Japonya Merkez Bankası faiz oranlarını son 17 yılın en yüksek seviyesine yükseltti

Japonya Merkez Bankası (BOJ) cuma günü faiz oranlarını 2008 küresel mali krizinden bu yana en yüksek seviyesine çıkardı ve enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize ederek artan ücretlerin enflasyonu %2’lik hedef etrafında sabit tutacağına olan güveninin altını çizdi.

Karar, geçen yılın temmuz ayından bu yana ilk faiz artırımına işaret ediyor ve yüksek gümrük vergileri tehdidinin olası yansımaları öncesinde küresel politika yapıcıları tetikte tutması muhtemel olan ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve başlamasından günler sonra geldi.

BOJ Başkanı Kazuo Ueda düzenlediği basın toplantısında zayıf yenin ithalat fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ettiğini, ücret artışlarının ise şirketler arasında daha yerleşik ve geniş tabanlı hale geldiğini söyledi.

Bir sonraki faiz artırımının zamanlaması konusunda “Önceden belirlenmiş bir fikrimiz yok” diyen Ueda, BOJ’un o sırada mevcut olan verilere bakarak toplantıdan toplantıya karar vereceğini söyledi.

BOJ, cuma günü sona eren iki günlük toplantısında kısa vadeli politika faizini %0,25’ten %0,5’e yükselterek Japonya’nın 17 yıldır görmediği bir seviyeye çıkardı. Karar 8’e karşı 1 oyla alınırken kurul üyesi Toyoaki Nakamura muhalif kaldı.

Geniş çapta beklenen bu hamle, merkez bankasının faiz oranlarını istikrarlı bir şekilde %1 civarına yükseltme kararlılığının altını çiziyor – analistlerin Japonya ekonomisini ne soğutacak ne de aşırı ısıtacak bir seviye olarak gördükleri bir seviye.

Bu aynı zamanda Japonya’nın onlarca yıldır başını ağrıtan deflasyon ve durgun ekonomik büyümeden uzaklaşmak için attığı bir başka adıma işaret ediyor.

Merkez bankasının kararı duyurduğu açıklamada, “BOJ’un görünümüne ulaşma olasılığı, birçok firmanın bu yılki yıllık ücret görüşmelerinde ücretleri istikrarlı bir şekilde artırmaya devam edeceklerini söylemesiyle birlikte artıyor” denildi.

“Temel enflasyon BOJ’un %2’lik hedefine doğru yükseliyor” diyen merkez bankası, finansal piyasaların bir bütün olarak istikrarlı kalmaya devam ettiğini de sözlerine ekledi.

BOJ, ekonomik ve fiyat tahminlerinin gerçekleşmesi halinde faiz oranlarını artırmaya devam edeceğini söyleyerek gelecekteki politika rehberinde herhangi bir değişiklik yapmadı.

Ancak, denizaşırı ekonomileri ve piyasaları çevreleyen riskleri inceleme ihtiyacını vurgulayan bir ifadeyi kaldırarak, sağlam ABD büyümesinin Japonya ekonomisini destekleyeceğine olan inancının altını çizdi – en azından şimdilik.

BOJ, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etti ve fiyat görünümüne ilişkin risklerin yukarı yönlü olduğunu söyleyerek daha fazla faiz artırımı için artan duruma odaklandığının sinyalini verdi.

Tokyo’daki Nomura Securities’in baş makro stratejisti Naka Matsuzawa, “Mantıkları hala aynı. Hala nötr seviyeden çok uzaktalar, bu nedenle bir ayarlama yapmaları doğal,” dedi ve ekledi: “BOJ faiz artırımlarının mantığını değiştirmedikçe ya da nötr noktayı yükseltmedikçe – yaklaşık %1 – piyasanın gelecekte daha fazla artırımı fiyatlaması için fazla yer olmayacak.”

Ancak BOJ’un izleyeceği yol, ticari belirsizlikler ve Trump’ın ABD Merkez Bankası’ndan daha fazla faiz indirimi talep etmesi ve dünya genelindeki merkez bankalarının benzer adımlar atması nedeniyle belirsizliklerle dolu.

BOJ’un kararı ve enflasyon güncellemelerinin ardından yen yaklaşık %0,5 artışla dolar başına 155,32 seviyesine yükselirken, iki yıllık Japon devlet tahvili (JGB) getirisi Ekim 2008’den bu yana en yüksek seviye olan %0,705’e çıktı.

Kurul, üç aylık görünüm raporunda fiyat tahminlerini yükselterek çekirdek enflasyonun üç yıl üst üste %2 hedefinde ya da üzerinde seyredeceğini öngördü.

Ayrıca, artan işgücü sıkıntısı, pirinç fiyatlarındaki artış ve zayıf yenin ithalat maliyetlerini artırması nedeniyle enflasyon görünümüne yönelik risklerin yukarı yönlü olduğunu belirtti.

Raporda, “Bu yılki yıllık ücret görüşmeleri ile ilgili olarak, firmalar tarafından ücretleri istikrarlı bir şekilde artırmaya devam edeceklerine dair birçok görüş ifade edildi” denildi.

Japonya’nın sendika şemsiye grubunun başkanı cuma günü Reuters’e verdiği demeçte, reel ücretler düşmeye devam ettiği için Japon yıllık ücret artışlarının geçen yıl güvence altına alınan %5,1’i aşması gerektiğini söyledi.

Kurul şimdi çekirdek tüketici enflasyonunun 2025 mali yılında %2,4’e ulaşacağını ve 2026’da %2,0’a gerileyeceğini öngörüyor. Ekim ayında yapılan bir önceki projeksiyonda, enflasyonun hem 2025 hem de 2026 mali yıllarında %1,9’a ulaşması bekleniyordu.

Japonya ekonomisinin 2025 mali yılında %1,1 ve 2026’da %1,0 büyüyeceği tahminlerinde bir değişiklik yapmadı.

Raporda, ABD ekonomisi sağlam ve finansal piyasalar bir bütün olarak istikrarlı olsa da BOJ’un ABD’nin politika davranışını çevreleyen belirsizliklere karşı uyanık olması gerektiği belirtildi.

Brisbane’deki City Index’te kıdemli piyasa analisti olan Matt Simpson, “Artış bekleniyor olabilir, ancak çok uzun zamandır ilk kez ekonomik görünümlerinde büyük bir düşüş olmadı,” dedi.

“Bu durum yılsonuna kadar 25 baz puanlık bir artışa daha kapıyı açık tutuyor ve faizler %0,75’e yükselecek” diye ekledi.

Cuma günü erken saatlerde açıklanan verilere göre, Japonya’nın çekirdek tüketici enflasyonu aralık ayında %3,0’a yükselerek son 16 ayın en hızlı yıllık artışını gösterdi ve artan yakıt ve gıda fiyatlarının hane halkı için yaşam maliyetlerini yükseltmeye devam ettiğinin bir işareti oldu.

Nisan 2023’te göreve geldikten sonra Ueda, selefinin radikal teşvik programını geçen yıl mart ayında kaldırdı ve temmuz ayında kısa vadeli faiz oranlarını %0,25’e yükseltti.

BOJ politika yapıcıları, Japonya’nın yükselen enflasyonun ücretleri artırdığı ve tüketimi yükselttiği bir döngüye ulaşmada ilerleme kaydetmesi ve böylece firmaların daha yüksek maliyetleri yansıtmaya devam etmesine izin vermesi halinde merkez bankasının faiz oranlarını artırmaya devam edeceğini defalarca söyledi.