Diplomasi
Katar’dan AB’ye “özen yükümlülüğü” resti

Katar, üye ülkelerin karbon emisyonları, insan ve işçi hakları konusunda belirlenen kriterleri yerine getirmeyen şirketleri cezalandıracak yeni mevzuatı sıkı bir şekilde uygulamaları halinde AB’ye doğalgaz sevkiyatını durdurma tehdidinde bulundu.
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi Financial Times’a (FT) yaptığı açıklamada, herhangi bir AB ülkesinin kurumsal özen yükümlülüğü (due diligence) direktifinde belirtilen ölçekte uyumsuzluk cezaları uygulaması halinde Doha’nın bloğa sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatını durduracağını söyledi.
Yasa, AB ülkelerinin, şirketin yıllık küresel gelirinin en az yüzde 5’i oranında bir üst sınırla uyumsuzluk için para cezası uygulama yetkisi getirmesini gerektiriyor.
El-Kaabi, “Eğer Avrupa’ya giderek, elde ettiğim gelirin yüzde 5’ini kaybedeceksem, Avrupa’ya gitmeyeceğim. Blöf yapmıyorum. QatarEnergy’nin elde ettiği gelirin yüzde 5’i, Katar devletinin elde ettiği gelirin yüzde 5’i anlamına geliyor. Bu halkın parası, dolayısıyla böyle bir parayı kaybedemem ve kimse de böyle bir parayı kaybetmeyi kabul etmez,” dedi.
AB’nin yeni kurallarına şirketler tepkili
AB, kurumsal özen yükümlülüğü kurallarını bu yılın mayıs ayında kabul etmişti. Bu kurallar, şirketleri AB’nin 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşma yönündeki iddialı hedefiyle uyumlu hale getirmeyi amaçlayan daha geniş kapsamlı raporlama gerekliliklerinin bir parçası.
Fakat direktif, hem AB içinde hem de dışında, kuralların çok zahmetli olduğundan ve kendilerini rekabet açısından dezavantajlı duruma soktuğundan şikayet eden şirketlerin yaygın tepkisine yol açtı.
Kimya endüstrisi kuruluşu Cefic, özen yükümlülüğüi kurallarının “önemli dava riskleri yaratacağını” ve “basitleştirme ve yük azaltma alanlarını belirlemek ve ele almak, böylece … sorumluluk maruziyetini sınırlamak için” kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
AB üyesi olmayan şirketler, blokta 450 milyon avrodan fazla net ciro elde etmeleri halinde direktif kapsamında cezaya tabi olacaklar.
Ukrayna savaşı ile birlikte Katar enerjisinin AB için önemi arttı
Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar, Ukrayna savaşı ile tetiklenen enerji piyasalarındaki kargaşanın ardından Avrupa için giderek daha önemli bir gaz tedarikçisi haline geldi.
Avrupa ülkeleri Rus gazından vazgeçmeye çalışırken QatarEnergy Almanya, Fransa, İtalya ve Hollanda’ya LNG tedarik etmek üzere uzun vadeli anlaşmalar imzaladı.
El-Kaabi, 2027’den itibaren yürürlüğe girecek olan mevzuatın mevcut haliyle, kendisinin de CEO’su olduğu devlete ait QatarEnergy gibi şirketler için uygulanamaz olacağını öne sürdü.
El-Kaabi şirketin, 100.000 şirketi içeren küresel bir tedarik zincirine sahip olan grubun tüm tedarikçilerinin işgücü uygulamaları konusunda durum tespiti yapmasını gerektireceğini söyledi.
Katarlı, “Sahip olduğum büyüklük ve harcadığımız milyarlarla muhtemelen bin kişiye ihtiyacım var ya da her tedarikçiye gidip denetim yapmak için bir hizmete milyonlar dökmem gerekecek,” diye ekledi.
Katarlı bakandan uzlaşma sinyali
Ayrıca Kaabi, QatarEnergy gibi bir enerji üreticisinin, ürettiği hidrokarbon miktarı nedeniyle direktifin öngördüğü AB’nin net sıfır hedefine uyum sağlamasının da imkansız olacağını söyledi.
AB direktifi, büyük şirketlerin Paris Anlaşmasının 2050 iklim nötrlüğü hedefi ve Avrupa İklim Yasası kapsamındaki ara hedeflerle uyumlu bir iklim değişikliği azaltma geçiş planı benimseme yükümlülüğünü içeriyor.
Kaabi, mevzuatın gübre ve petrokimyasallar da dahil olmak üzere Katar’ın Avrupa’ya yaptığı tüm ihracatları etkileyeceğini ve Katar’ın varlık fonu Katar Yatırım Otoritesinin yatırım kararlarını da etkileyebileceğini söyledi.
QatarEnergy’nin LNG sözleşmelerini bozmayacağını, fakat ağır cezalarla karşılaşması halinde yasal yollara başvuracağını da sözlerine ekledi.
Kaabi, cezaların toplam küresel gelir yerine sadece Avrupa’da elde edilen geliri hedef alması halinde ise uzlaşmaya varılabileceğini öne sürdü. Yetkili, “Eğer cezanın Avrupa’ya sattığınız kontrattan elde ettiğiniz gelirin yüzde 5’i olduğunu söylerlerse, ‘Tamam, bunu değerlendirmem gerekiyor. Bu mantıklı mı?’ Ama benim toplam gelirime gelmek istiyorsanız, hadi ama, bu hiç mantıklı değil,” ifadelerini kullandı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen geçen ay, durum tespiti direktifi de dahil olmak üzere bloğun yeşil finans yasalarının birçoğundan raporlama gerekliliklerini azaltacak bir “torba” mevzuat önerme sözü vermişti.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü








