Karadeniz, İHA saldırıları nedeniyle en ölümcül deniz rotası oldu

Karadeniz’de yoğunlaşan insansız hava aracı saldırıları, bölgeyi ticari gemicilik açısından dünyanın en tehlikeli su yolu haline getirdi. Bu yıl düzenlenen 300’ü aşkın saldırıda 30’dan fazla denizci yaşamını yitirirken, İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz’e geçen gemi sayısı ekimde yüzde 41 geriledi.

Karadeniz, ticari gemilere yönelik insansız hava aracı saldırılarının artmasıyla bu yıl küresel ölçekte denizciler için en ölümcül seyrüsefer rotasına dönüştü.

Hürmüz Boğazı’nda İran’ın petrol tankerlerini hedef alan atışları ve döşediği mayınlara karşı ABD donanmasının koruma çabaları sürerken, bu yıl ticari denizciliğe en ağır darbeyi Ortadoğu’daki çatışmalar değil Karadeniz’deki insansız hava araçları vurdu.

Bölgedeki gerilim ilk aşamada Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Rus gemilerini, limanlarını ve terminallerini hedef alarak seyrüsefer hatlarını kesmesiyle başladı.

Ardından Rus ordusunun bombardımanları Odessa limanlarını gemisiz bıraktı ve insansız hava araçları Romanya ile Bulgaristan gibi NATO üyesi ülkelerin kıyılarındaki gemileri hedef almaya yöneldi.

The Wall Street Journal gazetesinin deniz güvenliği şirketi Ambrey’nin verilerine dayandırdığı haberine göre, bu yıl Karadeniz’de 300’den fazla saldırı kayıtlara geçti.

Türk Armatörler Birliği, MarineTraffic ve yerel makamların paylaştığı bilgiler, saldırılar sonucunda 30’u aşkın denizcinin hayatını kaybettiğini, 20’den fazla personelin ise kaybolduğunu gösteriyor.

Buna karşılık BM Uluslararası Denizcilik Örgütünün verilerine göre, şubat ayı sonunda ABD’nin İran’a açtığı savaşın başlangıcından bu yana Hürmüz Boğazı ve genel olarak Ortadoğu genelinde yaklaşık 130 saldırı gerçekleşti, bu olaylarda 25 denizci yaşamını yitirdi.

Bu sonbaharda Karadeniz’in kuzey ve orta kesimleri ticari açıdan neredeyse tamamen ıssızlaştı.

Rusya çıkışlı gemiler sefer düzenlemezken; Ukrayna’nın Romanya sınırındaki Tuna limanlarına, Romanya’ya, Bulgaristan’a, Türkiye’ye ve Gürcistan’a sefer yapan ticari gemiler Rus saldırılarından korunmak amacıyla ağırlıklı olarak kıyı şeridini takip ediyor.

Ekim ayında Romanya ve Bulgaristan’ın kıyıdan 12 deniz mili (22,2 kilometre) mesafedeki karasularında veya genellikle ek 12 deniz milini kapsayan bitişik bölgelerinde bulunan sekiz ticari gemi insansız hava aracı saldırılarına hedef oldu.

Diğer iki gemi Bulgaristan’ın bitişik bölgesine yakın münhasır ekonomik bölgesinde, bir başka gemi ise Bulgaristan ve Romanya kıyılarını geçtikten sonra Tuna Nehri üzerindeki İzmail Limanı’nda vuruldu.

Söz konusu saldırıların neredeyse yarısı denizcilerin ölümü, yaralanması veya kaybolmasıyla sonuçlandı.

Moskova yönetimi bu saldırılarla herhangi bir bağı bulunduğu iddiasını reddediyor.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise Brüksel’de ve saldırılardan birinin ardından makamına çağırdığı Rusya’nın Sofya Büyükelçisi Eleonora Mitrofanova’ya hitaben yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Ukrayna’nın kendi gemilerine ve mürettebatına saldırabileceğine inanmıyoruz. Bunun hiçbir mantığı yok. Dolayısıyla bu saldırının koşulları Rusya’yı işaret ediyor.”

Tırmanan askeri gerilim Karadeniz’deki ticari hareketliliği sert biçimde geriletti.

Sivil toplum kuruluşu Global Fishing Watch verilerine göre ekim ayında İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz’e giriş yapan gemi sayısı, 2025 yılının aynı ayına kıyasla yüzde 41 azaldı.

Aynı dönemde her iki yönde gerçekleşen toplam sefer sayısında da yüzde 38 düşüş kaydedildi.