Bizi Takip Edin

Diplomasi

Jeopolitik çekişmeler yapay zekanın insanlık yararına kullanılmasına zarar veriyor

Yayınlanma

Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler yapay zeka araştırma ve geliştirmeye büyük yatırımlar yaparken, önyargı, gizlilik ve veri koruma gibi konuları içeren yapay zekanın etik kısıtlamaları ise büyük endişe kaynağı.

Diğer yandan ABD ve Çin’in teknolojik hakimiyet için araştırma ve geliştirmeye büyük yatırımlar yapması ve beraberinde politik araçların devreye sokulmasıyla yapay zeka hakimiyeti jeopolitik bir alana dönüştü.

Birçok ülke yapay zeka konusunda politik önlemlere girişti. Bazı ülkeler belirli yapay zeka sistemlerine odaklanırken diğerleri daha kapsamlı önlemleri benimsiyor. Uzmanlar ise, yapay zeka sistemlerini geliştirmek ve yönetmek için önyargıdan kaçınmanın öneminin yanı sıra güvenlik, adalet, açıklık ve insan denetimine vurgu yapıyor.

Sorumlu yapay zeka kullanımı

Birleşmiş Milletler’in (BM) Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin (ITU) Cenevre’deki Yapay Zeka Küresel Zirvesi ve Şanghay’daki Dünya Yapay Zeka Konferansı, sorumlu yapay zeka gelişimine ve kullanımına duyulan ihtiyacı vurgulayan öneriler üretti.

South China Morning Post’un aktardığına göre, ITU genel sekreteri Doreen Bogdan-Martin, hızlı işbirliği çağrısında bulunarak, dizginlenmemiş yapay zekanın “kontrolden çıkma” ve “sosyal huzursuzluk, jeopolitik istikrarsızlık ve ekonomik eşitsizlik” riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.

Jeopolitik bölünme ise, iki konferansta açıkça görüldü; Cenevre etkinliğinde çoğunlukla Batı’dan konuşmacılar bulunurken, Şangay konferansında çoğunlukla Çin ve müttefiklerinden konuşmacılar vardı. Öte yandan Birleşik Krallık da, bu sonbaharda küresel bir yapay zeka zirvesine ev sahipliği yapmayı planlıyor.

Uzmanlar alandaki jeopolitik çekişmelerin, yapay zeka mevzuatına ilişkin uluslararası işbirliği ve standardizasyona yönelik bir tehdit olduğu ve bu çekişmenin “sorunlu stratejiler, birbiriyle yarışan hedefler ve kopuk uluslararası standartlar” ile sonuçlanacağı görüşünde.

Özellikle ABD ile Çin arasında devam eden çip savaşının, işleri daha da kötüleştirerek birlikte çalışabilirlik konusundaki sorunların yanı sıra, eşit olmayan uygulama ve eşit olmayan korumacılık sorunlarına yol açabileceği vurgulanıyor.

ITU genel sekreter yardımcısı Tomas Lamanauskas, “Yapay zekadan iyinin riske üstün geldiğinden emin olmak ve sürdürülebilir kalkınma gündemini ve gezegenimizi kurtarmak yararlanmak bize bağlı” dedi.

Uluslararası birleşik bir mevzuata ihtiyaç var

Uzmanlara göre, yapay zekayı düzenlemek, işbirliğini teşvik etmek, bilgi paylaşmak ve çok taraflı anlaşmalar ve küresel standartlar aracılığıyla kaynak alışverişi yapmak için birleşik mevzuat yapmak üzere ulusları bir araya getirmek için daha güçlü desteğe ihtiyaç var.

Yapay zekanın etik ve sorumlu yönetimini geliştirmek için, dünyanın dört bir yanından paydaşların katılımıyla küresel bir yapay zeka yönetişim yapısının başlatılmasını gerektiğini savunan uzmanlar, buna örnek olarak ozon tabakasını incelten bileşiklerin aşamalı olarak ortadan kaldırılması için güçlü uluslararası liderliği ve hükümet işbirliğini gösteren dünya çapında bir anlaşma olan Montreal Protokolü’nü gösteriyor.

Teknoloji devlerinin hayatımızı kontrol etmesindense küresel topluluk aracılığıyla herkesin hayatını iyileştirmek için yapay zekanın gücünden yararlanma vurgusu yapan uzmanlar, yapay zekanın hızlı büyümesinin sorumlu bir şekilde yönlendirilmesi, etik kaygıların ele alınmasını, hesap verebilirliğin sağlanmasını ve uluslararası işbirliğinin teşvik edilmesi çağrısında bulunuyor.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English