Kiev’in Washington’a teklifi: Güvenlik garantisine karşılık 100 milyar dolarlık silah alımı

Financial Times’ın haberine göre Ukrayna, ABD’ye NATO’nun 5. maddesine benzer güvenlik garantileri karşılığında 100 milyar dolarlık silah ve 50 milyar dolarlık İHA üretim anlaşması teklif etti. Kiev, kalıcı barış için toprak tavizini reddederken, ilk adım olarak ateşkeste ısrar ediyor.

Financial Times (FT) gazetesi, Kiyev’in hazırladığı bir belgeye dayandırdığı haberinde, Ukrayna’nın ABD’ye güvenlik garantileri karşılığında 100 milyar dolarlık silah anlaşması teklif ettiğini yazdı. Habere göre, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı liderlerin ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşmelerin ana gündem maddesi, Ukrayna’ya Washington Anlaşması’nın 5. maddesine benzer güvenlik garantileri sağlanması oldu.

Trump, Alaska’daki zirvenin en önemli kazanımlarından birinin, Putin’in bu garantilerin gerekliliğini kabul etmesi olduğunu kaydetti.

Belgeye göre, teklif kapsamında Kiev ile Washington arasında Ukraynalı şirketlerle 50 milyar dolar değerinde insansız hava aracı (İHA) üretimine yönelik bir anlaşma daha bulunuyor.

Gazeteye konuşan dört kaynak, Ukrayna’nın Beyaz Saray’da ABD Başkanı ile yapılacak görüşme öncesinde tekliflerini Avrupalı müttefikleriyle paylaştığını belirtti.

Belgede, Ukrayna’nın anlaşma kapsamında hangi silahları satın almak istediği belirtilmiyor, ancak gazete, Kiev’in en az 10 adet Amerikan Patriot hava savunma füze sistemi satın alma niyetini daha önce açıkladığını hatırlattı. Belgede ayrıca, İHA anlaşmasının ne kadarının satın alma, ne kadarının yatırım olacağı da netleştirilmiyor.

Toprak tavizi gündemde değil

FT’nin haberine göre Ukrayna, barış anlaşmasına varılmadan önce ateşkeste ısrar ederek toprak tavizini de içeren hiçbir anlaşmaya yanaşmayacak.

Kiev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Ukrayna’nın Donbas’tan asker çekmesi karşılığında cephe hattının kalan kısmının dondurulması yönündeki teklifini reddediyor. Trump, bu teklifi Alaska zirvesi sonrası Avrupalı liderlerle yaptığı görüşmede aktarmıştı.

Belgede, bu durumun, “Rus birliklerinin Dinyeper’e doğru daha fazla ve hızlı ilerlemesi için bir sıçrama tahtası” oluşturacağı ve Rusya’nın hedeflerine “başka yollarla” ulaşmasına olanak tanıyacağı ifade edildi.

Kiev’in barış şartları

Belgede, “Uzun vadeli barış, Putin’e verilen tavizlere ve bedelsiz armağanlara değil, sağlam bir güvenlik sistemine dayanmalıdır,” denildi.

Buna ek olarak gazete, Ukrayna’nın savaş nedeniyle oluşan zararın (özellikle dondurulmuş Rus varlıkları kullanılarak) tamamen tazmin edilmesi ve yaptırımların hafifletilmesinin ancak Rusya’nın “gelecekteki barış anlaşmasının şartlarına uyması ve dürüst davranması” durumunda mümkün olabileceği konusunda ısrarcı olduğunu bildirdi.

The Wall Street Journal, Bloomberg, FT ve Reuters‘ın daha önceki haberlerine göre, ABD Başkanı, Alaska zirvesi sonrası Zelenskiy ve Avrupalı liderlerle yaptığı telefon görüşmesinde, Putin’in Ukrayna birliklerinin tüm Donbas topraklarından çekilmesinde ısrar ettiğini söylemişti.

Trump, Putin’in buna karşılık Herson ve Zaporijya oblastlarındaki cephe hattını dondurmayı ve Rus birliklerinin kontrol ettiği Sumı ve Harkov oblastlarındaki toprakları Ukrayna’ya geri vermeyi kabul ettiğini belirtmişti.

Bloomberg‘e göre Trump, topraklara ilişkin kararı Ukrayna’ya bırakmıştı. The New York Times ise üst düzey Avrupalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı’nın, Zelenskiy’nin tüm Donbas’ı bırakmayı kabul etmesi halinde hızlı bir barış anlaşması yapılabileceğini Avrupalı liderlere ilettiğini yazmıştı.

Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff, başkanın ateşkes fikrinden vazgeçip barış anlaşmasını savunmasını, Putin ile yapılan zirvede elde edilen “önemli ilerlemeye” bağlamıştı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise CBS‘e verdiği mülakatta, hem Rusya’nın hem de Ukrayna’nın taviz vermesi gerektiğini, aksi takdirde bir barış anlaşmasının mümkün olmayacağını söylemişti.

Daha sonra Trump, Beyaz Saray’da Zelenskiy ve Avrupalı liderlerle yapacağı görüşme öncesinde, çatışmanın derhal sona ermesi için Ukrayna’ya Kırım’dan ve NATO’ya katılmaktan vazgeçmesini önermişti. Zelenskiy ise anayasanın hem toprak tavizini hem de toprak takasını yasakladığını dile getirmişti.

Putin’in geçen yaz Ukrayna ile barış görüşmeleri için öne sürdüğü şartlar arasında, Ukrayna birliklerinin Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC), Lugansk Halk Cumhuriyeti (LHC), Zaporijya ve Herson oblastlarından çekilmesi ve NATO’ya katılma hedefinden vazgeçmesi yer alıyordu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, şubat ayında yaptığı açıklamada Moskova ile Kiyev arasında bir toprak takasının mümkün olmadığını söylemişti.