Ortadoğu
İsrail meclisi Filistinlilere idam cezasının önünü açtı

İsrail Meclisi (Knesset), bir İsrailliyi öldüren Filistinlilere idam cezası verilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını ilk oylamada kabul etti.
İsrail Meclisi (Knesset), Filistinli tutuklulara idam cezası verilmesini öngören üç ayrı yasa tasarısını ilk oylamada kabul etti.
Hükümetin desteklediği ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in liderliğindeki Otzma Yehudit partisinin sunduğu tasarı, ilk okumada 16’ya karşı 39 oyla geçti.
Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud partisinin sunduğu iki ayrı idam tasarısı da sırasıyla 15’e karşı 36 ve 14’e karşı 37 oyla ilk okumayı tamamladı.
Tasarı pratikte sadece Filistinlileri hedef alıyor
Otzma Yehudit partisinin tasarısı, İsrail vatandaşı bir kişiyi “milliyetçi saikle” öldürenlerin sivil mahkemelerde zorunlu olarak idama mahkûm edilmesini içeriyor.
Tasarı aynı zamanda Batı Şeria’daki askeri mahkemelerde idam kararı için aranan oybirliği şartını kaldırarak basit çoğunluğu yeterli kılıyor. Bölgesel askeri komutanların cezaları hafifletme yetkisi de bu tasarıyla ortadan kaldırılıyor.
Metinde, suçun “ırkçılık” güdüsüyle ve “İsrail Devleti’ne ve Yahudi halkının topraklarındaki dirilişine zarar verme niyetiyle” işlendiği durumların kapsandığı ifade ediliyor.
Bu ifade, düzenlemenin pratikte Yahudileri öldüren Araplara uygulanacağı ancak Yahudi faillerin kapsam dışında kalabileceği yönünde eleştirilere neden oldu.
İdam cezası İsrail hukukunda mevcut olmasına rağmen bugüne dek yalnızca bir kez, 1962 yılında Holokost’un mimarlarından Nazi subayı Adolf Eichmann için uygulandı.
Hukuken vatana ihanet ve bazı askeri yargı koşullarında idam cezası mümkün olsa da üç yargıçtan oluşan heyetin oybirliğiyle karar alması gerekiyor ve bu ceza hiç uygulanmadı.
Netanyahu, Ben Gvir’in ültimatomu sonrası tutum değiştirdi
Tasarı, Mart 2023’te yapılan ön okumada 9’a karşı 55 oyla desteklenmişti. Ancak hükümet ve güvenlik birimlerinden gelen üst düzey itirazlar nedeniyle süreç ilerlememişti.
O dönemde yetkililer, böyle bir yasanın Filistinli esirler karşılığında rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik müzakereleri olumsuz etkileyebileceğinden kaygı duyuyordu.
Hukuk danışmanlarının uyarılarına rağmen Knesset Ulusal Güvenlik Komisyonu, eylülde tasarıyı yeniden gündemine aldı.
Geçen ay hayatta kalan rehinelerin son grubunun serbest bırakılmasının ardından Ben Gvir, Başbakan Netanyahu’ya ültimatom verdi.
Ben Gvir, tasarının üç hafta içinde ilk okumaya getirilmemesi hâlinde koalisyonla birlikte oy kullanmayı durduracaklarını bildirdi.
Bunun üzerine Netanyahu tasarıya desteğini açıkladı ve dün akşamki oylama gerçekleşti.
Genel kurulda tansiyon yükseldi, vekiller salondan çıkarıldı
Muhalefet milletvekilleri, tasarıya karşı uyarılarda bulundu. Demokratlar Partisinden Gilad Kariv, düzenlemenin “terör saldırılarında artışa yol açabileceğini” ve İsrail’in “uçurumun kenarında olduğu” bir dönemde uluslararası baskıyı artırabileceğini söyledi.
Tartışmalar esnasında üç Arap milletvekili salondan çıkarıldı. Birleşik Arap Listesi’nden (Ra’am) Waleed Taha, yasa tasarısını sert bir dille eleştirdiği konuşması sırasında koalisyon vekillerinin sözlü saldırılarına maruz kaldı.
Hadaş-Ta’al lideri Ayman Odeh ile Ben Gvir arasında da karşılıklı hakaretler içeren bir tartışma yaşandı ve Odeh salondan çıkarıldı.
Bu olayın ardından yaşanan söz düellosunda Hadaş-Ta’al’dan Ahmad Tibi de Genel Kurul’dan çıkarıldı.
Oylamanın ardından X hesabından bir paylaşım yapan Ben Gvir, “Otzma Yehudit tarih yazma yolunda ilerliyor. Söz verdik ve yerine getirdik” diye konuştu.
Öte yandan Ben Gvir, Ulusal Güvenlik Bakanı olarak göreve başladıktan sonra İsrail hapishane sisteminde Filistinlilere yönelik baskıcı tedbirleri daha da ağırlaştırdı.
İsrail kamuoyu son günlerde Filistinli bir esire tecavüz edildiği iddia edilen görüntüleri ve bu görüntülerin basına sızdırılmasını tartışırken, ağustos ayında da Damon Hapishanesi’ndeki Filistinli kadınlara polis köpekleri ve göz yaşartıcı gazla baskın düzenlenmişti.
4, 8, 10 ve 14 Ağustos tarihlerindeki baskınlarda esirlerin kelepçelendiği, hücrelerinden zorla çıkarıldığı ve başları öne eğik şekilde hapishane avlusuna götürüldüğü bildirilmişti.
Ortadoğu
Tom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü

ABD’nin Irak ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Politbüro üyesi Derbaz Kosret Resul ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Ahmed Mufti ile bir araya geldi.
Rûdaw’a göre görüşmede Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) gelişmeler ve siyasi geleceğinin ele alındığı bildirildi.
Barrack, görüşmeye ilişkin sosyal medya platformu X’te yaptığı bir paylaşımda toplantının fotoğrafını yayımlayarak, “Bugün KYB Politbüro üyesi Derbaz Resul ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Ahmed Mufti ile Kürdistan Bölgesi’nin geleceği üzerine bir görüşme gerçekleştirdik,” ifadelerini kullandı.
Barrack, ülkesinin Kürdistan Bölgesine olan desteğini yineleyerek, “Amerika Birleşik Devletleri, bölgenin çeşitliliğini yansıtan güçlü ve birleşik bir Kürdistan Bölgesini desteklemektedir,” dedi. ABD’nin Türkiye Büyükelçisi de olan Barrack, kalıcı birliğe ulaşmanın yollarına ilişkin olarak, “Görüşmemizde de belirttiğimiz gibi, kalıcı birlik ancak yetki devri, yerel yönetimin güçlendirilmesi, kurumların sağlamlaştırılması ve daha fazla şeffaflığın teşvik edilmesiyle sağlanabilir,” diye ekledi.
KDP’nin IKBY meclisini iki yıl aradan sonra tek taraflı toplamasına tepki gösteren KYB hükümetten çekilmişti.
Süleymaniye merkezli paralel yönetim kurabileceklerini belirten KYB lideri Bafıl Talabani 1990’lardaki “çift idareli” yapıya dönülebileceği tehdidinde bulunurken, KDP lideri Mesud Barzani taraflara diyalog çağrısı yapmıştı.
Ortadoğu
Körfez ülkeleri demiryolu anlaşması imzaladı

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üye ülkeleri, pazar günü Bahreyn’de Körfez Demiryolu Projesi Genel Anlaşması’nı imzaladı.
2009 yılında onaylanan proje, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, BAE, Kuveyt ve Umman’ı ortak bir demiryolu ağıyla birbirine bağlamayı ve tüm ağın 2030 yılı sonuna kadar faaliyete geçmesini hedefliyor.
İmza töreni, Körfez İşbirliği Konseyi Ulaştırma ve İletişim Bakanları Komitesi’nin 30. toplantısı kapsamında Bahreyn’deki Al Riffa Al Zaher Sarayı’nda gerçekleştirildi.
Anlaşma, Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim Elbudayvi ve üye ülkelerin ulaştırma bakanlarının huzurunda imzalandı.
Yapılan açıklamaya göre Elbudayvi, Körfez Demiryolu Projesi Genel Anlaşması’nın, ulaştırma sektöründe Körfez entegrasyonunu güçlendirme ve KİK ülkeleri genelinde demiryolu taşımacılığını düzenleme yolunda önemli bir adım olduğunu belirtti.
Sekreter, anlaşmanın, tüm üye devletleri birbiriyle uyumlu çalışabilen tek ve entegre bir bölgesel ağ aracılığıyla birbirine bağlayacak Körfez Demiryolu projesinin işleyişini destekleyeceğini de sözlerine ekledi.
Anlaşma ayrıca Körfez ülkeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirecek ve ulaşımı kolaylaştıracak.
Elbudayvi, Körfez Demiryolu projesini “Körfez entegrasyonunu destekleyen stratejik projelerden biri” olarak nitelendirdi.
Projenin üye ülkeler arasında yolcu ve yük taşımacılığını kolaylaştıracağını, kara ulaşım ağlarını limanlara ve lojistik merkezlerine bağlayacağını ve Körfez ulaşım sektörünün verimliliğini ve rekabet gücünü artıracağını açıkladı.
Elbudayvi, “bölgede ve dünyada yaşanan hızlı dönüşümlerin, deniz yollarındaki aksaklıklar ve artan nakliye ve sigorta maliyetleriyle birleşerek, ulaşım ve lojistik sektörünün piyasa istikrarını destekleme ve ticaretin ile temel hizmetlerin kesintisiz akışını sağlama konusundaki stratejik önemini vurguladığını” belirtti.
KİK Genel Sekreteri, İran saldırıları olarak nitelendirdiği olaylar sırasında BAE, Suudi Arabistan ve Umman’ın gösterdiği çabaları övdü ve bu çabaların mal ve emtia hareketi için alternatif güzergâhlar sağlanmasına yardımcı olduğunu ve diğer KİK ülkelerine yönelik tedarik zincirlerinin sürekliliğini garanti altına aldığını söyledi.
KİK ülkelerindeki ulaştırma ve depolama sektörünün 2025 yılında %5,7’lik reel büyüme kaydettiğini ve bu sayede petrol dışı iktisadi faaliyetler arasında en hızlı büyüyenlerden biri haline geldiğini açıkladı.
Anlaşma, engellerin aşılması ve Körfez demiryolu ağının teknik ve operasyonel entegrasyonunun sağlanması amacıyla üye devletler ile Körfez Demiryolu Otoritesi arasında bir koordinasyon çerçevesi oluşturuyor.
Anlaşma, bölgedeki deniz seyrüseferinde, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar ve bunların ticaret ile mal hareketine getirdiği zorluklar nedeniyle daha da önem kazandı.
Son gelişmeler, sınırlı sayıda deniz yoluna bağımlı olmanın tedarik zincirlerini bölgesel krizlere karşı savunmasız bıraktığını ve bu durumun daha çeşitlendirilmiş ve esnek ulaşım alternatiflerine olan ihtiyacı artırdığını ortaya koyuyor.
Bu yılın Mayıs ayında, Körfez Demiryolu İdaresi Genel Müdürü Muhammed el Şabrami, projenin genel tamamlanma oranının %50’yi aştığını ve çalışmaların, kararlaştırılan takvime göre tamamlanmasını sağlamak üzere devam ettiğini duyurmuştu.
Körfez Demiryolu İdaresi’ne göre, ağ saatte 200 kilometreye kadar hızlarda seyreden yolcu trenlerini barındıracak şekilde tasarlanmış olup, yük trenleri ise saatte 80 ila 120 kilometre arasında değişen hızlarda çalışacak.
KİK demiryolu projesinin temel altyapısı için tahmini toplam maliyet yaklaşık 15,4 milyar ila 16 milyar dolar arasında.
Demiryolu ağı için önerilen güzergâh, Kuveyt’ten başlayarak Suudi Arabistan üzerinden Bahreyn’e uzanıyor. Bir başka bölüm ise Dammam’ı Salva sınır kapısı üzerinden Katar’a bağlayacak.
Doha, iki ülke arasında planlanan bir köprü vasıtasıyla Bahreyn’e bağlanacak.
Ağ ayrıca Suudi Arabistan’dan Abu Dabi’ye ve BAE’nin El Ayn kentine uzanacak, ardından Suhar üzerinden Muskat’a devam edecek.
Ortadoğu
Suriye, Yemen’e asker göndermeye başladı iddiası

AFP ve Reuters, Suriye hükümetinin Suudilerin isteği doğrultusunda Yemen’e birlikte gönderdiğini iddia ederken Şam iddiayı yalanladı.
Cumartesi günü Suudi destekli Yemen yönetiminden yetkililer AFP’ye verdikleri demeçte, binlerce Suriye askerinin Suudi Arabistan ve Yemen’e konuşlanmasını beklediklerini söylemişti.
Aynı yetkililer, bazı Suriyeli personelinin halihazırda Riyad’da bulunduğunu kaydetmişlerdi.
İsimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuşan üç askeri kaynak ve bir savunma yetkilisine dayandırdığı haberinde AFP, yüzlerce Suriye askerinin Suudi-Yemen sınırının her iki tarafında konuşlandırıldığını bildirdi.
Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi ve Savunma Bakanlığı bünyesindeki yetkililer ajansa, Husilere karşı yürütülen muharebe operasyonlarına destek vermek üzere ek Suriye güçlerinin gönderileceğini de ifade etti.
Bu iddialar, Reuters’ın Suriyeli askeri kaynakların yanı sıra Suudi ve ABD’li yetkililere dayandırdığı ve son haftalarda onlarca Suriyeli personelin danışmanlık rollerini, eğitimi ve askeri uzmanlık değişimini kapsayan ikili işbirliği anlaşması kapsamında Suudi Arabistan’a ulaştığını belirten haberinin ardından geldi.
Reuters’ın aktardığı Suriyeli kaynaklara göre, görev tanımları genişleyebilirse de söz konusu personel şu anda Krallık bünyesinde danışmanlık ve eğitim görevleri yürütüyor.
Üst düzey bir Suudi yetkili ajansa yaptığı açıklamada, uzmanlık paylaşımının Suriye silahlı kuvvetlerinin yeniden yapılandırılmasını desteklemeyi amaçladığını söyledi.
Daha geniş kapsamlı güvenlik çerçevesi, Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra’nın Riyad ziyareti sırasında bir savunma anlaşmasının imzalanmasının ardından geldi.
Bu ziyaret, Şara’nın Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile bir aydan kısa bir süre içinde gerçekleştirdiği ikinci görüşme oldu.
Öte yandan Suriye makamları, Suudi Arabistan ile devam eden askeri işbirliğinin ana hatlarını belirleyerek, mevcut temasların eğitim, kapasite geliştirme ve uzmanlık paylaşımı ile sınırlı olduğunu vurguladı.
Şam’daki kaynaklar, Suriye birliklerinin Yemen’e konuşlandırıldığına dair haberleri ise kesin bir dille reddetti.
Suriyeli bir diplomatik kaynak cumartesi günü devlet haber ajansı SANA’ya yaptığı açıklamada, Riyad ile mevcut askeri anlaşmaların her iki ülkenin ulusal çıkarlarına hizmet etmesi amaçlanan eğitim programları, teknik destek ve askeri danışmanlıklar çerçevesinde yer aldığını söyledi.
Kaynak, anlaşmanın özellikle Suriye askeri birliklerinin kapasitelerinin güçlendirilmesine vurgu yaptığını ve Suudi yetkililerin Şam’a gerçekleştireceği koordinasyon ziyaretlerinin önümüzdeki ay başlamasının planlandığını kaydetti.
Kaynağa göre, Şam ve Riyad arasındaki iş birliği zamanla, ortak çıkarların seyrine bağlı olarak, karşılıklı bir savunma düzenlemesine dönüşebilir veya Suriye’nin “Mekke İttifakı”na katılmasının önünü açabilir.
Kaynak ayrıca Suriye güçlerinin Yemen’e sevk edildiğini öne süren haberleri yalanlayarak, Suriye’nin öncelikli hedeflerinin iç güvenliği pekiştirmek, altyapıyı yeniden inşa etmek ve iktisadi toparlanmayı ilerletmek üzerinde yoğunlaşmaya devam ettiğini vurguladı.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir












