Hindistan ve Vietnam pazar ölçeği ile üretim kapasitesini birleştirerek yeni ticaret bağlantıları kurmaya çalışıyor.

Analistlere göre Hindistan ve Vietnam, “Çin artı bir” yatırımlarını çekme konusundaki rekabetlerini tamamlayıcı bir ortaklığa dönüştürebilir. İki ülke, Yeni Delhi’nin büyük pazar ölçeği ve teknoloji kapasitesi ile Hanoi’nin üretim çevikliği ve Doğu Asya tedarik zincirleriyle olan bağlantılarını bir araya getirebilir.

Böyle bir dönüşüm, iki ülkenin elektronik, ilaç ve yenilenebilir enerji gibi yüksek katma değerli sektörlerde küresel üretim ağlarındaki rollerini güçlendirebilir. Aynı zamanda şirketlere, tedarik zincirlerini Çin’in ötesine çeşitlendirme sürecinde daha güvenilir alternatifler sunabilir.

Bu fikir, Vietnam Başbakanı Le Minh Hung’ın Hindistan ile ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi, yeni ekonomik koridorlar ve tedarik zincirleri oluşturulması ile olası bir ikili serbest ticaret anlaşması çağrısı yapmasının ardından daha fazla ivme kazandı.

Le, cumartesi günü Delhi’de düzenlenen BRICS zirvesi kapsamında Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile yaptığı görüşmede, iki ülkenin 2010 yılında Hindistan ile Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) üyeleri arasındaki gümrük engellerini azaltmak amacıyla yürürlüğe giren ASEAN-Hindistan Mal Ticareti Anlaşması’nın gözden geçirilmesini hızlandırmasını istedi.

Hindistan hükümetinin açıklamasına göre iki lider ayrıca, Vietnam Devlet Başkanı To Lam’ın ziyareti sırasında mayıs ayında ilişkilerin “geliştirilmiş kapsamlı stratejik ortaklık” seviyesine çıkarılmasından bu yana kaydedilen ilerlemeyi değerlendirdi.

İki ülke, ikili ticaret hacmini 2025-26 dönemindeki 18,28 milyar dolardan 2030 yılına kadar 25 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.

Rekabetten tamamlayıcılığa

South China Morning Post’a konuşan uzmanlar, daha güçlü bir ortaklığın çeşitli sektörleri canlandırabileceğini ve küresel tedarik zincirlerinin dayanıklılığını artırabileceğini belirtiyor.

Delhi’deki Jawaharlal Nehru Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Fakültesi’nde eski diplomasi ve silahsızlanma profesörü olan Swaran Singh, “Bu teklifin gerçek önemi gümrük vergilerinin azaltılmasından daha büyük” dedi.

Singh, iki ülkenin yalnızca ayrıcalıklı bir ticaret anlaşmasının ötesine geçerek entegre tedarik zincirlerini birlikte oluşturmayı hedeflemesi gerektiğini söyledi.

Hem Hindistan hem de Vietnam, küresel şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirme arayışına girdiği pandemi dönemindeki kesintilerin ardından hız kazanan “Çin artı bir” stratejisinden yararlanmaya aktif biçimde çalışıyor.

Vietnam, elektronik montajı, tekstil, ayakkabı ve teknoloji bileşenleri alanlarında küçük ölçekli ve esnek üretim tesisleriyle bu tedarik zinciri çeşitlendirmesinin en başarılı ülkelerinden biri haline geldi.

Singh, “Değişmesi gereken şey, ‘Çin artı bir’ rekabetinden ‘Çin artı bir’ tamamlayıcılığına geçiştir” dedi.

Singh’e göre Vietnam, ihracata yönelik üretim ve Doğu Asya tedarik zincirleriyle entegrasyonda öne çıkarken, Hindistan geniş iç pazarı, tasarım kapasitesi ve dijital hizmetler alanındaki uzmanlığıyla avantaj sağlıyor.

Singh, “Aynı fabrika için rekabet etmek yerine iki ülke, değer zincirlerindeki kendi uzmanlık alanlarını birlikte şekillendirebilir” ifadelerini kullandı.

Singh, “Stratejik kazanım, Hindistan’ın ölçeğini Vietnam’ın üretim çevikliğiyle birleştiren Güney ve Güneydoğu Asya üretim koridorunun oluşturulması olacaktır” dedi.

Bir serbest ticaret anlaşmasının ilaç, tarım, elektronik, makine ve hizmet sektörlerinde yeni fırsatlar yaratabileceğini belirten Singh, asıl sınamanın tarife dışı engellerin azaltılması, idari süreçlerin kolaylaştırılması ve sınır ötesi lojistik ile yatırımların geliştirilmesi olacağını söyledi.

Derinleşen ilişkiler

Hindistanlı yetkililer, Vietnam’ın Yeni Delhi’nin “Doğu’ya Hareket” (Act East) politikasının temel unsurlarından biri olduğunu belirtiyor. Bu politika, Güneydoğu ve Doğu Asya genelinde ekonomik ve güvenlik bağlarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Global Trade Research Initiative’ın kurucusu Ajay Srivastava, mevcut ASEAN-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması’nın ticaret hacmi açısından iki ülke arasındaki ticaretin yüzde 80’inden fazlasına sıfır gümrük vergisi avantajı sağladığını söyledi.

Mart 2026’da sona eren mali yılda Hindistan’ın Vietnam’a yaptığı ihracat; et ve alüminyum ürünleri dahil olmak üzere 6,7 milyar dolara ulaşırken, Vietnam’dan yapılan ithalat 11,6 milyar dolar oldu. İthalatın büyük bölümünü elektronik ürünler oluşturdu.

Srivastava, “Yeni bir serbest ticaret anlaşması müzakeresine başlamadan önce iki hükümet, mevcut ASEAN-Hindistan anlaşmasındaki tercihlerin neden yeterince kullanılmadığını değerlendirmeli ve daha derin taahhütlerin nasıl daha dengeli bir ticaret yaratabileceğini belirlemeli” dedi.

Srivastava; elektronik, yarı iletkenler, hassas üretim, ilaç ve gıda işleme sektörlerini iki ülkenin entegrasyonu açısından kilit alanlar olarak gösterdi.

Hindistan Ashoka Üniversitesi’nden Yardımcı Doçent Uday Chandra ise, “Hindistan ile ortaklık Vietnam’a askeri teknoloji, denizcilik iş birliği ve potansiyel olarak savunma alanında ortak üretim için yeni kaynaklar sağlıyor” dedi.

Chandra, “Hem Hindistan hem de Vietnam, Malakka Boğazı veya Güney Çin Denizi çevresinde olsun, serbest seyrüseferi ve açık denizleri destekliyor” ifadelerini kullandı.

Chandra, “Başka bir ifadeyle bu mesele Çin ile ilgili, ancak Çin’in ötesine de uzanıyor” dedi.

Ancak uzmanlara göre, bu ilişkiler arasında denge kurmak dikkatli bir diplomasi gerektirecek.

Vietnamlı yetkililer dikkatli hareket etmek zorunda kalacak. Çünkü Hindistan ile ilişkilerini güçlendirirken, ülkeleri ile Çin arasındaki genel olarak sağlıklı ekonomik bağları zedelemek istemiyorlar.

Çin, jeopolitik gerilimler ve iç ekonomik zayıflıklar karşısında dayanıklı tedarik zincirleri oluşturma çabalarını hızlandırarak sanayi hamlesi yapıyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, gelişmiş imalat teknolojileri temelinde modern bir sanayi sistemi oluşturma sürecini hızlandırırken, Çin’in tedarik zincirlerini daha dayanıklı ve kendi kendine yeterli hale getirmesi yönündeki çağrılarını yineledi.

Çin devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre Xi’nin çarşamba ve perşembe günleri Pekin’de düzenlenen ulusal ileri imalat konferansında verdiği son talimatların, Çin ekonomisini güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi.

Xi’nin bu haftaki açıklamaları, Pekin’in daha önce yaptığı benzer açıklamalarla paralellik gösterirken, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi istihdam kaygıları, zayıf tüketim ve süregelen gayrimenkul krizi nedeniyle daha yavaş bir büyüme süreciyle karşı karşıya.

Xinhua’nın haberine göre Xi, sanayi sektöründeki dönüşüm ve yükseltmelerin Çin’in küresel rekabet gücünü koruması açısından hayati öneme sahip olduğunu söyledi.

Son yıllarda “dünyanın fabrikası” olarak anılan Çin, sanayi altyapısını giderek daha fazla modernize ediyor; geleneksel sektörlerden, yerli üretim girdileriyle desteklenen yüksek teknoloji ve yapay zekâ ağırlıklı bir sanayi modeline geçiş yapıyor.

Bu dönüşüm aynı zamanda Pekin’in teknolojik bağımsızlığa verdiği önemi ve yabancı çipler ile donanım tasarımlarına olan bağımlılığı azaltma çabalarını da yansıtıyor.

Çin ve ABD, yapay zekâ modelleri ve yarı iletkenler gibi ileri teknoloji alanlarında rekabet ederken, jeopolitik gerilimler iki ülke arasındaki iş birliğinin önündeki önemli engellerden biri haline geldi.

Başbakan Li Qiang da konferansta Xi’nin mesajını destekleyerek, gelişmiş imalat teknolojilerinin hayata geçirilmesinin Çin’in bir sanayi süper gücü olma hedefindeki uzun vadeli stratejik önceliklerden biri olduğunu söyledi.

Li, yeni nesil akıllı üretimin sektörün temel yönünü oluşturacağını belirtti. Akıllı üretim; fabrika üretimini geliştirmek amacıyla veri, bağlantılı ekipmanlar ve otomasyon teknolojilerinin kullanılmasını ifade ediyor.

Başbakan Li, Çin imalat sektörünün “daha akıllı, daha yeşil ve daha bağlantılı” hale gelmesini sağlamak için dijitalleşme, teknolojik bağımsızlık, düşük karbonlu üretim ve sektörler arası entegrasyon alanlarında daha kapsamlı adımlar atılması çağrısında bulundu.

Xinhua’nın aktardığına göre Xi daha önce salı günü yaptığı bir açıklamada, “Çin o kadar büyük bir ülke ki gerçek ekonomiye odaklanmak zorundayız” demişti.

“Gerçek ekonomi” kavramı, finansal işlemler veya parasal araçlardan ziyade gerçek mal ve hizmetlerin üretimi ve ticaretini ifade ediyor.

Xinhua ayrıca Xi’nin, Pekin’in “yeni nitelikli üretici güçler” stratejisini uygulamaya devam ettiği bir dönemde ülkenin “bilimsel ve teknolojik inovasyon yoluyla genel sanayi dönüşümüne öncülük etmesi” çağrısında bulunduğunu aktardı.

Xi’nin 2023’ten bu yana kullandığı “yeni nitelikli üretici güçler” kavramı, geleneksel üretim yöntemlerinden daha fazla teknoloji odaklı bir modele geçişi ifade ediyor.

Xinhua’nın aktardığına göre Xi, “İmalatı güçlendirmek için inovasyon odaklı kalkınma temel unsurdur” dedi ve Çin’i daha büyük bir üretim gücü haline getirme hedefinin altını çizdi.

Analistler, ABD Merkez Bankası’nın faiz artırmasına rağmen Pekin’in Çin ekonomisini desteklemek için faiz indirimine gidip gitmeyeceğini değerlendiriyor

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımının ardından bazı analistler, normal koşullarda Fed’in faiz artırmasının Çin Merkez Bankası’nın parasal gevşeme alanını daraltmasına rağmen, Pekin’in zayıflayan iç büyümeyi desteklemek amacıyla bu yıl yine de faiz indirimlerine yönelebileceğini savunuyor.

Fed çarşamba günü 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırarak gösterge faiz hedef aralığını 0,25 puan yükseltti ve yüzde 3,75-4 seviyesine çıkardı.

Fudan Üniversitesi İşletme Fakültesi Bilim ve Teknoloji İnovasyon Merkezi Başekonomisti Shao Yu’ya göre Fed’in faiz artırımı, Çin’in parasal gevşeme alanını “kayda değer ölçüde” daraltmış değil. Bununla birlikte Shao, Çinli politika yapıcıların kısa süreli temkinli bir gözlem dönemine girebileceğini belirtti.

South China Morning Post’a konuşan Shao, “Çin şu anda küresel ölçekte ekonomik döngüsü ABD dolarının döngüsünün ters yönünde hareket eden az sayıdaki ekonomiden biri. Bu da para politikamızda daha proaktif hareket etmemize imkân tanıyor” dedi.

Shao, Pekin’in ekonomiyi desteklemek amacıyla bu yıl zorunlu karşılık oranını ve faizleri düşürmesini beklediğini söyledi.

Fed’in faiz artırımı, ABD’de enflasyonun kalıcı biçimde yüksek seyrettiği bir döneme denk geliyor ve yılın ilerleyen aylarında bir faiz artışı daha gündeme gelebilir. Buna karşılık Çin, zayıf iç taleple mücadele etmeye devam ediyor.

Çin ekonomisi ikinci çeyrekten bu yana yavaşlıyor. Ekonomi bu dönemde yüzde 4,3 büyüdü. Tüketimin zayıf seyretmesi ve yatırımlardaki gerilemenin derinleşmesi nedeniyle piyasalar, Pekin’in yüzde 4,5-5 civarındaki yıllık büyüme hedefine ulaşabilmek için ilave politika desteği açıklamasını büyük ölçüde bekliyor.

ING Büyük Çin Başekonomisti Lynn Song da benzer şekilde Çin Merkez Bankası’nın (PBOC) önümüzdeki aylarda faiz indirimi yapması için hâlâ “güçlü gerekçeler” bulunduğunu belirtti.

Song, “Yuanın bu yıl sergilediği güçlü performans göz önüne alındığında, Fed’in faiz artırımının PBOC’nin faiz kararında belirleyici bir unsur olması pek olası değil” dedi. Song, yuanın değer kazanmaya devam etmesini beklediğini ancak bu değerlenmenin yılın şu ana kadarki bölümüne kıyasla daha yavaş bir hızda gerçekleşeceğini öngördü.

Song, “Faiz getirileri arasındaki farkın açılması şu ana kadar yuanın değer kazanmasını engellemedi ancak bundan sonraki dönemde giderek daha yakından izlenmesi gereken bir faktör haline gelebilir” dedi.

PBOC perşembe günü yuanın dolar karşısındaki orta nokta kurunu, diğer adıyla günlük referans kurunu, 6,7580 seviyesinde belirledi. Bu, Şubat 2023’ten bu yana görülen en güçlü seviye oldu.

Fed’in faiz artırımları normal şartlarda gelişmekte olan piyasalardan daha yüksek getiri sunan ABD varlıklarına doğru sermaye çıkışlarını tetiklese de Shao, Çin’in güçlü ihracat performansının desteğiyle yuan üzerindeki aşağı yönlü baskının sınırlı kalmasını beklediğini söyledi.

Shao ayrıca, yüksek faizler nedeniyle Washington’ın 40 trilyon dolara ulaşan devasa borcunu çevirebilme kapasitesine ilişkin artan kaygıların yatırımcıları yuan dahil dolar dışı varlıklara yöneltebileceğini, bunun da Çin para birimini değer kaybına karşı daha fazla koruyabileceğini belirtti.

Çarşamba günü açıklanan son verilere göre yabancı yatırımcıların elindeki ABD Hazine tahvillerinin miktarı temmuz ayında art arda ikinci kez geriledi. ABD’nin en büyük üç alacaklısından ikisi olan Japonya ve Çin, ellerindeki ABD Hazine tahvili miktarını azalttı.

Bununla birlikte tüm gözlemciler Çin Merkez Bankası’nın yakın zamanda faiz indirimine gideceği görüşünü paylaşmıyor.

Fransız yatırım bankası Natixis’in Asya-Pasifik Başekonomisti Alicia Garcia-Herrero, ABD ile Çin arasındaki geniş faiz farkına işaret ederek Pekin’in bu yıl herhangi bir parasal gevşemeye gitmesini beklemediğini söyledi.

Garcia-Herrero bunun yerine yetkililerin, sabit sermaye yatırımlarındaki gerilemeyi durdurmak amacıyla veri merkezleri ve elektrik şebekelerinin modernizasyonu gibi alanlardaki altyapı projelerini finanse etmek üzere yerel yönetim özel tahvil ihraçlarının artırılması gibi yerel düzeyde mali destek önlemlerine ağırlık vermesini bekliyor.

Çin’in en üst düzey ekonomik planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, son bir ay içinde bir dizi toplantı düzenleyerek büyük ölçekli inşaat projelerinin hızlandırılması ve yatırımları desteklemek amacıyla mali kaynakların daha hızlı kullandırılması çağrısında bulundu.

Buna karşın Garcia-Herrero yuanın istikrarlı kalmasını bekliyor. Hong Kong’da tutulan yüksek miktardaki dolar rezervlerinin, Çin bankalarının daha yüksek getiri elde etmek amacıyla fonlarını kısa vadeli ABD para piyasası araçlarına aktarmaya devam etmesinden kaynaklanan baskının bir bölümünü hafifleteceğini belirtti.