Bizi Takip Edin

Ortadoğu

Netanyahu’nun en büyük rakibi Eisenkot, Suriye ile anlaşma koşullarını açıkladı

Yayınlanma

Bu ay yapılacak seçimlerde Binyamin Netanyahu’nun en dişli rakibi olan Gadi Eisenkot, Suriye ile anlaşmayı “Türklerin ve Rusların çekilmesine” bağladı.

The Times of Israel’e (ToI) uzun bir mülakat veren Yaşar Partisi lideri ve eski genelkurmay başkanı, Suriye’deki “değişken durumdan yararlanmak” gerektiğini söyledi.

Suriye’nin geçici lideri Ahmed Şara’nın “aslen çok aşırı bir kişi, bir IŞİD üyesi” olduğunu savunan Eisenkot, “Onun hakkında hiçbir yanılsamam yok; Suriye’de faaliyet gösteren Amerikalılarla birlikte, onun örgütünden birçok kişiyi öldürdüm,” diye konuştu.

Bununla birlikte muhalefet lideri, şu soruyu sormak gerektiğini vurguladı:

“1974 tarihli Kissinger ara anlaşmalarını alıp, Suriye’den yabancı güçlerin nihayetinde çekilmesini sağlayacak sıkı güvenlik düzenlemeleriyle önemli ölçüde iyileştirme imkânı var mı?”

Muhabirin, “Buna, İsrail’in Hermon [Şeyh] Dağı’ndan ve Suriye’deki önemli stratejik mevzilerden çekilmesi de dahil mi?” sorusuna Eisenkot şu cevabı verdi:

“Temel şart, Türklerin ve Rusların tamamen bölgeden çıkarılmasıdır. Hermon Dağı ve ilgili güvenlik düzenlemeleri konusunda ise müzakere edilmesi gerekmektedir.”

“Güçlü bir konumdan” ve “sarsılmaz Amerikan garantileri” ile konuşmak gerektiğini savunan Eisenkot, “İsrail’in hesaplı riskler almasını mümkün kılacak bir Amerikan koruma şemsiyesi, denetim ve taahhüt olması gerekiyor,” dedi.

Netanyahu’nun son üç yılda yarattığı “son derece sorunlu durum”a işaret eden Yaşar lideri, bu sorunlu durumu “Orta Doğu’daki Amerikan çıkarları ile İsrail’in çıkarları arasında giderek artan ve tehlikeli bir mesafenin oluşması” olarak tarif etti.

ABD ile “derin ortak çıkarlarının bulunduğunu” kaydeden Eisenkot, bunları şöyle sıraladı: “Ortadoğu’da istikrarı korumak, ılımlı Sünni kampını güçlendirmek, radikal Şii eksenini zayıflatmak, köktendinci Sünni eksenini zayıflatmak ve ardından bölgede iktisadi refahı sağlamak.”

Ortadoğu için “stratejik bir değer olan güçlü bir İsrail”in, aynı zamanda ABD için de bir değer olduğunu söyleyen İsrailli siyasetçi, “Sünni devletlerin NATO’su”nun kurulması yönünde ilerlenmesini desteklediğini; İsrail’in “erken uyarı istihbaratı ve savunma sistemleri konusunda büyük katkı sağlayabileceğini” vurguladı ve şöyle devam etti:

“Bu yeteneğimizi kanıtladık. Bugün Körfez’de İsrail’in korumasını sessizce alan Arap ülkeleri var. Bunu, İsrail liderlerinin ne yazık ki artık bahsetmeyi bıraktıkları daha geniş kapsamlı barış çabasıyla da ilişkilendiriyorum. Barış istiyoruz.”

Bu kapsamda, halihazırda imzalanmış olan “barış anlaşmalarını” güçlendirmek gerektiğini kaydeden Eisenkot, “Bunlar asla hafife alınmamalı, zira bu anlaşmaların geriye doğru kayabileceğine dair derin bir endişe de mevcut. Bu nedenle Mısır, Ürdün ve İbrahim Anlaşmaları’na taraf ülkelerle ilişkilerimizi güçlendirmemiz ve başka ülkeleri de aktif olarak sürece dahil etmemiz gerekiyor. Bence Lübnan konusunda da bir fırsat olabilir,” diye konuştu.

Netanyahu’nun “bariz akılsızlığı ve berbat siyasi-stratejik muhakemesi”nin, İsrail’i dibe sürüklediğini savunan muhalefet lideri, şu anda 12 ülke İsrail’e yaptırım uygulamak için beklediğine işaret etti.

Eisenkot, “Hatta Amerikalılar bile, Yahudiye ve Samiriye’deki [Batı Şeria] resmi İsrail aktörlerine yaptırım uygulama olasılığını değerlendirmeye başlamıştır,” dedi.

Batı Şeria’da atacağı adımların, Suudi Arabistan’ı İbrahim Anlaşmaları’na dahil etmeye yönelik siyasi bir jest olarak değil, “tamamen İsrail’in çıkarları doğrultusunda” olacağını kaydeden Eisenkot, bölgedeki güvenlik durumunu iyileştireceğini, Filistinlilerin ev ve köylerinin aşırılıkçı Yahudi yerleşimciler tarafından yakılmasını önleyeceğini ve kanun dışı hareket eden herkese karşı “demir yumrukla” müdahale edeceğini söyledi.

Eisenkot, “Askerlik hizmetim boyunca tam da bu şekilde hareket ettim. [O saldırılar] ben Genelkurmay Başkanıyken gerçekleşmedi,” diyerek, yasadışı Yahudi yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistin köylerine yaptıkları saldırılara işaret etti.

Yaşar lideri, Batı Şeria üzerinde tam egemenlik kurmak ve 2,8 milyon Filistinliyi daha İsrail’e dahil etmek isteyen herkesin “Siyonist projeyi ve Yahudi demografik çoğunluğunu tehlikeye attığını” savundu.

Netanyahu’nun yargı reformuna işaret eden Eisenkot, “Yüksek Mahkeme’yi zayıflatmak ve yargıyı ezmek isteyen herkes, demokrasiyi tehlikeye atmaktadır,” dedi.

Netanyahu’nun “sonsuz savaşlar” istediğini ileri süren muhalefet lideri, “Bunu akılcı bir hükümet aracılığıyla değiştireceğiz. Netanyahu’nun hükümeti tamamen mantıksız bir politika izliyor: Yalnızca iç siyasi tabanını güçlendirmek amacıyla çatışmayı kışkırtıyor. Bu tek amaç uğruna herkesle çatışıyor,” dedi.

Ortadoğu

Ürdün, Telegram’ı yasakladı

Yayınlanma

Ürdün, mesajlaşma uygulamasının siber suçları kolaylaştırmak ve ulusal güvenliği tehdit eden içeriklerin yayılmasına yol açabileceği endişesini gerekçe göstererek Telegram’ı ülke genelinde engelledi.

Kamu Güvenliği Müdürlüğü (PSD), 16 Kasım Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu kararın dijital güvenliği güçlendirmeyi ve kullanıcıları korumayı amaçladığını belirtti.

Ürdün Haber Ajansı’na göre, müdürlük bu önlemin mevcut mevzuat çerçevesinde alındığını ve tehdit, şantaj ve aşırılıkçı materyaller dahil olmak üzere yasadışı içeriğin dağıtımı için dijital platformların kullanımını engellemeyi amaçladığını belirtti.

Duyuruda, engellemenin ne kadar süreyle devam edeceği belirtilmedi.

Yayın kuruluşu Roya News’e göre, resmi duyurudan önce Ürdün’deki Telegram kullanıcıları, çeşitli yerel telekom ağlarında hizmete bağlanma ve mesaj ya da medya dosyalarını gönderme veya alma konusunda sorunlar yaşadıklarını bildirdi.

Güncellemeleri yayınlamak veya müşteri taleplerini yönetmek için Telegram kanallarını kullanan işletmeler açısından bu engelleme, Ürdün’deki hedef kitleye ulaşmanın doğrudan yolunu kısıtlıyor.

Ayrıca, yerel personel veya iş ortaklarıyla iletişim kurmak için uygulamayı kullanan sınır ötesi ekipleri de etkiliyor.

İşletmelerin maruz kaldığı aksaklığın boyutu henüz somut rakamlarla ortaya konmadı.

Reuters’ın haberine göre, bu açıklama, geçen ay Ürdün’de meydana gelen bir kilise saldırısı ve yetkililerin terör saldırısı olarak nitelendirdiği 5 Kasım’da Amman’da gerçekleşen bıçaklı saldırının ardından geldi.

PSD’nin kamuoyuna yaptığı açıklamada, mesajlaşma platformlarının kötüye kullanılmasına ilişkin daha genel endişelere değinildi ve Telegram’ın her iki olayla da bir bağlantısı olduğu belirtilmedi.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

İran savaşı, Suudilerin likidite sorununu artırdı

Yayınlanma

Suudi Arabistan ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran savaşı nedeniyle yeniden artan likidite baskısıyla boğuşuyor.

Bloomberg’de yer alan habere göre mevduat akışının yavaşlaması, kredi talebini karşılamayı zorlaştırdığı ve Suudi Arabistan’daki bankalararası kredi faiz farkını ABD faiz oranlarına göre genişlettiği için kredi kuruluşları bu sıkışıklığı hissediyor.

Bu, para birimini dolara sabitleyen bir ülkede likiditenin temel göstergesi.

Bank of America’dan Jean-Michel Saliba’ya göre, son dönemdeki bu baskı, BAE’deki likidite sıkışıklığı kaynaklı “bulaşma etkisi” ve savaş nedeniyle Suudi ekonomisinde yaşanan hızlı yavaşlama nedeniyle daha da artıyor.

Saliba, BAE bankalarının Suudi Arabistan’daki bankalararası piyasada önemli kredi sağlayıcıları olduğunu ve bu bankaların geri çekilmesinin mevduat maliyetlerini ve rekabeti artırdığını belirtti.

Bu durum, Suudi Arabistan’ın iddialı harcama planlarını finanse etmeye ve trilyonlarca dolarlık iktisadi reformunda ilerleme kaydetmeye çalışan bin Selman’ın karşı karşıya kaldığı zorlukları daha da artırıyor.

Ülkenin fiili hükümdarı, Yemen direnişinin neredeyse her gün düzenlediği saldırıların seyahatleri, etkinlikleri ve üst düzey ziyaretleri aksatması nedeniyle, halihazırda daha büyük bir bütçe açığı, ekonomide daralma ve yatırım anlaşmalarının azalması riskiyle karşı karşıya.

Arab Gulf States Institute’tan Tim Callen’e göre, finansman sıkıntısı artık kredi büyümesini yavaşlatacak ve kamu ile özel sektör borçlularını projelerini yeniden gözden geçirmeye itecek.

Suudi Merkez Bankası verilerine göre, üçüncü çeyrekte Suudi kredileri %2,4 artarken, mevduatlar ise esas olarak devlet kurumlarının para çekmesi nedeniyle %1,8 düştü.

Callen, savaş sırasında harcamaya yönelik baskıların da buna katkıda bulunan bir faktör olduğunu belirtti ve “Sonuç olarak bu, savaşın petrol dışı ekonomiyi nasıl etkilediğinin bir başka işareti,” dedi.

Veliaht prensin “Vizyon 2030” adlı ekonomiyi çeşitlendirme planının odak noktası olan petrol dışı faaliyetler ve hükümetin savaşın yol açtığı aksaklıklar karşısında bu faaliyetleri destekleme kabiliyeti, iktisatçılar ve yatırımcılar için önemli bir endişe kaynağı haline geldi.

Abu Dhabi Commercial Bank’tan Monica Malik, “Artan finansman maliyetleri, proje odaklı kredi talebi ve bölgesel jeopolitik belirsizliğin bir araya gelmesi, petrol dışı faaliyetler için ek bir engel oluşturacak,” dedi.

Borçlanma maliyetlerinin artması nedeniyle projelere yönelik harcamalar yavaşlarsa, bu durum Vizyon 2030’un ivmesini ve Riyad’ı turizmden yatırıma kadar her alanda küresel bir merkez haline getirme nihai hedefini durdurabilir.

Goldman Sachs’tan Farouk Soussa’ya göre, likiditedeki sıkılaşmanın etkisi muhtemelen kısa vadeli olacak.

Soussa’ya göre Vizyon 2030 projesinin geliştirilmesi, geçici bir finansman sıkıntısının çok ötesine uzanacak ve Suudi merkez bankasının bir likidite krizini hafifletmek için kullanabileceği araçları var.

2022 yılında Suudi merkez bankası, büyük bir likidite krizini hafifletmek için likidite sıkıntısı çeken bankalara milyarlarca dolarlık mevduat yatırmıştı.

Bankaların kredi vermeyi kısıtlamasıyla birlikte, Suudi bankalarının likiditesi bu yılın başlarında iyileşme belirtileri göstermişti ama bu durum kısa ömürlü oldu.

Üç aylık Suudi Bankalararası Teklif Oranı (Saibor) ile ABD Teminatlı Gecelik Finansman Oranı (SOFR) arasındaki farkla ölçülen para maliyetinin yaklaşık 120 baz puana yükseldiği ve bu rakamın, yaklaşık 70 baz puanlık normal seviyenin oldukça üzerinde olduğu görülüyor.

Riyalin ABD dolarına sabitlenmiş olması nedeniyle, Suudi Arabistan Merkez Bankası, Fed’in faiz oranı kararlarını yakından takip etmek zorunda.

Saibor ile SOFR arasındaki farkın genişlemesi, Suudi riyali ile borçlanma maliyetinin ABD doları ile borçlanma maliyetinden daha hızlı arttığı anlamına geliyor.

Esasen bu, hükümetin yanı sıra Kamu Yatırım Fonu ve özel şirketler de dahil olmak üzere geniş kurumlar ağının, çeşitlendirme projelerini finanse etmek için bankalardan borç almayı tercih etmeleri halinde daha fazla ödeme yapacağı anlamına geliyor.

ABD’den Avrupa Birliği’ne ve Japonya’ya kadar küresel merkez bankalarının, Şubat ayında patlak veren İran savaşından kaynaklanan enflasyonu kontrol altına almak için son aylarda faiz oranlarını yükseltmesi nedeniyle dış borçlanma maliyetleri de arttı.

Bloomberg Intelligence’tan Christou’ya göre, ham petrol fiyatlarındaki artış ve Suudi petrol üretiminin toparlanmasıyla birlikte likidite baskısı önümüzdeki aylarda hafifleyebilir.

Fakat Christou’ya, “tarihin bunun bir garanti olmadığını gösterdiğini” savundu ve şöyle devam etti:

“Aşırı harcamalar, sermaye kaçışı ve kısa vadede çok az nakit akışı sağlayan uzun vadeli projelere yapılan yatırımlar, artan petrol gelirlerinin banka mevduatlarına dönüşmesini engelleyebilir ve sistem likiditesini sıkı tutabilir.”

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

İsrail’de Eisenkot ile Likud arasındaki birlik hükümeti görüşmesi tıkandı

Yayınlanma

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki bir saatlik birlik hükümeti görüşmesinden sonuç çıkmadı. Tarafların başbakanlık koltuğunu bırakmayı reddetmesi müzakereleri tıkarken Eisenkot blokundaki Demokratlar Partisi ve Avigdor Liberman görüşmelere tepkili.

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki birlik hükümeti görüşmelerinde ilerleme sağlanamadı.

The Times of Israel’in İsrail basınından aktardığına göre pazar günü yapılan görüşme yaklaşık bir saat sürdü.

Toplantıya Naftali Bennett’in B’Yachad Partisi de katıldı.

Görüşmenin ardından yayımlanan kısa ortak açıklamada toplantının “iş odaklı bir atmosferde” geçtiği ve temasların devam edeceği belirtildi.

Buna rağmen Likud ve Yashar’ın başbakanlık koltuğunu karşı tarafa bırakmayı kabul etmemesi müzakerelerin önündeki temel engel olmayı sürdürüyor.

Ben Gvir konusunda farklı mesajlar iletildi

Ynet’in haberine göre Likud heyeti, Netanyahu blokundaki hiçbir partinin kurulacak olası birlik hükümetinden dışlanmaması gerektiğini vurguladı.

Heyet, sol çizgideki Demokratlar Partisi’ni dışlamadıklarını belirterek Itamar Ben Gvir’in aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi’nin de kabine dışı bırakılmamasını talep etti.

Israel Hayom ise Netanyahu’ya yakın çevrelerin Eisenkot’a aksi yönde mesaj verdiğini yazdı.

Gazeteye göre bu isimler, Likud’un Yahudi Gücü’nün hükümete alınması konusunda ısrarcı olmayacağını iletti.

Israel Hayom ayrıca ABD’nin de Ben Gvir’in yeni hükümette yer almamasını istediğini öne sürdü.

Netanyahu ise bugüne kadar yaptığı kamuoyu açıklamalarında Ultra-Ortodoks ve aşırı milliyetçi müttefiklerinin tamamının hükümete dahil edilmesini savunuyordu.

Liberman: “Netanyahu’ya suni teneffüs yapmak istemiyoruz”

Eisenkot’un yer aldığı blokta Likud’la yürütülen görüşmelere karşı çıkanlar var.

Demokratlar Partisi müzakerelere açıkça itiraz ederken Kanal 13, İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman’ın görüşmeyi Netanyahu’nun kurduğu bir tuzak diye nitelediğini aktardı.

Habere göre Liberman, Eisenkot’a “En önemli hedef Netanyahu dönemini sona erdirmek. Ona suni teneffüs yapmak gibi bir çıkarımız yok” dedi.

Görüşme için “Bu bir birlik hükümeti değil, Eisenkot’a kurulmuş bir tuzak” ifadesini kullanan Liberman’ın, Netanyahu sonrası dönemde Likud’la işbirliğine açık olduklarını söylediği kaydedildi.

Kanal 12’ye göre Naftali Bennett ise daha farklı bir yol izliyor.

Bennett, dönüşümlü başbakanlık formülünde ilk dönemi Eisenkot’un üstlenmesi şartıyla Netanyahu’yla birlik hükümeti seçeneğinin ciddiyetle ele alınmasını istiyor.

Bennett’in bu formülü İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerle ya da Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığa tercih ettiği, ancak mevcut blokundan ayrılarak Likud’a katılmayı planlamadığı aktarıldı.

Liberman da Ra’am ve Ortak Liste’nin desteğine dayanan bir hükümete karşı çıkıyor.

Buna karşın Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığı destekleyen Liberman’ın, Haredi erkeklerin zorunlu askerliğine ilişkin kapsamlı yasa talebinde uzlaşmaya açık olduğu belirtiliyor.

Meclis başkanlığı oylaması da anlaşmazlık yarattı

Görüşmede Likud temsilcileri, Yashar Milletvekili Matan Kahana’nın Meclis başkanlığına seçilmesi girişiminin ertelenmesini istedi.

Yashar bu talebi reddederek mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana’nın değiştirilmesine yönelik oylamanın salı günü yapılacağını duyurdu.

Kanal 12’ye göre Yashar’ın önde gelen isimlerinden Hili Tropper, Likud heyetine “Eisenkot her koşulda hükümet kurmaya kararlı. Bunu kabullenmelisiniz” diye konuştu.

Bir Yashar kaynağı da Likud’un seçimi “kaybettiğini” henüz kavramamış göründüğünü savundu.

KAN’ın aktardığına göre Likud kaynakları ise Yashar ve B’Yachad temsilcilerinin toplantıya yalnızca görüşmüş olmak için katıldığı ve birlik hükümeti kurmaya gerçekten niyetli olmadığı izlenimini edindiklerini söyledi.

Eisenkot daha önce Netanyahu’nun başbakanlık yapmaya uygun olmadığını ve ülke için tehlike oluşturduğunu defalarca dile getirmişti.

Bu nedenle Netanyahu’nun onun başbakanlığındaki bir kabinede bakanlık üstlenmesi bile önceki tutumundan büyük sapma anlamına gelecek.

Netanyahu’nun başka bir başbakanın yönetimi altında görev almayı kabul etmesi de zayıf ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Ultra-Ortodoks partiyle temaslarda ilerleme iddiası

Likud’la görüşmeler tıkanırken Eisenkot blokunun Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ile yürüttüğü paralel temaslarda mesafe katettiği iddia edildi.

Kanal 12’ye konuşan üst düzey bir parti yetkilisi “Her gün perde arkasında temaslar yürütülüyor. Görüşmelerde dışarıdan göründüğünden çok daha fazla, gerçek bir ilerleme var” dedi.

Haaretz gazetesi de benzer yönde bilgiler paylaştı.

Parti lideri Yaakov Asher’in Eisenkot ve Liberman’la ayrı ayrı bir araya geldiği haberleri İsrail basınına yansıdı.

Asher ise “dramatik ilerleme” kaydedildiği ve anlaşma taslaklarının karşılıklı paylaşıldığı iddialarını “tamamen temelsiz” sözleriyle yalanladı.

Siyasi aktörlerle görüşmelerin bu sürecin doğal parçası olduğunu belirten Asher, her teması doğrulamayacaklarını ya da yalanlamayacaklarını kaydetti.

Bir parti kaynağı da resmi müzakereler başlayana kadar temasların yalnızca “nabız yoklama” amacı taşıdığını, genel ilkelerin ele alındığını ve ayrıntılara girilmediğini söyledi.

Şas Netanyahu ile ittifakını sürdürmekte kararlı

Diğer Ultra-Ortodoks parti Şas ise Netanyahu ile ortaklığını koruma kararlılığını sürdürüyor.

Kanal 12’ye göre Şas’ın temel endişesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin destek ya da çekimser oyla Eisenkot hükümetinin önünü açması, ancak sonrasında dini okul öğrencilerinin askerlik statüsüne dair anlaşmanın uygulanmasını garanti altına alamaması.

Şas lideri Aryeh Deri’nin kapalı toplantılarda askerlik yasasının hükümet kurulmadan önce çıkarılamayacağını hatırlatarak “Haredi oylarıyla bir hükümet kurup sonunda yeşiva öğrencilerinin statüsü çözülmeden dışarı atılmamız tehlikeli bir adım olur” dediği aktarıldı.

Deri, partisinin Tevrat Bilgeleri Konseyinin kararını gerekçe göstererek Eisenkot blokuyla masaya oturmayacaklarını belirtti ve “Netanyahu’yla devam ediyoruz ve böyle olacak” diye konuştu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English