Bizi Takip Edin

Ortadoğu

İsrail’den Batı Şeria planı: Filistin Yönetimi’ne savaş senaryosu

Yayınlanma

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Batı Şeria’da Filistin Yönetimi’ne karşı Gazze ve Lübnan modeli askeri harekat planladıklarını açıkladı. Plan; kara ve hava taarruzunu, geniş çaplı tahliyeleri ve altyapının imhasını öngörüyor. Bölgede 2025 başından bu yana on binlerce Filistinli mülteci kamplarından zorla çıkarıldı.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, hükümetin haftalık kabine toplantısında bakanlara Batı Şeria’da Filistin Yönetimi’ne karşı olası bir savaşa dair hazırlıkları aktardı.

Katz, 7 Ekim saldırılarından çıkarılan dersler doğrultusunda ordu için bir “referans senaryo” hazırlandığını duyurdu.

Planın, Filistin Yönetimi güvenlik birimleri ile El Fetih bağlantılı Tanzim grubunun silahlarını İsrail askerlerine ve yerleşimcilere yöneltmesi ihtimaline odaklandığı kaydedildi.

Katz, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde Filistin Yönetimi’ne resmen savaş ilan edileceğini ve ordunun kapsamlı bir taarruz başlatacağını belirtti.

Başbakan Binyamin Netanyahu ile onayladıkları harekat planının “kısa ve şiddetli” bir çatışma öngördüğünü savunan Katz, sürecin Gazze ve Lübnan’daki askeri yöntemlere benzer biçimde ilerleyeceğini ifade etti.

Tahliye ve altyapının hedef alınması planlanıyor

Açıklanan plan; kara ve hava birliklerinin devreye sokulmasını, özel yöntemlerin tercih edilmesini, üst düzey isimlerin hedef alınmasını veya sınır dışı edilmesini içeriyor.

Plan kapsamında ayrıca silah depolarının imhası, halkın geniş çapta tahliyesi, şehirler ile mülteci kamplarındaki altyapının yok edilmesi hedefleniyor. Katz, geçmişteki gibi yıllarca süren bir intifada yerine sahada doğrudan sonuç almayı amaçladıklarını dile getirdi.

Filistin Yönetimi’nin ana omurgasını oluşturan El Fetih bünyesindeki Tanzim ağı, İkinci İntifada sürecinde El Aksa Şehitleri Tugayları’nın ortaya çıkışında rol oynamıştı.

Ramallah yönetiminin İsrail makamlarıyla yürüttüğü güvenlik koordinasyonuna karşın, El Aksa Şehitleri Tugayları dahil bazı gruplar bölgede silahlı faaliyetlerine devam ediyor.

Savunma Bakanı’nın açıklamaları, Başbakan Netanyahu’nun Hamas’a ilişkin iddialarının ardından geldi. Netanyahu, ekim sonunda yapılması planlanan genel seçimler öncesinde Hamas’ın saldırı girişiminde bulunabileceğini öne sürerek, olası adımlara ezici güçle karşılık verileceğini savundu.

Katz ise daha önce de Batı Şeria’ya yönelik geniş kapsamlı askeri harekat ihtimalini gündeme taşımıştı.

İsrail basını da benzer dönemde Ramallah’ın silah kapasitesine ilişkin iddialara yer verdi. Israel Hayom gazetesi, Filistin Yönetimi’nin cephaneliğinde tanksavar sistemleri ile RPG-7 roketatarlarının yer aldığını ve PKM makineli tüfeklerinin kullanıldığını iddia etti.

Filistin Yönetimi ise Hamas ve İslami Cihad gibi grupların da etkin olduğu bölgede, gözaltı operasyonları ve baskınlarla İsrail ile yürüttüğü güvenlik koordinasyonunu sürdürüyor.

İşgal altındaki Batı Şeria’da sahadaki baskı da tırmanıyor.

2025 başından bu yana on binlerce Filistinli, mülteci kamplarından zorla tahliye edildi.

Yüzlerce konutun yıkıldığı bölgede yerleşim birimleri yasal düzenlemelerle genişletilirken, yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddet olaylarında da belirgin bir artış kaydediliyor.

Ortadoğu

Ürdün, Telegram’ı yasakladı

Yayınlanma

Ürdün, mesajlaşma uygulamasının siber suçları kolaylaştırmak ve ulusal güvenliği tehdit eden içeriklerin yayılmasına yol açabileceği endişesini gerekçe göstererek Telegram’ı ülke genelinde engelledi.

Kamu Güvenliği Müdürlüğü (PSD), 16 Kasım Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu kararın dijital güvenliği güçlendirmeyi ve kullanıcıları korumayı amaçladığını belirtti.

Ürdün Haber Ajansı’na göre, müdürlük bu önlemin mevcut mevzuat çerçevesinde alındığını ve tehdit, şantaj ve aşırılıkçı materyaller dahil olmak üzere yasadışı içeriğin dağıtımı için dijital platformların kullanımını engellemeyi amaçladığını belirtti.

Duyuruda, engellemenin ne kadar süreyle devam edeceği belirtilmedi.

Yayın kuruluşu Roya News’e göre, resmi duyurudan önce Ürdün’deki Telegram kullanıcıları, çeşitli yerel telekom ağlarında hizmete bağlanma ve mesaj ya da medya dosyalarını gönderme veya alma konusunda sorunlar yaşadıklarını bildirdi.

Güncellemeleri yayınlamak veya müşteri taleplerini yönetmek için Telegram kanallarını kullanan işletmeler açısından bu engelleme, Ürdün’deki hedef kitleye ulaşmanın doğrudan yolunu kısıtlıyor.

Ayrıca, yerel personel veya iş ortaklarıyla iletişim kurmak için uygulamayı kullanan sınır ötesi ekipleri de etkiliyor.

İşletmelerin maruz kaldığı aksaklığın boyutu henüz somut rakamlarla ortaya konmadı.

Reuters’ın haberine göre, bu açıklama, geçen ay Ürdün’de meydana gelen bir kilise saldırısı ve yetkililerin terör saldırısı olarak nitelendirdiği 5 Kasım’da Amman’da gerçekleşen bıçaklı saldırının ardından geldi.

PSD’nin kamuoyuna yaptığı açıklamada, mesajlaşma platformlarının kötüye kullanılmasına ilişkin daha genel endişelere değinildi ve Telegram’ın her iki olayla da bir bağlantısı olduğu belirtilmedi.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

İran savaşı, Suudilerin likidite sorununu artırdı

Yayınlanma

Suudi Arabistan ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran savaşı nedeniyle yeniden artan likidite baskısıyla boğuşuyor.

Bloomberg’de yer alan habere göre mevduat akışının yavaşlaması, kredi talebini karşılamayı zorlaştırdığı ve Suudi Arabistan’daki bankalararası kredi faiz farkını ABD faiz oranlarına göre genişlettiği için kredi kuruluşları bu sıkışıklığı hissediyor.

Bu, para birimini dolara sabitleyen bir ülkede likiditenin temel göstergesi.

Bank of America’dan Jean-Michel Saliba’ya göre, son dönemdeki bu baskı, BAE’deki likidite sıkışıklığı kaynaklı “bulaşma etkisi” ve savaş nedeniyle Suudi ekonomisinde yaşanan hızlı yavaşlama nedeniyle daha da artıyor.

Saliba, BAE bankalarının Suudi Arabistan’daki bankalararası piyasada önemli kredi sağlayıcıları olduğunu ve bu bankaların geri çekilmesinin mevduat maliyetlerini ve rekabeti artırdığını belirtti.

Bu durum, Suudi Arabistan’ın iddialı harcama planlarını finanse etmeye ve trilyonlarca dolarlık iktisadi reformunda ilerleme kaydetmeye çalışan bin Selman’ın karşı karşıya kaldığı zorlukları daha da artırıyor.

Ülkenin fiili hükümdarı, Yemen direnişinin neredeyse her gün düzenlediği saldırıların seyahatleri, etkinlikleri ve üst düzey ziyaretleri aksatması nedeniyle, halihazırda daha büyük bir bütçe açığı, ekonomide daralma ve yatırım anlaşmalarının azalması riskiyle karşı karşıya.

Arab Gulf States Institute’tan Tim Callen’e göre, finansman sıkıntısı artık kredi büyümesini yavaşlatacak ve kamu ile özel sektör borçlularını projelerini yeniden gözden geçirmeye itecek.

Suudi Merkez Bankası verilerine göre, üçüncü çeyrekte Suudi kredileri %2,4 artarken, mevduatlar ise esas olarak devlet kurumlarının para çekmesi nedeniyle %1,8 düştü.

Callen, savaş sırasında harcamaya yönelik baskıların da buna katkıda bulunan bir faktör olduğunu belirtti ve “Sonuç olarak bu, savaşın petrol dışı ekonomiyi nasıl etkilediğinin bir başka işareti,” dedi.

Veliaht prensin “Vizyon 2030” adlı ekonomiyi çeşitlendirme planının odak noktası olan petrol dışı faaliyetler ve hükümetin savaşın yol açtığı aksaklıklar karşısında bu faaliyetleri destekleme kabiliyeti, iktisatçılar ve yatırımcılar için önemli bir endişe kaynağı haline geldi.

Abu Dhabi Commercial Bank’tan Monica Malik, “Artan finansman maliyetleri, proje odaklı kredi talebi ve bölgesel jeopolitik belirsizliğin bir araya gelmesi, petrol dışı faaliyetler için ek bir engel oluşturacak,” dedi.

Borçlanma maliyetlerinin artması nedeniyle projelere yönelik harcamalar yavaşlarsa, bu durum Vizyon 2030’un ivmesini ve Riyad’ı turizmden yatırıma kadar her alanda küresel bir merkez haline getirme nihai hedefini durdurabilir.

Goldman Sachs’tan Farouk Soussa’ya göre, likiditedeki sıkılaşmanın etkisi muhtemelen kısa vadeli olacak.

Soussa’ya göre Vizyon 2030 projesinin geliştirilmesi, geçici bir finansman sıkıntısının çok ötesine uzanacak ve Suudi merkez bankasının bir likidite krizini hafifletmek için kullanabileceği araçları var.

2022 yılında Suudi merkez bankası, büyük bir likidite krizini hafifletmek için likidite sıkıntısı çeken bankalara milyarlarca dolarlık mevduat yatırmıştı.

Bankaların kredi vermeyi kısıtlamasıyla birlikte, Suudi bankalarının likiditesi bu yılın başlarında iyileşme belirtileri göstermişti ama bu durum kısa ömürlü oldu.

Üç aylık Suudi Bankalararası Teklif Oranı (Saibor) ile ABD Teminatlı Gecelik Finansman Oranı (SOFR) arasındaki farkla ölçülen para maliyetinin yaklaşık 120 baz puana yükseldiği ve bu rakamın, yaklaşık 70 baz puanlık normal seviyenin oldukça üzerinde olduğu görülüyor.

Riyalin ABD dolarına sabitlenmiş olması nedeniyle, Suudi Arabistan Merkez Bankası, Fed’in faiz oranı kararlarını yakından takip etmek zorunda.

Saibor ile SOFR arasındaki farkın genişlemesi, Suudi riyali ile borçlanma maliyetinin ABD doları ile borçlanma maliyetinden daha hızlı arttığı anlamına geliyor.

Esasen bu, hükümetin yanı sıra Kamu Yatırım Fonu ve özel şirketler de dahil olmak üzere geniş kurumlar ağının, çeşitlendirme projelerini finanse etmek için bankalardan borç almayı tercih etmeleri halinde daha fazla ödeme yapacağı anlamına geliyor.

ABD’den Avrupa Birliği’ne ve Japonya’ya kadar küresel merkez bankalarının, Şubat ayında patlak veren İran savaşından kaynaklanan enflasyonu kontrol altına almak için son aylarda faiz oranlarını yükseltmesi nedeniyle dış borçlanma maliyetleri de arttı.

Bloomberg Intelligence’tan Christou’ya göre, ham petrol fiyatlarındaki artış ve Suudi petrol üretiminin toparlanmasıyla birlikte likidite baskısı önümüzdeki aylarda hafifleyebilir.

Fakat Christou’ya, “tarihin bunun bir garanti olmadığını gösterdiğini” savundu ve şöyle devam etti:

“Aşırı harcamalar, sermaye kaçışı ve kısa vadede çok az nakit akışı sağlayan uzun vadeli projelere yapılan yatırımlar, artan petrol gelirlerinin banka mevduatlarına dönüşmesini engelleyebilir ve sistem likiditesini sıkı tutabilir.”

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

İsrail’de Eisenkot ile Likud arasındaki birlik hükümeti görüşmesi tıkandı

Yayınlanma

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki bir saatlik birlik hükümeti görüşmesinden sonuç çıkmadı. Tarafların başbakanlık koltuğunu bırakmayı reddetmesi müzakereleri tıkarken Eisenkot blokundaki Demokratlar Partisi ve Avigdor Liberman görüşmelere tepkili.

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki birlik hükümeti görüşmelerinde ilerleme sağlanamadı.

The Times of Israel’in İsrail basınından aktardığına göre pazar günü yapılan görüşme yaklaşık bir saat sürdü.

Toplantıya Naftali Bennett’in B’Yachad Partisi de katıldı.

Görüşmenin ardından yayımlanan kısa ortak açıklamada toplantının “iş odaklı bir atmosferde” geçtiği ve temasların devam edeceği belirtildi.

Buna rağmen Likud ve Yashar’ın başbakanlık koltuğunu karşı tarafa bırakmayı kabul etmemesi müzakerelerin önündeki temel engel olmayı sürdürüyor.

Ben Gvir konusunda farklı mesajlar iletildi

Ynet’in haberine göre Likud heyeti, Netanyahu blokundaki hiçbir partinin kurulacak olası birlik hükümetinden dışlanmaması gerektiğini vurguladı.

Heyet, sol çizgideki Demokratlar Partisi’ni dışlamadıklarını belirterek Itamar Ben Gvir’in aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi’nin de kabine dışı bırakılmamasını talep etti.

Israel Hayom ise Netanyahu’ya yakın çevrelerin Eisenkot’a aksi yönde mesaj verdiğini yazdı.

Gazeteye göre bu isimler, Likud’un Yahudi Gücü’nün hükümete alınması konusunda ısrarcı olmayacağını iletti.

Israel Hayom ayrıca ABD’nin de Ben Gvir’in yeni hükümette yer almamasını istediğini öne sürdü.

Netanyahu ise bugüne kadar yaptığı kamuoyu açıklamalarında Ultra-Ortodoks ve aşırı milliyetçi müttefiklerinin tamamının hükümete dahil edilmesini savunuyordu.

Liberman: “Netanyahu’ya suni teneffüs yapmak istemiyoruz”

Eisenkot’un yer aldığı blokta Likud’la yürütülen görüşmelere karşı çıkanlar var.

Demokratlar Partisi müzakerelere açıkça itiraz ederken Kanal 13, İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman’ın görüşmeyi Netanyahu’nun kurduğu bir tuzak diye nitelediğini aktardı.

Habere göre Liberman, Eisenkot’a “En önemli hedef Netanyahu dönemini sona erdirmek. Ona suni teneffüs yapmak gibi bir çıkarımız yok” dedi.

Görüşme için “Bu bir birlik hükümeti değil, Eisenkot’a kurulmuş bir tuzak” ifadesini kullanan Liberman’ın, Netanyahu sonrası dönemde Likud’la işbirliğine açık olduklarını söylediği kaydedildi.

Kanal 12’ye göre Naftali Bennett ise daha farklı bir yol izliyor.

Bennett, dönüşümlü başbakanlık formülünde ilk dönemi Eisenkot’un üstlenmesi şartıyla Netanyahu’yla birlik hükümeti seçeneğinin ciddiyetle ele alınmasını istiyor.

Bennett’in bu formülü İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerle ya da Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığa tercih ettiği, ancak mevcut blokundan ayrılarak Likud’a katılmayı planlamadığı aktarıldı.

Liberman da Ra’am ve Ortak Liste’nin desteğine dayanan bir hükümete karşı çıkıyor.

Buna karşın Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığı destekleyen Liberman’ın, Haredi erkeklerin zorunlu askerliğine ilişkin kapsamlı yasa talebinde uzlaşmaya açık olduğu belirtiliyor.

Meclis başkanlığı oylaması da anlaşmazlık yarattı

Görüşmede Likud temsilcileri, Yashar Milletvekili Matan Kahana’nın Meclis başkanlığına seçilmesi girişiminin ertelenmesini istedi.

Yashar bu talebi reddederek mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana’nın değiştirilmesine yönelik oylamanın salı günü yapılacağını duyurdu.

Kanal 12’ye göre Yashar’ın önde gelen isimlerinden Hili Tropper, Likud heyetine “Eisenkot her koşulda hükümet kurmaya kararlı. Bunu kabullenmelisiniz” diye konuştu.

Bir Yashar kaynağı da Likud’un seçimi “kaybettiğini” henüz kavramamış göründüğünü savundu.

KAN’ın aktardığına göre Likud kaynakları ise Yashar ve B’Yachad temsilcilerinin toplantıya yalnızca görüşmüş olmak için katıldığı ve birlik hükümeti kurmaya gerçekten niyetli olmadığı izlenimini edindiklerini söyledi.

Eisenkot daha önce Netanyahu’nun başbakanlık yapmaya uygun olmadığını ve ülke için tehlike oluşturduğunu defalarca dile getirmişti.

Bu nedenle Netanyahu’nun onun başbakanlığındaki bir kabinede bakanlık üstlenmesi bile önceki tutumundan büyük sapma anlamına gelecek.

Netanyahu’nun başka bir başbakanın yönetimi altında görev almayı kabul etmesi de zayıf ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Ultra-Ortodoks partiyle temaslarda ilerleme iddiası

Likud’la görüşmeler tıkanırken Eisenkot blokunun Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ile yürüttüğü paralel temaslarda mesafe katettiği iddia edildi.

Kanal 12’ye konuşan üst düzey bir parti yetkilisi “Her gün perde arkasında temaslar yürütülüyor. Görüşmelerde dışarıdan göründüğünden çok daha fazla, gerçek bir ilerleme var” dedi.

Haaretz gazetesi de benzer yönde bilgiler paylaştı.

Parti lideri Yaakov Asher’in Eisenkot ve Liberman’la ayrı ayrı bir araya geldiği haberleri İsrail basınına yansıdı.

Asher ise “dramatik ilerleme” kaydedildiği ve anlaşma taslaklarının karşılıklı paylaşıldığı iddialarını “tamamen temelsiz” sözleriyle yalanladı.

Siyasi aktörlerle görüşmelerin bu sürecin doğal parçası olduğunu belirten Asher, her teması doğrulamayacaklarını ya da yalanlamayacaklarını kaydetti.

Bir parti kaynağı da resmi müzakereler başlayana kadar temasların yalnızca “nabız yoklama” amacı taşıdığını, genel ilkelerin ele alındığını ve ayrıntılara girilmediğini söyledi.

Şas Netanyahu ile ittifakını sürdürmekte kararlı

Diğer Ultra-Ortodoks parti Şas ise Netanyahu ile ortaklığını koruma kararlılığını sürdürüyor.

Kanal 12’ye göre Şas’ın temel endişesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin destek ya da çekimser oyla Eisenkot hükümetinin önünü açması, ancak sonrasında dini okul öğrencilerinin askerlik statüsüne dair anlaşmanın uygulanmasını garanti altına alamaması.

Şas lideri Aryeh Deri’nin kapalı toplantılarda askerlik yasasının hükümet kurulmadan önce çıkarılamayacağını hatırlatarak “Haredi oylarıyla bir hükümet kurup sonunda yeşiva öğrencilerinin statüsü çözülmeden dışarı atılmamız tehlikeli bir adım olur” dediği aktarıldı.

Deri, partisinin Tevrat Bilgeleri Konseyinin kararını gerekçe göstererek Eisenkot blokuyla masaya oturmayacaklarını belirtti ve “Netanyahu’yla devam ediyoruz ve böyle olacak” diye konuştu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English