Avrupa
İsveç, suçluları yabancı ülkelerde cezaevine göndermeyi planlıyor

İsveç’te hükümet tarafından yaptırılan bir soruşturma, İsveç yasalarına göre ‘mutlak engeller’ bulunmadığı için İsveç’te suç işleyen kişilerin gelecekte cezalarını yabancı cezaevlerinde çekebilmelerini önerdi.
Aralık 2023’te başlayan soruşturma, Belçika ve Danimarka gibi diğer bazı Avrupa ülkelerinin halihazırda yaptığı gibi, yurtdışındaki cezaevi alanlarının kiralanmasının ‘fizibilitesini’ araştırmakla görevlendirildi.
İsveç Adalet Bakanı Gunnar Strömmer çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında bulguları açıkladı ve bir sonraki adımın, hücre alanlarının kiralanması için diğer ülkelerle anlaşmaların müzakere edilmesini içerdiğini vurguladı.
Strömmer’e göre başka bir ülkeyle yapılacak böyle bir anlaşma, İsveç parlamentosunun nitelikli çoğunlukla onaylamasının ardından hükümet düzeyinde yapılmalı.
Soruşturma, hücrelerin sadece AB ve Avrupa Ekonomik Alanı içinde kiralanması ve İsveç mevzuatının uygulanması gerektiğinde ısrar ediyor. Bu durum, özellikle İsveçli personelin mümkün olduğunca karar verme ve mahkumlarla iletişimden sorumlu olması gerektiği anlamına geliyor.
Yabancı cezaevlerine gönderilenler arasında İsveç vatandaşları da olabilir. Özel müfettiş Mattias Wahlstedt basın toplantısında, “Sınır dışı kararı olan yabancı uyruklular özellikle uygun olabilir, fakat bunu sadece İsveç vatandaşı olmayanlarla sınırlamak için bir neden yok,” dedi.
Bulgular, suç ve göç konusundaki sert tutumuyla bilinen sağcı İsveç Demokratları’nın parlamentodaki destekleri karşılığında ülkenin merkez sağ hükümet politikasını etkilemesiyle İsveç siyasetinde gözle görülür bir sağa kayışın yaşandığı bir dönemde geldi.
Soruşturmanın başlatılmasında İsveç Demokratlarının, özellikle vatandaş olmayanlar arasında suçu caydırma gündemleri doğrultusunda, cezaevlerindeki aşırı kalabalığa uygun maliyetli çözümler getirme çabaları etkili oldu.
Geçen hafta da çete üyelerinin vatandaşlıktan çıkarılmasını öngören ayrı bir teklif sunuldu.
Kuzey ülkelerinin cezaevlerini ‘outsource’ etmesi yeni değil
İsveç hükümeti tarafından ‘çığır açıcı’ olarak sunulsa da, Stockholm’ün yaklaşımı yeni değil.
Örneğin Norveç, 2015’ten bu yana mahkumların Hollanda’da hapis yatmasını sağlayarak, hapishane ‘bekleme listesini’ hafifletmeye yardımcı oluyor. Azalan yerel hapishane nüfusu nedeniyle fazla kapasiteye sahip Hollanda, tesislerinin kullanılmasını sağlıyor.
Benzer şekilde, Belçika ve Hollanda, Belçikalı mahkumların Belçika sınırı yakınlarındaki Tilburg’da cezalarını çektikleri bir düzenlemeye sahipti. Bu uygulamaya 2016 yılında son verildi ve mahkumlar artık ters yönde hareket ediyor.
2021 yılında Danimarka daha tartışmalı bir adım atarak Kosova ile yıllık 15 milyon avroluk bir anlaşma imzaladı ve başta hüküm giydikten sonra sınır dışı edilmesi planlananlar olmak üzere 300 mahkumu burada barındırmaya başladı.
Bu anlaşma, Norveç, Hollanda ve Belçika arasındaki kültürel açıdan daha uyumlu düzenlemelerin aksine, iki ülke arasındaki önemli kültürel ve yasal farklılıklar nedeniyle ‘etik endişelere’ yol açmıştı.
İşkenceye Karşı Dünya Örgütü (OMCT), Avrupa Cezaevi Gözlemevi ve İşkence Mağdurları için Uluslararası Rehabilitasyon Konseyi ile birlikte bunu potansiyel olarak ayrımcı ve insan hakları yükümlülüklerinin bir tür ‘dış kaynak kullanımı’ olarak nitelendirdi.
Bu eleştirilere rağmen anlaşma devam edecek ve Danimarka’dan Kosova’ya ilk mahkum transferinin 2026 başı ile 2026 ortası arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Avrupa
Almanya, Fransa ve İngiltere, Rusya ile müzakere planı üzerinde çalışıyor

Bloomberg’in kaynaklarına göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonu için bir plan hazırlıyor. Avrupa ülkeleri çatışmanın bir kış daha uzamasını önlemeyi hedeflerken, görüşmelere ilişkin nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’e ait olacağını ve Kiev’e baskı yapılmayacağını belirtiyor.
Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonuna yönelik bir plan üzerinde çalışıyor.
Ajansa konuşan kaynaklar, Avrupa ülkelerinin çatışmanın bir kış daha devam etmesini önlemek istediğini belirtti. Aynı kaynaklar, görüşmeler konusunda nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e ait olacağını ve Avrupa’nın bu konuda kendisine baskı yapmayı planlamadığını aktardı.
Kaynaklara göre İngiltere Başbakanı Keir Starmer, önümüzdeki günlerde bu konuyu Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüşecek.
Alman televizyon kanalı NTV, 2 Haziran’da Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder’in Moskova’ya geldiğini bildirmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce Schröder’i Avrupa tarafından tercih edilebilecek bir müzakereci olarak nitelendirmişti.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayının sonunda yaptığı açıklamada Avrupa’nın Rusya ile diyalog kurulmasının gerekliliğini anladığını, ancak müzakere süreci konusunda “ancak şimdi olgunlaşmaya başladığını” ifade etmişti.
Peskov ayrıca Moskova’nın, Avrupa Birliği’nden Rusya ile temas kurabilecek olası müzakerecilere ilişkin gelen sinyalleri ciddiyetle değerlendirdiğini söylemişti.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide ise Avrupa’nın Ukrayna konusundaki görüşmelere tarafsız bir arabulucu olarak değil, çatışmadan etkilenen çıkarlara sahip bir taraf olarak katılması gerektiğini belirtti.
Eide, Avrupa Birliği ve ABD’nin Kiev’e desteğini sürdürmesi gerektiğini de vurguladı.
Putin ise Kiev’in çatışmayı barışçıl yollarla çözmeye hazır olduğuna inanmadığını dile getirmişti. Rus lider, çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması ve 2024 yılında açıkladığı koşullar temelinde barışçıl bir çözüme hazır olduğunu söylemişti.
Putin’in sıraladığı koşullar arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri ile Zaporojye ve Herson bölgelerinden çekilmesi, bu bölgeler ile Kırım’ın Rusya’nın parçası olarak tanınması, Ukrayna’nın tarafsız, askeri bloklara katılmayan ve nükleer silahlardan arındırılmış bir statü benimsemesi, Ukrayna’nın silahsızlandırılması ve “Nazizmden arındırılması” ile Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması yer alıyordu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise geçen yıl eylül ayında Avrupa’ya Ukrayna konusundaki müzakere masasında yer olmadığını söylemişti.
Lavrov, Avrupa Birliği ülkelerinin Rusya karşıtı tutumları nedeniyle bu süreçte yer alamayacağını belirtmiş ve Batı tarafından sunulan güvenlik garantilerinin “Rusya’ya karşı kurgulandığını” ifade etmişti.
Avrupa
Rheinmetall, otomotiv tedarik bölümünü satıyor

Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall, otomotiv tedarikçi bölümünü özel sermaye şirketi Aequita’ya satıyor.
Rheinmetall çarşamba günü yaptığı açıklamada, iki şirketin “bugün, Rheinmetall’in eski Power Systems bölümüne yeni bir yönetim altında bir gelecek açan bir satın alma anlaşması imzaladığını” duyurdu.
Bu, “stratejik yeniden yapılanmada bir dönüm noktası” niteliğinde; sivil bölümün satışıyla birlikte grup, “odak noktasını askeri işine kaydırıyor.”
İşlemin bu yılın dördüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor ve halen düzenleyici kurumların onayına tabi.
Hisselerin yüzde 100’ü için ön satın alma bedeli 350 milyon avro olarak belirlendi fakat bu rakam işlemin kesinleşmesinden önce değişebilir.
Rheinmetall, kısa süre önce savunma işinde rekor kâr ve dolu sipariş defterleri bildirdi. Öte yandan, otomotiv tedarik endüstrisi krizde.
Şirket, “Özellikle otomotiv sektöründeki iş durumunun daha da kötüleşmesi, nihai anlaşmanın şart ve koşullarını etkiledi,” açıklamasını yaptı.
Avrupa’nın savunma harcamalarını artırmasıyla Ukrayna savaşının başlamasından bu yana iş hacmi hızla artan Rheinmetall, geçen yıldan beri Power Systems bölümüne alıcı arıyordu ve bu bölümü Aralık 2025’te durdurulan faaliyetler kategorisine almıştı.
Rheinmetall, şirketleri satın alıp yeniden yapılandıran bir yatırım şirketi olan Aequita’nın, bu birimdeki dünya çapındaki yaklaşık 6.250 çalışanı işte tutmayı planladığını da ekledi.
Aequita’nın Yönetim Kurulu Başkanı ve Eş CEO’su Axel Geuer, “Bu şirket, artık yaklaşık 5 milyar avro gelir elde edecek olan otomotiv bölümümüze mükemmel bir katkı sağlıyor,” dedi.
Geuer, Aequita’nın bu şirketin uzun vadeli gelişimini destekleyeceğini ve otomotiv portföyü genelinde sinerji yaratmaya çalışacağını da sözlerine ekledi.
Rheinmetall, satışın dışında kalanlar arasında alüminyum döküm uzmanı KS Huayu AluTech’in Almanya’daki üç tesisi, otomotiv sensörleri ortak girişimi Dermalog SensorTec’teki hisseler ve otomobil parçaları üreticisi Pierburg’un İspanya’daki Abadiano fabrikasının bulunduğunu belirtti.
Avrupa
Litvanya, ABD ile nükleer silah müzakerelerine başladı

Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas, ABD nükleer silahlarının ülke topraklarında olası konuşlandırılmasına yönelik Washington ile müzakereler yürütüldüğünü açıkladı. Litvanya Anayasası kitle imha silahlarının konuşlandırılmasını yasaklasa da Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda güvenlik risklerini gerekçe göstererek bu engeli aşacak değişiklikler önerdi.
Litvanya, ABD’ye ait nükleer silahların kendi topraklarında olası konuşlandırılması konusunda Washington ile müzakereler yürütüyor.
Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas, konuya ilişkin yaptığı açıklamada ABD ile görüşmelerin sürdüğünü doğruladı.
Politico’nun aktardığı habere göre Kaunas, “Tartışmalar devam ediyor. Litvanya kesinlikle bu sürecin dışında kalmıyor” ifadelerini kullandı.
Litvanya Anayasası, ülke topraklarında kitle imha silahlarının konuşlandırılmasını açıkça yasaklıyor. Ancak Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, bölgedeki güvenlik risklerini gerekçe göstererek bu yasal engelin etrafından dolaşılmasını sağlayacak anayasa değişiklikleri yapılmasını daha önce teklif etti.
Politico, söz konusu müzakerelerin ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma eğiliminde olduğu ve bu durumun NATO müttefikleri arasında güvenlik endişelerini artırdığı bir dönemde yürütüldüğünü yazdı.
Financial Times tarafından aktarılan bilgilere göre ise ABD, ek nükleer savaş başlıkları ve bombardıman uçaklarının diğer Avrupa merkezli NATO ülkelerinde konuşlandırılması seçeneğini değerlendiriyor.
Mevcut durumda ABD’ye ait nükleer silahlar Avrupa coğrafyasında altı ülkede bulunuyor. Bu ülkeler Almanya, Belçika, İtalya, Türkiye, Hollanda ve Birleşik Krallık olarak sıralanıyor.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran yetenekleri sınırlı olduğu için değil, stratejik sebeplerle kendini dizginliyor











