Diplomasi
Katar saldırısı, Trump-Netanyahu ittifakının sınırlarını test ediyor
Dört aydan kısa bir süre önce, ABD Başkanı Donald Trump Katar lideriyle bir araya gelerek onun görkemli sarayını övdü ve Orta Doğu’daki en büyük ABD üssüne ev sahipliği yapan önemli bir müttefik olan Körfez monarşisiyle kapsamlı bir savunma anlaşması imzaladı.
İsrail’in salı günü Doha’daki Hamas liderlerine yönelik sürpriz saldırısı, bu ilişkiyi sarsarak Trump’ı öfkelendirdi ve Doha ile Batılı müttefiklerin şiddetli kınamalarına yol açtı.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun emriyle Filistinli grup Hamas’ın siyasi ofislerini hedef alan saldırılarda bir Katar güvenlik ajanı ve beş kişi daha öldü, ancak Hamas liderleri suikasttan kurtuldu. Trump, İsrail operasyonunun “her yönünden çok memnuniyetsiz” olduğunu söyledi.
Ancak analistler ve ABD’li yetkililer, tüm öfkeye rağmen, saldırıların Trump’ın İsrail’e yönelik temel yaklaşımını değiştirmesi olası görünmüyor, diyor.
İsrail, ABD’nin çıkarlarına aykırı hareket etmekten çekinmediğini gösterdi. ABD’li yetkililer, Başbakan Benjamin Netanyahu’nun yönetiminin salı günü yapılacak bombardıman kampanyası hakkında Washington’a resmi bir uyarıda bulunmadığını söyledi.
Bu olay, İsrail’in Eylül 2024’te Hizbullah’a düzenlediği saldırıyı hatırlattı. O saldırıda İsrail, grubun binlerce üyesini bubi tuzaklı çağrı cihazlarıyla yaralamıştı ve bunun dönemin Başkanı Joe Biden’a haber vermeden yapıldığı iddia edilmişti.
Trump ise zaman zaman Netanyahu’dan hoşnutsuzluğunu dile getirse de, İsrail’in Gazze’ye ve İran’a yönelik saldırılarında en güçlü şekilde tam destek vermeye devam etti.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nın kıdemli üyesi ve deneyimli ABD barış müzakerecisi Aaron David Miller, “Bu konuda Trump’ın Netanyahu’nun taktiklerinden rahatsız olduğunu düşünüyorum” dedi.
Ancak Miller, “(Trump’ın) içgüdüsü, Hamas’ın sadece askeri bir örgüt olarak ortadan kaldırılamayacağına dair Netanyahu’nun görüşüne katıldığı yönünde. Hamas’ın temelden zayıflatılması gerekiyor” diye ekledi.
Yorum istenen Beyaz Saray, Reuters’a Trump’ın salı gecesi Truth Social’da yaptığı açıklamaları yönlendirdi. Trump bu açıklamalarda, bombardımanların ABD veya İsrail’in çıkarlarına hizmet etmediğini söyledi.
Ancak Trump, “Gazze’de yaşayanların sefaletinden çıkar sağlayan Hamas’ı ortadan kaldırmak, değerli bir hedeftir” diye yazdı.
Washington’daki İsrail Büyükelçiliği yorum talebine yanıt vermedi.
Bazı analistler, Netanyahu’nun Washington’a daha fazla “sürpriz” yapması halinde Trump’ın sabrını tüketme olasılığından bahsetti. Reuters’a konuşan analistlere göre, pratikte bu, Avrupa ve Arap ülkeleri arasında öfkeye neden olan İsrail’in Gazze’ye yönelik devam eden işgaline siyasi desteğin geri çekilmesi anlamına gelebilir. Ancak mevcut durum ABD’nin İsrail’e “her şartta” desteğe devam ettiğini gösteriyor.