürdürmek ve güçlendirmek, ayrıca başkanın Gazze için Kapsamlı Barış Planı’ndaki ilerlemeyi hızlandırmak için İsrailli muhataplarımızla görüşmelerimizi sürdürüyoruz.”
Bir İtalyan hükümet yetkilisi ise İtalya ve Almanya’nın IGSC’den çıkarılacağı yönündeki iddiayı yalanladı.
Merkez, sanayi kenti Kiryat Gat’ta bulunan devasa üç katlı bir depoda yer alıyor ve koordinasyon birimleri, toplantı odaları ile Gazze’deki yardım akışlarını ve diğer gelişmeleri izlemek için kullanılan modern ekipmanlarla donatılmış durumda.
Ne var ki, birçok kaynağa göre, Ekim ayında imzalanan ve ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkes anlaşmasını ilerletme çabaları durma noktasına geldi.
İsrail güçleri, Gazze’nin hâlâ yarısından fazlasını işgal altında tutuyor ve Hamas’ın kontrolündeki kalan topraklara düzenli saldırılar düzenliyor.
Bu yaz, “Barış Kurulu” yetkilileri tarafından Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) geri çekilmesini sağlamak amacıyla yeniden başlatılan çabalar da sonuçsuz kaldı.
Hatta geçen hafta, üst düzey ABD elçisi Jared Kushner’ın Hamas ve Netanyahu ile görüşmek üzere bölgeye yaptığı ziyaret bile bu çıkmazı aşamadı.
Birçok kaynak, İsrail başbakanıyla yapılan dört saatlik görüşmenin kötü geçtiğini belirtti.
İngiliz yetkililer, IGSC’den çıkarılma olasılığı konusunda iyimser. Durumu yakından bilen bir kaynak, İsrail’in daha önce İspanya ve Hollanda’yı ibret olarak gösterdiğini, dolayısıyla İngiltere’nin sertleşen tutumuna karşı bir “misilleme” beklemenin mantıklı olduğunu söyledi.
140’tan fazla milletvekili kısa süre önce Burnham’a yerleşim yerlerinden gelen mallara yasak getirmesini talep eden bir mektubu imzalamıştı.
Yorum istenen bir İsrailli yetkili ise sadece şöyle dedi: “İsrail’in Almanya ve İtalya ile iyi ilişkileri var.”