İsrail’in Hermon Dağı ve hava savunma şartı Şam ile müzakereleri tıkadı

İsrail ile HTŞ yönetimi arasındaki güvenlik görüşmeleri, Tel Aviv’in işgal ettiği bölgelerden çekilmeyi reddetmesi ve Şam’ın hava savunma sistemlerine sahip olmamasını şart koşması nedeniyle çıkmaza girdi. İsrail basınına yansıyan bilgilere göre Netanyahu yönetimi, Suriye’nin güneyinde Rus askeri varlığına da kesinlikle karşı çıkıyor.

İsrail basınına yansıyan bilgilere göre Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki hükümet, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından işgal ettiği Hermon Dağı ve Suriye topraklarındaki diğer bölgelerden çekilmeyi reddediyor.

Tel Aviv yönetimi ayrıca, Suriye’nin güneyinde Rus devriyelerine karşı çıkarken, Suriye’deki Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) yönetiminin hiçbir zaman hava savunma sistemlerine sahip olmamasını talep ediyor.

“Hermon Dağı’ndan geri çekilme olmayacak”

Maariv gazetesine 14 Ocak’ta konuşan İsrailli bir yetkili, “İsrail’in tutumu açık ve pazarlık konusu değil: Hermon Dağı’ndan geri çekilme olmayacak” dedi.

Habere göre müzakereler, Şam yönetiminin Tel Aviv ile yapılacak bir güvenlik anlaşmasını İsrail ordusunun Suriye’den çekilmesi şartına bağlaması nedeniyle tıkanmış durumda.

Rus askeri varlığına ve hava savunma sistemlerine veto

İsrail basını, Tel Aviv’in Suriye’nin güneyinde Rus askeri varlığını yeniden tesis etmeye yönelik girişimlerden duyduğu rahatsızlığı gündeme taşıdı.

Maariv, İsrail’in bu adımı kendi “hareket özgürlüğüne” yönelik doğrudan bir tehdit olarak değerlendirdiğini aktardı.

Kaynaklara göre İsrail, Suriye’nin güneyine Rus güçlerinin konuşlandırılmasını engelliyor. Tel Aviv yönetiminin Şam, Moskova ve Washington’a, bölgede Rus varlığına izin vermeyeceği mesajını ilettiği belirtildi.

Rus medyası geçen yıl, Suriye hükümetinin İsrail’in saldırı ve sızmalarını sınırlamak amacıyla güneyde Rus askeri devriyelerinin yeniden başlatılmasını talep ettiğini bildirmişti.

Kaynaklar, Tel Aviv’in Şam’ın Rusya ve Türkiye’den silah tedarik etme planlarına dair haberleri endişeyle takip ettiğini aktardı.

Maariv’e göre İsrail’in ilgili tüm taraflara ilettiği mesaj şu şekilde:

“İsrail, gelecekteki herhangi bir güvenlik düzenlemesinde Suriye’nin stratejik silahlara, özellikle gelişmiş hava savunma sistemlerine ve bölgesel güç dengesini değiştirebilecek silahlara sahip olmasını kabul etmeyecek.”

Paris görüşmelerinden sınırlı sonuç çıktı

Haberde İsrail’in hedefinin mevcut durumu korumak olduğu vurgulandı:

“İsrail ordusu Hermon Dağı’nda kalacak, Suriye bölgeye takviye yapmayacak ve İsrail ordusunun hareket alanını sınırlayacak yabancı bir askeri varlık bulunmayacak.”

İsrail, özellikle Suriye’nin güneyinin tamamen askerden arındırılmasını talep ediyor. Haberde, “İsrail’in güvenlik ve stratejik çıkarları her şeyden önce gelir. Şimdilik Trump bu tutumu kabul ediyor” ifadesi yer aldı.

Geçen hafta Paris’te yapılan iki turlu Suriye-İsrail görüşmelerinde herhangi bir atılım sağlanamadığı, yalnızca ABD’nin aktif katılımıyla sahada çatışmaları önlemeyi amaçlayan bir koordinasyon mekanizması üzerinde sınırlı bir uzlaşıya varıldığı belirtildi.

Washington, Tel Aviv ve Şam tarafından 6 Ocak’ta yayımlanan ortak açıklamada, tarafların ABD gözetiminde bir “ortak mekanizma” kurarak istihbarat paylaşımı yapma ve gerilimi düşürme konusunda anlaştığı duyuruldu.

Söz konusu yapı; istihbarat paylaşımı, askeri gerilimin düşürülmesi, diplomatik temaslar ve ticari fırsatlar konularında ABD gözetiminde sürekli ve doğrudan eşgüdüm sağlayacak özel bir iletişim birimi olarak tanımlandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Paris görüşmelerinin ardından yaptığı açıklamada, “Bu mekanizma, anlaşmazlıkların hızla ele alınmasını sağlayacak ve yanlış anlamaların önüne geçilmesi için bir platform görevi görecek” ifadelerini kullandı.

İşgal derinleşiyor: Bir yılda 600’den fazla saldırı

İsrail ordusu, Esad hükümetinin düşmesinin hemen ardından 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı ihlal ederek Suriye’nin güneyindeki geniş bir alanı işgal etti.

O tarihten bu yana bölgede kalıcı üsler kuran ve hayati su kaynaklarının kontrolünü ele geçiren İsrail güçleri, fiilen Suriye’nin başkentini kuşatma altında tutuyor.

İşgal genişlerken İsrail saldırıları da hız kesmedi. İsrail ordusunun son bir yıl içinde Suriye topraklarına 600’den fazla saldırı düzenlediği kaydedildi.

Tel Aviv ile yeni Suriye yönetimi, yaklaşık bir yıldır güvenlik düzenlemeleri üzerinde doğrudan görüşmeler yürütüyor.

HTŞ yönetiminin İsrail ile çatışma niyetinde olmadığını açıkladığı, İran, Hizbullah ve Direniş Ekseni’ne karşı Tel Aviv ile koordinasyon taahhüdünde bulunduğu bildirildi.

Buna rağmen İsrail tarafı, Suriye topraklarından çekilme konusunda herhangi bir istek göstermedi.

Müzakerelerdeki duraksamanın ardından İsrail basını, aralık ayı sonunda “önemli ilerleme” sağlandığını ve bir anlaşmanın yakında duyurulabileceğini yazmıştı.

Suriyeli bir kaynak, 27 Aralık’ta İsrail merkezli i24 kanalına, Başbakan Binyamin Netanyahu ile Suriye’nin kendini Cumhurbaşkanı ilan eden yeni lideri Ahmed Şara arasında bir görüşme ihtimali bulunduğunu söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın da iki tarafa hızlı bir şekilde anlaşmaya varmaları için baskı yaptığı belirtiliyor.