Kazakistan, üçüncü nükleer santralini Rusya yerine Çin’e yaptıracak

Kazakistan Başbakan Yardımcısı Roman Sklyar, ülkedeki ikinci ve üçüncü nükleer santrallerin Çin tarafından inşa edileceğini açıkladı. Sklyar ayrıca, daha önce Rus şirketi Inter RAO’nun üstlenmesi planlanan üç termik santral projesinin, finansman sorunları nedeniyle Kazakistan tarafından hayata geçirileceğini belirtti.

Kazakistan Başbakan Yardımcısı Roman Sklyar, ülkedeki üçüncü nükleer santralin de ikinci santral gibi Çin tarafından inşa edileceğini duyurdu.

Sputnik Kazakistan‘ın haberine göre Sklyar ayrıca, daha önce Rus şirketi Inter RAO’nun yapması planlanan üç termik santralin inşasını Kazakistan’ın kendisinin üstlenme kararı aldığını açıkladı.

Nükleer santral projelerinde Çin faktörü

Sklyar, nükleer santrallerin potansiyel olarak konumlandırılabileceği yerlerin hâlâ değerlendirildiğini ifade etti.

Başbakan yardımcısı, ikinci ve üçüncü nükleer santrallerin maliyeti hakkında konuşmak için henüz erken olduğunu ve hesaplamaların devam ettiğini söyledi.

Düzenlediği basın toplantısında Skylar, ihaleyi ikinci nükleer santrali inşa edecek şirketin mi alacağı sorusuna Sklyar, “Öyle düşünüyorum,” yanıtını verdi ancak şirketin adını belirtmedi.

Daha önce Kazakistanlı düzenleyici kurumlar, inşaat konsorsiyumuna Çin devlet şirketi China National Nuclear Corporation’ın (CNNC) liderlik edebileceğini öngörmüştü.

Ülkenin ilk nükleer santralinin Almatı bölgesindeki Jambıl’da inşasına ilişkin karar 2024’te referandumla alınmıştı.

Haziran ayında ise Kazakistan Atom Enerjisi Kurumu, santralin inşasını Rosatom’un üstleneceğini bildirmişti. Santralin 2035-2036 yıllarına kadar hizmete girmesi planlanıyor.

Termik santral anlaşması neden bozuldu?

Roman Sklyar; Kökşetav, Semey ve Öskemen şehirlerindeki üç termik santralin inşasını Kazakistan’ın kendisinin yapacağını belirtti. Daha önce bu projelerin yüklenicisinin Rus şirketi Inter RAO olması planlanıyordu.

Sklyar, şirketin bu projeleri üstlenme taahhüdünde bulunduğunda uygun oranlı ihracat finansmanı sağlaması gerektiğini ifade ederek, “Ne yazık ki bunu yapamadılar, bu yüzden santralleri kendimiz inşa etme kararı alındı,” diye ekledi.

Kökşetav Termik Santrali’nin inşasında aktif aşamanın başladığını belirten Sklyar, projede müşteri rolünü Samruk-Energo şirketinin üstlendiğini kaydetti. Şirket, Semey ve Öskemen’deki termik santrallerin inşasında da aynı rolü oynayacak.

Sklyar, “Eğer Rus meslektaşlarımızdan finansman teklifi alırsak, Samruk-Energo onları ortak olarak seçebilir, burada herhangi bir engel olmayacak,” sözleriyle konuyu noktaladı.

Rusya ile yapılan ilk anlaşmanın detayları

Rusya ve Kazakistan, 2024 yılında üç termik santralin inşası için hükümetler arası anlaşma imzalamıştı. Ana yüklenici olarak Inter RAO’nun görev alması ve temel işlerin alt yükleniciler tarafından yapılması planlanıyordu.

Anlaşma, projenin 15 yıl vadeli kredi sağlayacak Rus bankaları tarafından finanse edilmesini öngörüyordu. İnşaatın tahmini maliyeti 2,7 milyar dolar olarak hesaplanmıştı.

Mayıs ayında Sklyar, finansmanla ilgili sorunlar olduğunu açıklamış ve Astana’nın yeni yatırımcı aramak zorunda kalabileceğini öne sürmüştü.

Enerji Bakan Yardımcısı Bakıtjan İlyas ise Rus yükleniciler yerine Çinli ve Güney Koreli şirketlerin inşaatı üstlenebileceğini belirtmişti.