İsrail, Güney Lübnan’da ‘ileri savunma bölgesi’ ilan etti

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki “Sarı Hat” uygulamasına benzer şekilde Güney Lübnan’da 10 kilometrelik bir alanı “ileri savunma bölgesi” ilan ederek yeni bir fiili güvenlik hattı oluşturdu. Tartışmalı yeni askeri harita, 2022 deniz sınırı anlaşmasıyla Lübnan’ın egemenliğine bırakılan Kana doğalgaz sahasını da kapsama alanına alıyor.

İsrail, Güney Lübnan sınır hattı boyunca geniş bir sahayı “İleri Savunma Bölgesi” ilan ederek bölgede yeni bir fiili güvenlik kuşağı tesis etti. Tel Aviv yönetiminin bu hamlesi, Gazze Şeridi’nde işgal edilen toprakların genişletilmesi amacıyla başvurulan “Sarı Hat” düzenlemesinin Lübnan sınırına taşınması olarak değerlendiriliyor.

İsrail ordusunun Arapça sözcüsü Avichay Adraee, 19 Nisan tarihinde yayımladığı askeri harita ile operasyon sahasının detaylarını paylaştı.

Adraee, İsrail askerlerinin bölgede “Hizbullah bağlantılı altyapı unsurlarını” imha etmek amacıyla faaliyet yürüttüğünü ifade etti. Paylaşılan haritanın, Lübnan’ın güney kıyı şeridini aşarak denize doğru uzandığı görülüyor.

Tartışmalı harita Kana gaz sahasını kapsıyor

İsrail ordusu tarafından ilan edilen yeni harekat alanı, mülkiyeti Lübnan’a ait olan Kana gaz sahasını da tamamen içine alıyor. Söz konusu enerji sahası, Beyrut ile Tel Aviv arasında 2022 yılında dolaylı yollarla sağlanan deniz sınırı anlaşması uyarınca Lübnan’ın egemenlik sahası içerisinde tescil edilmişti.

Askeri faaliyetlerin kapsamına ilişkin bilgi veren Adraee, beş askeri tugayın deniz kuvvetleriyle eş zamanlı olarak Güney Lübnan’daki ileri savunma hattının güneyinde operasyon yürüttüğünü belirtti.

Sözcü, bu faaliyetlerin temel amacının bölgedeki Hizbullah bağlantılı altyapıyı tasfiye etmek ve İsrail’in kuzeyindeki yerleşim birimlerine yönelik doğrudan tehditleri engellemek olduğunu kaydetti. İsrail ordusunun, bu 10 kilometrelik stratejik kuşağı başlangıç aşamasında “Sarı Hat” olarak tanımladığı bildirildi.

Bölgedeki yerleşim birimlerinin sayısı tartışılıyor

İsrail askeri kaynakları, 10 kilometrelik derinliğe sahip bu bölgenin Güney Lübnan’daki 55 kasaba ve köyü kapsadığını ifade ediyor.

Buna karşın Lübnanlı araştırmacı Ahmad Baydoun, sahadaki gerçekliğin farklı olduğunu belirterek bölgenin yaklaşık 70 Lübnan köyünü içine aldığını açıkladı. Baydoun, bu sayının İsrail medyasında yer alan 55 köy bilgisinden daha yüksek olduğunu vurguladı.

Araştırmacı Baydoun ayrıca, söz konusu güvenlik kuşağı içerisinde halen sivil yerleşimin devam ettiği noktaların bulunduğuna dikkat çekti.

Bu yerleşimler arasında Hristiyan nüfusun yoğunlukta olduğu Rmeyş, Debl ve Ayn İbil köyleri ile Sünni nüfusun yaşadığı Şebaa kasabası yer alıyor. Baydoun, yayımlanan güncel haritanın Kana gaz sahasını bütünüyle kapsama alanına dahil ettiğini yineledi.

Deniz sınırı anlaşması siyasi tartışmaların odağında

Lübnan ile İsrail arasındaki deniz sınırı mutabakatı, İsrail’de eski Başbakan Yair Lapid hükümeti döneminde imza altına alınmıştı. Lapid, mevcut siyasi konjonktürde Başbakan Benyamin Netanyahu’nun en güçlü rakipleri arasında bulunuyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girdiği dönemde Netanyahu ve müttefikleri, Lapid yönetimini İsrail’in stratejik çıkarlarından taviz vermekle suçlamış ve süreci sert ifadelerle eleştirmişti.

Kana doğalgaz sahasında daha önce yapılan teknik tahminler, bölgede 100 milyar metreküpe kadar rezerv bulunabileceğine işaret ediyordu. Sahanın toplam ekonomik değerine ilişkin öngörüler ise 20 ila 40 milyar dolar bandında seyrediyor.

TotalEnergies öncülüğündeki uluslararası konsorsiyum 2023 yılında bölgede sondaj çalışmalarına başlamış, ancak Lübnanlı makamlara sahada ticari açıdan işletilebilir miktarda doğalgaz bulunmadığı bilgisi iletilmişti.

Tel Aviv tampon bölge planını hayata geçiriyor

İsrail yönetimi, Hizbullah’a karşı kesin bir askeri sonuç alamaması ve Lübnan topraklarında Litani Nehri hattına kadar ilerleme stratejisinden vazgeçmesinin ardından, güneyde 10 kilometrelik bir tampon bölge oluşturma planını kamuoyuna duyurdu.

Tel Aviv makamları, bölgedeki kasaba ve köylerin tamamen yıkılması niyetini açık bir dille ifade ediyor.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, konuya ilişkin yaptığı son açıklamada, tahliye edilen bu yerleşim birimlerinin sakinlerinin evlerine dönmelerine izin verilmeyeceğini belirtti.

Ay başında ilan edilen ateşkese rağmen İsrail birlikleri bölgedeki varlığını tahkim etmeyi sürdürüyor. Ordu birliklerinin Lübnan’ın güneyindeki mahallelerin tamamını patlayıcılarla tuzakladığı ve yıkım anlarına ait görüntülerin internet mecralarında yayımlandığı gözlemleniyor.

Gazze modeli Lübnan sınırında uygulanıyor

Gazze Şeridi’nde uygulanan “Sarı Hat” modeli, başlangıçta ateşkes planı uyarınca İsrail ordusunun çekileceği sınırı temsil eden bir hat olarak kamuoyuna sunulmuştu. Ancak sahadaki pratik süreçte bu hat; İsrail’in yeni alanları kontrol altına alması, kalıcı askeri mevziler inşa etmesi ve sistematik yıkım politikasını sürdürmesi için bir araç işlevi gördü.

Tel Aviv yönetimi güncel durumda, Lübnan ile varılan ateşkesin kendisine operasyonel serbesti tanıdığını ve uygun gördüğü her an saldırı düzenleme hakkına sahip olduğunu ileri sürüyor. Hizbullah ise Kasım 2024 sonrasında oluşan saha realitesine geri dönülmesine kesinlikle izin vermeyeceğini duyurdu. Örgüt, geçmiş dönemde Lübnan hükümetine İsrail askerlerini diplomatik kanallarla bölgeden çıkarma imkanı tanımak amacıyla İsrail ihlallerine karşı “sabır stratejisi” izlediğini ifade ediyor.

Ateşkes sürecinde askeri çatışmalar devam ediyor

Bölgede ilan edilen ateşkese rağmen Güney Lübnan sahasında şiddetli çatışmalar yaşanmaya devam ediyor. Süreç içerisinde şu ana kadar iki İsrail askerinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Hizbullah, pazartesi günü yaptığı resmi açıklamada, 19 Nisan 2026 Pazar günü Taybeh kasabasından Deyr Siryan yönündeki eski el-Sallaa mevzisine ilerleyen İsrail askeri konvoyunu hedef aldığını duyurdu.

Açıklamada, sekiz zırhlı araçtan oluşan konvoyun, Hizbullah üyeleri tarafından bölgeye önceden yerleştirilen el yapımı patlayıcı düzeneklerinin zincirleme şekilde infilak ettirilmesiyle vurulduğu aktarıldı.

Lübnanlı direniş örgütü, patlamaların yerel saatle 15.40 ile 16.40 arasında iki dalga halinde gerçekleştiğini ve operasyon sonucunda dört adet Merkava tipi tankın imha edildiğini belirtti.

Hizbullah, İsrail güçlerinin saat 18.00 sularında araçları bölgeden tahliye etmeden önce tankların alevler içinde kaldığının görüldüğünü ifade etti.