Amerika
JPMorgan CEO’su Dimon: Rus ordusu isterse bugün doğrudan Paris’e yürüyebilir
JPMorgan Chase Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi Jamie Dimon, Ukrayna savaşında cepheye sürülen Rus askerlerinin ortalama ömrünün 28 dakikaya indiğini belirterek Avrupa’nın savunma zaafının Rus ordusunun Paris’e yürümesine dahi engel olamayacak boyuta ulaştığını söyledi.
Küresel finans sisteminin en köklü kurumlarından JPMorgan Chase Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi Jamie Dimon, Chicago Ekonomi Kulübü bünyesinde düzenlenen toplantıda uluslararası güvenlik mimarisi, jeopolitik riskler, küresel borç krizi, bankacılık ve yapay zeka alanlarına dair değerlendirmelerde bulundu.
Chicago Ekonomi Kulübü ev sahipliğindeki oturumda, JPMorgan Chase bünyesinde 300 bini aşkın çalışanın görev yaptığını hatırlatan sunucu, Dimon’un kariyer basamaklarını ve bankacılık sektöründeki geçmişini özetledi.
Toplantıda konuşan Dimon, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın küresel güç dengelerini temelinden sarstığını ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında inşa edilen uluslararası düzeni doğrudan tehdit ettiğini vurguladı.
“Rus ordusu isterse bugün doğrudan Paris’e yürüyebilir”
Dimon, Rusya’nın askeri yayılmacılığı ve Avrupa’nın savunma zaafı konusundaki tehlikelere dikkat çekerek Batı dünyasının büyük bir güvenlik açığıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Dimon, “Batı dünyası açısından diğer büyük risk ise Avrupa’nın kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılamızın yüzde 90’ından yüzde 70’ine gerilemiş olmasıdır. Askeri harcamalarını karşılayamıyorlar, sosyal güvenlik ağlarını dahi zorlukla finanse edebiliyorlar. Rus ordusu isterse bugün doğrudan Paris’e yürüyebilir ve Avrupalılar oldukça derin bir sorun içindeler” ifadelerini kullandı.
Avrupa’nın içinde bulunduğu yapısal krizin uzun vadeli jeopolitik fay hatlarını tetiklediğini dile getiren Dimon, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bunu söylerken gelecek yılı kastetmiyorum, tektonik plakalardan bahsediyorum. Bu durumdan çıkmak zorundalar ve onlara yardım etmeliyiz. Onları doğru adımları atmaya teşvik etmeli, daha fazla ticaret anlaşması yapmalıyız. Kesinlikle yapmamamız gereken şey ise Batı dünyasını parçalamaktır.”
“2050 yılında Batı’nın nasıl kaybedildiğini okumak istemiyorum”
Batı ittifakının bölünmesi halinde küresel düzenin çökeceğini ifade eden Dimon, ülkelerin münferit çıkarlar peşinde koşmasının felaket getireceği uyarısında bulundu.
Dimon, “Batı dünyasının parçalanmasına ortak olursak, herkes kiminle ve nasıl iş yapacağını tek başına düşünmek zorunda kalır. Kaleme aldığım görüş yazısının ilk cümlesi şuydu: 2050 yılında Batı’nın nasıl kaybedildiğini anlatan kitabı okumak istemiyorum. Batı dünyası parçalanırsa kayıp kaçınılmaz olur; herkes kendi başına kalır, ‘benim Rus gazına ihtiyacım var’, ‘senin Çin pazarına ihtiyacın var’ demeye başlar” dedi.
Dimon, Çin’in küresel ticaretteki agresif üretim politikalarının da Avrupa sanayisini çöküşe sürüklediğini aktardı.
Dimon, “Bugün Almanya’ya giderseniz düzgün bir savunma sanayi altyapısına sahip olmadıklarını görürsünüz, oysa otomobiller, takım tezgahları ve gelişmiş ekipmanlarla kurdukları reel sanayi temelleri olağanüstüydü. Ticaretle uğraşıyorsanız tesislerinizde bu ekipmanlardan çokça vardır. Şimdi o sanayi Çinlilerin doğrudan saldırısı altında, ürünleri gayet kaliteli ve Almanlar kaybedecek” şeklinde konuştu.
“Rus askerinin ön cephedeki ortalama ömrü 28 dakika”
Ukrayna topraklarındaki çatışmaların boyutuna ve Rusya’nın askeri kayıplarına değinen Dimon, savaşın acımasız tablosunun Birinci ve İkinci Dünya Savaşı dönemlerini aratmadığını kaydetti.
Dimon, “Ukrayna yaklaşık beş yıl önce devasa bir Rus ordusu tarafından işgal edildiğinde hiçbir şey değişmedi denemez. Bu durum insanlara dünyanın ne kadar tehlikeli bir yer olduğunu hatırlatmalıydı. Barışın hemen yanı başımızda olduğu ve herkesin silahsızlanacağı beklentisi tamamen gerçek dışıydı, hiçbir zaman da doğru olmadı; insanlar sadece sahte bir güvenlik hissine kapıldı. Şimdi 500 bin ölü var ve bana aktarıldığına göre ön cepheye sürülen bir Rus askerinin ortalama ömrü 28 dakika” değerlendirmesinde bulundu.
Çatışmanın küresel boyut kazandığını belirten Dimon, nükleer şantaj ve kurulan ittifaklar hakkında konuştu.
Dimon, “Savaşın yıkıcılığına baktığınızda Birinci ve İkinci Dünya Savaşı manzaralarını görüyorsunuz. Karşımızdaki lider bir aşamada nükleer silah tehdidinde bulundu; üstelik İran ve Kuzey Kore tarafından destekleniyor. Çin bu desteğe yardım ve yataklık ettiği sürece önümüzdeki dönem çetin geçecek” dedi.
“Yılanın başına gitmeliydik, nükleer silah en büyük tehlikedir”
Ortadoğu’daki gerilimler ve nükleer silahların yayılması tehdidine değinen Dimon, nükleer silahlanmanın insanlık için nihai bir felaket anlamına geleceğini söyledi.
Dimon, “Batı dünyası olarak vekil güçlerin saldırısına uğradık ve biz de gidip vekile saldırdık; belki de doğrudan yılanın başına gitmeliydik. Onların nükleer silah edinmesi insanlığın başına gelebilecek en kötü şeydir; o takdirde torunlarınız hayatta dahi kalamayabilir. Nükleer silahların yayılması gezegen üzerinde hayal edebileceğiniz tüm felaketlerden çok daha tehlikelidir” ifadelerini kullandı.
Dimon, küresel barışın Amerikan askeri ve ticari ittifakları sayesinde ayakta kaldığını belirtti.
Dimon, “Amerika’nın askeri ittifaklarını düşünün; NATO ile birlikte 40’a yakın müttefikimiz var. Avustralya, Filipinler, Güney Kore ve daha birçok ülke bu yapının içinde yer alıyor. Dünyayı bir arada tutan ve Amerikan Barışı dönemini kuran işte bu ittifaklardır. Amerika büyük hatalar yaptı ancak bunlar asla başkalarının petrolünü ya da altınını ele geçirmek gibi bencil çıkarlarla yapılmadı. NATO’dan ayrılmadık, müttefiklerimizi bu konuda biraz zorlasak da ittifaklarımızı koruyoruz” dedi.
“Kendi gücümüzü kötüye kullandığımızda dolardan kaçış başlar”
Amerikan dolarının küresel rezerv para statüsünün sürdürülebilirliğine ilişkin tartışmaları yanıtlayan Dimon, bu durumun doğrudan askeri ve ekonomik üstünlüğe bağlı olduğunu açıkladı.
Dimon, “Bu mesele doğrudan iki faktörle bağlantılıdır: Dünyanın en güçlü ordusuna ve en güçlü ekonomisine sahip olduğumuz sürece tartışmasız rezerv para birimi biz oluruz. Size bir dolar verdiğimde ve biz onun değerini koruduğumuzda, o parayla istediğinizi yapabilirsiniz; şirket kurabilir, şirket satın alabilir, her şeyi kontrol edebilirsiniz. Başka ülkelere gittiğinizde ise canınızın istediğini yapamazsınız, yatırım için izin almanız gerekir” diye konuştu.
Dimon, küresel sermaye hareketleri ve rezerv politikasında son dönemde yaşanan gelişmeleri örneklendirdi.
Dimon, “Ortadoğu’da ve Avrupa’da bulunduğum bir ülkede yetkililer New York’taki kasalardan altınlarını çekip kendi ülkelerine taşıdıklarını söylediler. Onlara, ‘Gerçekten mi? 400 mil yakınınızda gelip altınınızı alabilecek üç farklı ordu varken mi bunu yapıyorsunuz?’ dedim. Gerçek dünya budur. ‘Amerika’ya kızdım, altınımı orada bırakmayacağım’ yaklaşımı güvenlik gerçeğini kavramamaktan kaynaklanıyor. O altın Atlas Okyanusu, Pasifik Okyanusu, Amerikan ordusu ve hukuk devleti ilkesiyle korunuyor” dedi.
Ekonomik gücün kötüye kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Dimon, şu ifadeleri kullandı:
“Dünyanın en üstün askeri ve ekonomik gücü olmaktan çıkarsak rezerv para statümüz geriler. Dünya parçalanır; biz yine en iyi ekonomilerden biri olarak kalabiliriz ancak eski durumdan çok farklı bir tablo ortaya çıkar. Amerika parasal yaptırımları ve ekonomik gücünü kötüye kullandığında birçok aktör işlerini dolarla yürütmek istemediğini belirtiyor; onların yerinde olsaydım ben de aynısını yapardım. Gücümüzü doğru şekilde kullanmak zorundayız.”
“Devlet harcamaları eroin gibidir, kârları geçici besler”
Küresel ekonomideki belirsizlikleri, devasa bütçe açıklarını ve para politikalarını değerlendiren Dimon, hükümetlerin kontrolsüz borçlanmasının enflasyonist baskıyı kalıcı hale getirdiğini kaydetti.
Dimon, “Dünyanın bugüne kadar gördüğü en büyük küresel bütçe açıklarını veriyoruz ve bunu işlerin iyi gittiği dönemde yapıyoruz. Amerika için de Avrupa’nın geneli, Çin ve gelişmekte olan ülkeler için de bu durum geçerli. 2020 yılından bu yana 12 trilyon dolar borçlandık ve harcadık; parasal genişleme adımları ise 8 trilyon dolara ulaştı. Hükümetlerin borcunun milli gelire oranı ortalama yüzde 100 seviyesinde bulunuyor” dedi.
Kamu harcamalarının şirketler üzerinde yarattığı yanılsamaya işaret eden Dimon, değerlendirmesini şu sözlerle derinleştirdi:
“Devlet harcamaları enflasyonisttir ve herkese kendini harika hissettiren inanılmaz bir etki yaratır. Şirket kârlarını besleyen bir eroin gibidir. İlave kamu harcamaları ile şirket kârları arasında doğrudan bir korelasyon vardır. Hükümetler 1 trilyon dolar harcadığında bu para piyasaya akar; takım tezgahlarına, hamburgerlere, yüzme havuzlarına, konutlara gider. Çok para kazandığımız için hepimiz kendimizi iyi hissederiz ancak bu durum sahtedir çünkü enflasyon yaratır.”
“Yüzde 8 faiz ve yüzde 40 borsa düşüşüne hazırlıklıyız”
JPMorgan Chase olarak ekonomik tahminlerle kumar oynamadıklarını vurgulayan Dimon, her türlü olumsuz finansal senaryoya karşı dirençli bir bilanço yönettiklerini söyledi.
Dimon, “Biz tahmin yürütmeyiz. Düşük faize, yüksek faize, hisse senedi fiyatlarının yüzde 40 düşmesine, kredi marjlarının açılmasına, tahvil faizlerinin yüzde 8’e ve yüksek getirili tahvillerin yüzde 15’e çıkmasına göre hazırlık yaparız. Kurumu bu senaryoların tamamını kaldırabilecek güçte tutuyoruz; amacımız hem iyi hem kötü günde müşterilerimize kesintisiz hizmet vermektir” dedi.
Yüksek borçla çalışan şirketlere yönelik risk uyarısında bulunan Dimon, finansal disiplinin hayati önem taşıdığını belirtti.
Dimon, “Borçlu bir yapınız varsa 10 yıllık vadede yüzde 7 faizle borçlanmak zorunda kalabilirsiniz ve kredi marjları 400-500 baz puan yükselebilir. Bu tablo çok sayıda şirketi iflasa sürükler ve bu gayet olası bir ihtimaldir. İnsanlar bunu söylediğimde yüzüme sanki şeytanmışım gibi bakıyor. Oysa iktisat tarihini okuyun; piyasalar her zaman dalgalanır. 1972’deki zirvenin ardından 1974’te yüzde 45 düşüş yaşandı; 1980 zirvesinden sonra 1982’de yine benzer kayıplar görüldü. Şirket yönetirken bu gerçeklere hazırlıklı olmak zorundasınız” ifadelerini kullandı.
“Simpson-Bowles anlaşması yapılsaydı ülke için zafer olurdu”
ABD’nin yıllık 2 trilyon doları bulan borç artışına dikkat çeken Dimon, bütçe açığının krize girmeden çözülmesi için Kongre bünyesinde gerçek bir uzlaşma komisyonu kurulması gerektiğini dile getirdi.
Dimon, geçmişteki mali müzakereleri hatırlatarak şunları söyledi:
“Kongre’nin gerçek bir komisyon kurmasını ve bu sorunu çözeceğini ilan etmesini dilerdim. Simpson-Bowles Komisyonu ile bu çözüme çok yaklaşmışlardı ve o anlaşma mutlaka imzalanmalıydı. Masadaki taraflardan biri olsaydım elde edebileceğim en iyi uzlaşmayı kabul ederdim; bu ABD için büyük bir zafer olurdu. Ancak Barack Obama ile Paul Ryan 10 yıllık vadede 800 milyar dolarlık bir fark yüzünden anlamsız bir tartışmaya girdiler.”
Siyasi uzlaşma sağlanamadığı takdirde piyasa dinamiklerinin devreye gireceğini belirten Dimon, tahvil piyasasında dalgalanma beklediğini kaydetti.
Dimon, “Sorun bu yöntemle çözülemezse tahvil piyasasında sert dalgalanmalar yaşanacak. İnsanlar paniğe kapılacak, faizler hızla tırmanacak, kredi marjları açılacak ve tahvil piyasası muhafızları geri dönerek siyasetçileri adım atmaya mecbur bırakacak. İnsanlar enflasyondan korktukları için Hazine tahvili tutmak istemeyecek ve faizler fırlayacak. Bu senaryonun gerçekleşmeyeceğini söyleyemem ancak kurum olarak buna tümüyle hazırız” dedi.
“Yapay zeka bir tsunami gibi geliyor, durduramazsınız”
Teknolojik dönüşümün boyutlarına değinen Dimon, yapay zekanın basit bir yenilik dalgası olmadığını, sanayi devrimi ölçeğinde devasa bir kırılma yarattığını ifade etti.
Dimon, “Yapay zeka kesinlikle sanayi devrimine eşdeğer bir gelişmedir, hatta kıyaslanamaz bile; çünkü çok hızlı ilerliyor. Elektrik, buhar makinesi ve otomobillerin yaygınlaşması yıllar aldı. Akıllı telefonların icadı dahi uzun bir zaman gerektirdi. Yapay zeka ise beş hafta önce hayal dahi edilemeyen işleri bugün başarıyor. Adeta tüm sistemi etkisi altına alan bir tsunami gibi ilerliyor ve bunu durdurmanın imkanı yok” dedi.
Yapay zekanın insan hayatını dönüştürecek olumlu potansiyelini aktaran Dimon, gelecek nesillerin yaşam standardına dair öngörülerini paylaştı.
Dimon, “Gelecek 10-15 yıl içinde kanser dahil birçok hastalığın tedavisinde çığır açacak; uçak motorlarından yeni kompozit malzemelere kadar her alanda devrim yapacak. Yılda 45 bin kişinin öldüğü ve 150 bin kişinin yaralandığı trafik kazaları yüzde 80 oranında azalabilir. Bundan 30 yıl sonraki nesil muhtemelen haftada üç buçuk ya da dört gün çalışacak, kişi başına 300 bin dolar gelir elde edecek ve harika bir yaşam sürecek” şeklinde konuştu.
“Kritik altyapılarda siber güvenlik açığı sıfır koruma düzeyinde”
Teknolojinin barındırdığı karanlık yönlere ve siber güvenlik açıklarına işaret eden Dimon, birçok sektörün saldırılara karşı tamamen savunmasız durumda olduğunu dile getirdi.
Dimon, “JPMorgan bünyesinde 7 bin uygulama kullanıyoruz ve siber güvenliğe devasa bütçeler ayırıyoruz. Dünyanın en iyi korunan kurumlarından biriyiz ancak tamamen korumasız sektörler var. Su şebekeleri sıfır korumaya sahip, bazı kamu kurumları sıfır düzeyinde, kimi hastaneler tamamen korumasız. Dolayısıyla devlet destekli aktörlere, teröristlere ve organize suç şebekelerine karşı olağanüstü açıklar barındırıyorlar” uyarısını yaptı.
Siber savunmanın yalnızca kamu eliyle yürütülemeyeceğini kaydeden Dimon, özel sektör iş birliğinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Dimon, “Devlet bu risklerin farkında ancak tek başına tüm bu endüstrileri koruyamaz, sektörler kendi savunmalarını kendileri inşa etmek zorunda. United Airlines Üst Yöneticisi Scott Kirby ile birlikte Kritik Altyapı İttifakı bünyesinde çalışıyoruz; 20 temel sektörü aşamalı olarak güvenli hale getirmeyi hedefliyoruz. Çin dahi bu konuda ortak bir kaygı taşıyor çünkü bu yapay zeka ajanları kontrolsüz şekilde herkese karşı kullanılabilir” ifadelerini kullandı.
“Şirketi güvenlik görevlilerinin sırtından büyütemeyiz”
Yöneticilik felsefesi ve kurum kültürü hakkında konuşan Dimon, çalışan haklarına ve kurum içi adalete verdiği önemi geçmişte yaşadığı somut bir olayla aktardı.
Dimon, “JPMorgan’a ilk geldiğim dönemde New York’taki temizlik ve güvenlik personelinin taşerona devredildiğini öğrendim. Bir sendika lideri yanıma gelip yapılanın haksızlık olduğunu söyledi. İncelediğimde aynı personelin aynı binada aynı maaşla çalıştırıldığını ancak sağlık ve emeklilik haklarının yarı yarıya tırpanlandığını gördüm; şirket bu yolla 75 bin dolar tasarruf etmişti. Bu kararı alan üst düzey yöneticinin yanına gidip ‘Bunu bir daha yaparsan seni kovarım; harika bir şirketi güvenlik görevlilerinin ve temizlikçilerin sırtından inşa edemeyiz’ dedim ve herkesi derhal şirket bordrosuna geri aldırdım” şeklinde konuştu.
Toplumdaki gelir adaletsizliğine ve terk edilmiş kesimlerin sorunlarına da değinen Dimon, orta sınıf söylemlerinin gerçeği yansıtmadığını ancak en alttaki kesimin durumunun vahim olduğunu belirtti.
Dimon, “Orta sınıfın küçüldüğü veya yoksullaştığı iddiası doğru değil. Ancak toplumun en alttaki yüzde 20 veya 25’lik kesimi son 30 yıldır yerinde sayıyor. Gelirleri artmadı, sağlık güvenceleri yok, mahallelerinde suç kol geziyor ve okulları son derece yetersiz. Hem Demokratları hem Cumhuriyetçileri suçluyorum çünkü iki tarafın politikaları da sonuç vermedi. Bu insanları geride bırakıp zenginlerin daha da zenginleşmesini izlemelerine izin veremeyiz; bu meseleyi çözmek iş dünyasının da asli görevidir” dedi.
Nvidia CEO’su Jensen Huang, ABD istihbaratının “Çin’e bilgi aktardığı” sonucuna vardığı bir kadınla ilişkisi olduğunu kabul etti.
Nvidia, pazar günü yaptığı açıklamada, şirketin yönetim kuruluna, ABD istihbaratının Çinli bir casus olduğu tespit ettiği bir iş kadınıyla yakın ilişki yaşadığını itiraf eden CEO’su ve kurucu ortağı Jensen Huang hakkında soruşturma başlattığını duyurdu.
Alice Huang adıyla tanınan bu kadınla Huang’ın ilişkisi, gözetim faaliyetleri sonucunda kadının Pekin’e doğrudan bilgi sızdırdığı ortaya çıkınca ABD hükümeti için bir endişe kaynağı haline geldi.
Huang, şirkete gönderdiği bir mesajda özür dileyerek, “Eşime sadakatsizlik ettim. Yaptıklarım onu ve çocuklarımızı incitti. Yaptığım şeyin hiçbir mazereti yok. Derinden üzgünüm,” dedi.
Nvidia’nın yönetim kurulu, “ulusal güvenliğin ya da Nvidia’nın gizli bilgilerinin tehlikeye atıldığına inanmak için hiçbir neden olmadığını,” fakat “yönetim kurulunun soruşturmasında mevcut tüm bilgilerin inceleneceğini” belirtti.
Açıklamada, Huang’ın “soruşturmayı tam olarak desteklediği ve bu konuda işbirliği yapmaya hazır olduğu” da ifade edildi.
Bağımsız yönetim kurulu üyeleri, soruşturmayı yürütmek üzere dışarıdan bir avukat seçecek. Şirket sözcüsü John Rizzo, Huang’ın seçim sürecine dahil olmayacağını belirtti.
Yönetim kurulu, 63 yaşındaki Huang’ın soruşturma süresince şirketin başına devam edeceğini açıkladı.
Şirketin kurucu ortağı olan Huang, Nvidia’da işin tüm yönlerini belirlerken kendisine doğrudan rapor veren yaklaşık 60 kişiyi denetlediği benzersiz bir yapı kurmuştu.
Rizzo, “Bugünkü haberler Nvidia’yı yavaşlatmayacak. Jensen, kesintiye uğramadan CEO olarak Nvidia’yı yönetmeye devam etmeye kararlı,” dedi.
Pazar akşamı Florida’dan ayrılmak üzereyken gazetecilere yaptığı kısa açıklamada Trump, Huang’ı savundu.
Başkan, yakında gerçekleştireceği Çin gezisine onu “kesinlikle yanına alacağını” söyledi.
Trump, “Onun yanlış bir şey yaptığını duymadım. Biriyle iş yaptı, ama bilirsiniz, herkes öyle yapıyor,” dedi.
Trump, bu durumla ilgili olarak Huang ile konuşmadığını söyledi ve “Onun iyi bir insan olduğunu biliyorum, ama neler olup bittiğini asla bilemezsiniz,” dedi.
Trump ayrıca, yaklaşık bir yıl önce ABD istihbarat teşkilatının Huang’ı elektronik olarak izlediğinin kendisine bildirildiği sırada harekete geçmemiş olmaktan pişmanlık duymadığını da ekledi:
“Bence o onurlu bir adam. Muhtemelen bunun için bir mazereti vardır. Bunu dinlemelisiniz. Hayır, insanlara böyle davranamazsınız. Ülkemiz için muhteşem bir iş çıkardı.”
Huang’ın Nvidia’nın CEO’su olarak görevine devam etmesi gerekip gerekmediği sorulduğunda Trump, “Bence evet. Evet, tabii ki,” cevabını verdi.
Huang’ın ilişkisine yönelik kamuoyu tepkisi, geçen ay New York Times’ın, Amerikan istihbarat kurumlarının Nvidia şefinin bir Çin vatandaşı ve çip alıcısıyla yakın bir ilişki kurduğunu ortaya çıkardığını ve ABD’li yetkililerin bu kişinin Pekin adına istihbarat topladığı sonucuna vardığını ilk kez haber yapmasının ardından başladı.
Çip alıcısı, Huang Le idi. Biyografisinde, Güneydoğu Asya’da Nvidia’nın en büyük müşterilerinden biri haline gelen Singapur merkezli bir veri merkezi şirketinde üst düzey yönetici olana kadar Çin’de televizyon muhabiri olarak çalıştığı belirtiliyordu.
Bu şirket, Haziran 2024’ten bu yana 4,8 milyar dolardan fazla değerde çip satın almıştı.
Nvidia, geçen yıl NYT’nin, Ticaret Bakanlığı’nın söz konusu şirketin Çin’e kısıtlanmış yapay zeka çiplerinin kaçakçılığına yardım edip etmediğini araştırdığını bildirmesinden sonra bile Bayan Huang’ın şirketi Megaspeed ile iş yapmaya devam etti.
Nvidia ve CEO’su, başlangıçta Huang Le ile olan ilişkisinde sorunlu ya da olağandışı bir durum olmadığını belirtmişlerdi.
Geçen ay Bloomberg’e verdiği röportajda Jensen Huang, Huang Le ile olan etkileşimlerinin “Megaspeed ile ilgili olduğunu ve hepsinin tamamen normal ve olağandışı bir şey olmadığını” söylemişti.
NYT’ye göre işleri hızla büyüdükçe Jensen Huang, ailesini de işinin merkezine taşıdı. Oğlu Spencer, şirketin robotik çalışmalarında öncü bir rol üstlenen ürün yönetimi direktörü.
Kızı Madison ise ürün pazarlaması kıdemli direktörü ve hem robotik alanında hem de şirketin iletişim ve pazarlama faaliyetlerinde görev alıyor.
Damadı Nico Caprez ise şirketin iş geliştirme ekibinde yer alıyor.
Huang, şirketi kurmasını mümkün kılan kişinin 1985 yılında evlendiği eşi Lori olduğunu belirtmişti. İkili, Huang’ın Oregon Eyalet Üniversitesi’nde mühendislik okuyan bir genç olduğu dönemde tanışmıştı.
Lori, 250 kişilik mühendislik laboratuvarındaki üç kadından biriydi. Liseyi iki sınıf atlayarak bitiren Huang, Lori’nin laboratuvar grubuna girmeyi başardı ve zekasıyla onu etkilemeye çalıştı.
Megaspeed şirketinin gelişmiş Nvidia yapay zeka çiplerini Çin’e aktarıyor olabileceği şüphesiyle soruşturma yürüten ABD hükümeti, Le’yi bir yıldan fazla bir süre önce gözetim altına almaya başladı.
Gözetim sürecinde, Bayan Huang’ın Bay Huang olarak tanımlanan bir ABD vatandaşıyla iletişim halinde olduğu ortaya çıktı.
Bu istihbaratı inceleyen yetkililer, ikisi arasındaki ilişkinin romantik olduğundan emin olduklarını söylediler.
Bu durum, geçen yıl boyunca Bay Huang ile Bayan Huang arasındaki ilişkinin niteliği konusunda Nvidia’nın NYT ve diğer kuruluşlara yaptığı yanıltıcı açıklamaları çürüttü.
Geçtiğimiz bahar, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Alice Huang’ın Jensen Huang’ı hedef almak üzere Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından işe alındığını gösteren istihbaratı detaylandıran, son derece gizli bir notun hazırlanmasını denetledi.
Bu not, bu yılın başlarında başkanın Çin gezisinden kısa bir süre önce dağıtılmıştı.
Le Huang’ın ABD tarafından izlendiğine dair haberler ortaya çıkınca, Jensen’in manevra alanı neredeyse tamamen ortadan kalktı.
Kongre, muhtemelen yemin altında ifade vermesini istiyordu ve izleme haberleri, ABD istihbaratının Le ile olan ilişkisinin niteliğini bildiğine dair olasılığı gündeme getirdi.
Nvidia yönetim kurulu üzerinde de baskı vardı. Geçen ay sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, yurtdışına yonga satışlarını denetleyen Senato Bankacılık Komitesi’nin kıdemli üyesi olan Massachusetts Demokrat Senatörü Elizabeth Warren, Bay Huang ve şirketin yönetim kurulunun, casusla olan ilişkisi konusunda “Kongre’ye cevap vermekle yükümlü” olduğunu söyledi.
ABD yönetimi, milyarder Alejandro Betancourt ile yaptığı 50 yıllık anlaşma kapsamında North American Blue Energy Partners şirketinin yüzde 35’lik hissesini bedelsiz devralmaya hazırlanıyor. Anlaşmayla 63,7 milyar varillik petrol sahasının kontrolü sağlanırken Washington çıkarılan petrolün yüzde 20’sini piyasa fiyatının üçte biri olan 30 dolardan satın alacak.
Venezuelalı milyarder Alejandro Betancourt, Donald Trump yönetiminin ülkedeki petrol sektöründeki kilit ortağı haline geldi.
The Washington Post gazetesinin haberine göre Betancourt, Washington’ın desteğiyle 63,7 milyar varil rezerve sahip petrol sahalarının haklarını alarak bir enerji imparatorluğu kuruyor.
Söz konusu işbirliği karşılığında ABD’nin milyarderin şirketinden hisse alması ve çıkarılan petrolün bir bölümünü indirimli fiyatla temin etmesi öngörülüyor.
Gazetenin incelediği 50 yıllık anlaşmanın şartlarına göre ABD yönetimi, Betancourt’un North American Blue Energy Partners (NABEP) adlı şirketinin yüzde 35’lik hissesini neredeyse bedelsiz olarak devralacak.
İş insanı ayrıca çıkarılan petrolün yüzde 20’sini varil başına 30 dolardan, yani güncel piyasa değerinin üçte birinden daha düşük bir bedelle Washington’a satmayı taahhüt etti.
Venezuela devleti ise sahanın konumu ile türüne bağlı olarak üretimden yüzde 16 ila yüzde 40 oranında telif geliri elde edecek.
Venezuela iş dünyasında tartışmalı bir figür olarak nitelendirilen Betancourt, geçmişte Hugo Chavez destekçilerinin hükümetiyle çalıştı ve kamu kaynaklarının zimmete geçirilmesi iddiasıyla yürütülen bir davanın şüphelileri arasında yer aldı.
İsviçre ve İspanya makamları da kara para aklama şüphesiyle milyarder hakkında soruşturma yürütmeyi sürdürürken Betancourt hakkındaki usulsüzlük suçlamalarını reddediyor.
Trump yönetiminin eski yetkilisi olan ve Venezuela’nın yeni yönetimiyle temaslardan sorumlu Mauricio Claver-Carone, Betancourt tercihini iş insanının verimliliği ve petrol projelerini başarıyla hayata geçirme tecrübesiyle gerekçelendirdi.
2023 yılının sonunda Venezuela’ya dönüşünden bu yana günlük petrol üretimini 18 bin varilden yaklaşık 223 bin varile çıkaran Betancourt, bu rakamı yıl sonunda 275 bin varile, gelecek yıl ise 350 bin varile ulaştırmayı hedefliyor.
İş hacmini büyütmek isteyen milyarder, 2026 yılında 5 milyar doları aşması beklenen nakit akışının neredeyse tamamını yeni sahalara aktarmayı planlıyor.
Öte yandan uzmanlar, Orinoco petrol kuşağındaki yeni sahaların işletilmesinin devasa yatırımlar ve yıllar süren çalışmalar gerektireceğine işaret ederek anlaşmanın geleceğine şüpheyle yaklaşıyor.
Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado, şeffaf olmadığı gerekçesiyle anlaşmayı eleştirirken iktidara gelmesi halinde şartların yeniden gözden geçirilebileceğini duyurdu.
Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ise anlaşmayı destekleyerek süreci geçici hükümetinin dayanaklarından biri olarak nitelendirdi.
Bunun yanı sıra Bloomberg, eylül ayı başında yayımladığı haberinde, ABD ile Venezuela arasındaki 100 milyar dolarlık petrol üretimini artırma planının finansman belirsizlikleri nedeniyle riske girdiğini aktarmıştı.
Söz konusu haberde Washington’ın, ülkenin tahrip olan petrol altyapısının onarımı için bu kaynağı kimin ve hangi şartlarla sağlayacağını netleştirmediği kaydedilmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, 29 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Washington’ın özel sektör ortaklığı aracılığıyla 65 milyar varili aşkın Venezuela petrolü üzerinde kontrol sağlamak üzere anlaştığını duyurmuştu.
Trump, anlaşmanın ABD’nin petrol rezervlerini iki katından fazla artıracağını, küresel petrol arzını yükselteceğini ve uzun vadede benzin fiyatlarını düşüreceğini dile getirmişti.
Projenin ana özel operatörünün NABEP olduğunu belirten Bloomberg, şirketin bu ölçekte bir faaliyeti tek başına finanse edebilecek yeterli kaynağa sahip olmadığını kaydetmişti.
Ajans ayrıca beyan edilen petrol rezervlerinin bir bölümünün güvenilir teyitten yoksun olduğuna, altyapının onarılmasının yüksek maliyet ile uzun yıllar gerektireceğine ve projenin Trump’ın Ocak 2029’da bitecek başkanlık döneminden önce tamamlanmasının zor göründüğüne işaret etmişti.
Financial Times da Trump yönetimi ile Karakas’ın planlarına rağmen Venezuela’nın petrol sektörünü ayağa kaldırmak ve üretimi artırmak için gereken nitelikli iş gücü eksikliğiyle karşı karşıya kaldığını aktarmıştı.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani başkan olamayacağı için, bunun yerine 2028 başkanlık seçimlerinde Demokratların adayını belirlemede söz sahibi olmak istiyor.
Görüşmelerden haberdar olan dört kişi Axios’a, Mamdani’nin sendika liderleriyle özel görüşmeler yaptığını ve “işçi hareketiyle uyumlu” ya da “sol görüşlü” bir adayın acil olarak gerekli olduğunu vurguladığını aktardı.
Mamdani, “ilerici” kesimin ara seçimlerdeki ivmesini boşa harcamaya hakkı olmadığını savunuyor.
Kapalı kapılar ardında Mamdani, 2028 seçimleri konusunda müttefikleriyle neden bu kadar hevesli bir şekilde görüşmek istediğini açıklayan çarpıcı bir itirafta bulundu.
Kaynaklara göre, yakın siyasi ortağı olan New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez’in Beyaz Saray’a aday olup olmayacağından emin değil.
Ocasio-Cortez 2028 seçim yarışına katılmazsa, bu durum Demokrat Parti ön seçimlerini altüst edecek ve muhtemelen partinin “isyankar sol kanadını” adaysız bırakacak.
Uganda’da doğduğu için başkanlık için aday olamayan Mamdani, kısmen de olsa memnun olmadıkları bir “merkezci” başkan adayı karşısında birleşmeye hazırlanmak amacıyla “ilerici” liderlerle koordinasyon kurmak istiyor.
Bunu söyleyen kaynak, Mamdani’nin “ılımlı bir adayın açıkça yükselişe geçtiği takdirde ilerici kesimin hızlı, stratejik ve verimli bir şekilde harekete geçmesini istediğini” belirterek, eski Başkan Barack Obama’nın 2020’de Joe Biden’a yardım ederek Bernie Sanders’a karşı desteği pekiştirmesine nasıl katkıda bulunduğuna işaret etti.
Geçen ay Mamdani, Uluslararası Boyacılar ve İlgili Meslekler Sendikası Başkanı Jimmy Williams Jr.’ı, 2028 seçimleri hakkında görüşmek üzere Gracie Mansion’a davet etmişti.
Mamdani, Williams’a hangi potansiyel başkan adaylarını beğendiğini ve sendikasının destek sürecinin nasıl işleyeceğini sordu.
Kaynaklara göre Mamdani, Williams’a daha önce aday olmayı hiç düşünüp düşünmediğini de sordu.
Mamdani ile görüşen kaynak, belediye başkanının bu yıl New York’ta birkaç sol görüşlü Kongre adayını kadrosuna kattığını ve seçilmelerine yardımcı olduğunu belirtti.
Uçuş Görevlileri Derneği-C.W.A’nın başkanı Sara Nelson da 2028 seçimleri ve diğer konuları görüşmek üzere yakın zamanda Mamdani ile bir araya geldi.
Belediye başkanı, yakında bir başka sendika lideri olan Birleşik Otomobil İşçileri Sendikası Başkanı Shawn Fain ile de görüşmeyi planlıyor.
Mamdani’nin 2028 seçimlerini etkileme çabaları, pek çok ilerici kesimin sol bir adayın yer almayacağı bir başkanlık yarışı ihtimalinden giderek endişe duymaya başladığı bir dönemde ortaya çıkıyor.
Birçok kişi, Ocasio-Cortez’in Beyaz Saray’a aday olmak yerine 2028’de Senato’ya aday olmaya eğilimli olduğunu düşünüyor. Kendisi ise her iki seçeneği de değerlendirdiğini belirtmişti.
Bazı müttefikleri, ara seçimlerde çekişmeli eyaletlerdeki ilerici adayların başarısının, onu Beyaz Saray’a aday olmaya teşvik edeceğini umuyor.
Fakat geçen hafta Trump yönetimine yönelik ülke çapındaki tepkiyle her siyasi görüşten Demokratlar seçimleri kazandı.
Dolayısıyla Axios’a göre 2028’de sol bir aday için öne sürülen argümanlar, merkezci Demokratlar için olanlardan daha güçlü değil.
IUPAT Başkanı Williams, Axios’a verdiği demeçte, işçi hareketinden gelen kişilerin seçim listesinin her kademesinde aday olmalarını “kesinlikle desteklediğini” söyledi.
Williams, “Kongre’ye tam bir demir işçisi seçtik. Senato’ya da bir IUPAT üyesini seçtik,” diyerek ara seçimlerde galip gelen Demokratlara atıfta bulundu.
Fakat Williams, seçilmiş bir göreve aday olmakla ilgilenmediğini belirtti.
Geçen ay WNYC tarafından Ocasio-Cortez’in başkanlık yarışına girmesini isteyip istemediği sorulan Mamdani, “AOC’nin ne yapmak isterse onu yapmasını istiyorum” demiş ve onu “ilham kaynağı” olarak nitelendirmişti.
Ocasio-Cortez’in geleceğinin belirsizliği nedeniyle, bazı ilerici kesimler başkan adayı arayışında başka yönlere bakmaya başlıyor.
Soldaki bazıları, Michigan’da göreve başlayacak olan senatör Abdul El-Sayed’in 2028 seçimlerini göz önünde bulundurmasını umuyor.
Diğerleri ise aday olacağı yaygın olarak tahmin edilen Kaliforniya Temsilcisi Ro Khanna’nın arkasında saf tutuyor.
2020 seçimlerinde Sanders’ın destekçisi olan The Nation’ın başkanı Bhaskar Sunkara, geçen yaz Ocasio-Cortez’in başkanlık yarışına girmesini çağrı yapan bir köşe yazısı kaleme almıştı.
Son zamanlarda ise bir işçi adayının ortaya çıkması fikrini savunuyor.
Axios’a verdiği demeçte, “İlerici fikirler ancak işçi sınıfı seçmenleri bu mücadelede kendilerini gördüklerinde kazanabilir. Bunu başarmanın, profesyonel bir politikacı yerine gerçek bir işçiyi başkan adayı olarak göstermekten daha iyi bir yolu yok,” dedi.
Williams, Nelson ve Fain, yaygın olarak ülkedeki en “ilerici” sendika liderlerinden bazıları olarak tanınıyor.
Fain, milyarderlere karşı sert eleştirilerde bulunmasıyla tanınıyor. Nelson ise Sanders’ın “Oligarşiye Karşı Mücadele” turuna katılmıştı.
Williams 2025 yılında yazdığı yazıda, sendikasının Gazze’de ateşkes çağrısı yapan ilk kuruluşlar arasında yer almasından “gurur duyduğunu” belirtmişti.
Bazı solcu aktivistler, sendikasının El-Sayed’in seçilmesine katkıda bulunan Fain’i başkanlık yarışına girmeyi düşünmesi için teşvik ediyor.
Fakat Fain, geçen ay Detroit News’e verdiği demeçte aday olmaya yönelik “hiçbir planı” olmadığını söyledi.
Ukrayna’nın finansman talebi artarken AB yeni borçlanmaya hazırlanıyor
Nvidia CEO’su Huang, “Çin casusu” ile ilişkide olduğunu kabul etti
ABD, 50 yıllık anlaşmayla Venezuelalı NABEP’in yüzde 35’ini devralıyor
AB ülkeleri gaz depolarından çekimde yeni rekor kırdı
El koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Diplomasi2 hafta önce“Küresel Britanya” ve Kürt Reçetesinin İzleri
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceYBŞ, Irak ordusuna katılacak
Avrupa2 hafta önceSırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Dr. Hudson: Trump aynı anda iki petrol cephesinde savaşamaz
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
