Bizi Takip Edin

Diplomasi

Küresel devlet borçlanması bu yıl 12,3 trilyon dolara ulaşarak rekor kıracak

Yayınlanma

Büyük ekonomilerin savunma ve diğer harcamalarındaki artış ve yüksek faiz oranlarının birleşerek borç seviyelerini yükseltmesi nedeniyle küresel devlet borçlanmasının bu yıl 12,3 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

S&P Global Ratings’in tahminlerine göre, 138 ülkede devlet tahvili ihracındaki yüzde 3’lük artış, küresel mali kriz, koronavirüs pandemisi ve şimdi de Avrupa’nın daha fazla savunma harcaması ihtiyacı nedeniyle yükselen toplam borç stokunu 76,9 trilyon dolara çıkaracak.

Financial Times’a (FT) konuşan S&P’nin küresel tahvil başkanı Roberto Sifon-Arevalo, büyük ekonomilerin “kriz üstüne krizle başa çıkmak için maliye politikasına odaklanmaya devam ettiğini ve bunun sonucunda çok daha borçlu bir devlet tablosu ortaya çıktığını” söyledi.

Sifon-Arevalo, merkez bankalarının tahvil alım programlarının sona ermesinden bu yana tahvil getirilerinin önemli ölçüde yükselmesi nedeniyle borç servis maliyetlerinin arttığını da sözlerine ekledi.

Sifon-Arevalo, daha yüksek harcamaları finanse etmek için borçlanmanın “pandemiden önce sahip olduğunuz borçlanma maliyetlerine sahipken iyi ve sürdürülebilir olduğunu, şimdi ise çok daha büyük bir sorun teşkil ettiğini” söyledi.

Kamu maliyesinin kötüleşmesi büyük yatırımcılar arasında giderek artan bir endişe kaynağı olurken, tahvil devi Pimco aralık ayında kısmen “borç sürdürülebilirliği soruları” nedeniyle uzun vadeli ABD borçlarına olan maruziyetini azaltmayı planladığı uyarısında bulundu.

Milyarder yatırımcı Ray Dalio, Birleşik Krallık’ın da bir tahvil satışında giderek daha fazla borçlanması gereken bir “borç ölüm sarmalına” girme riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.

Dünyanın en büyük borçlusu olan ABD’de, “geniş mali açıklar, yüksek faiz harcamaları ve önemli borç yeniden finansman gereksinimleri” uzun vadeli ihraçları 4,9 trilyon dolara çıkaracağını söyleyen S&P, rakamların kısa vadeli Hazine bonoları ve yerel yönetim borçları gibi diğer kamu borçlanma biçimlerini içermediğini belirtti.

Kuruluş, Amerikan hükümetinin mali açığının 2026 yılına kadar GSYİH’nin yüzde 6’sının üzerinde kalmasını bekliyor, fakat doların dünyanın fiili rezerv para birimi statüsünün ABD’ye kamu maliyesinde “önemli esneklik” sağlamaya devam edeceğini savunuyor.

Dünyanın en büyük ikinci borçlanıcısı olan Çin’in, iç ekonomisini canlandırmak için büyük harcamalar yaparken uzun vadeli ihraçlarını 370 milyar dolardan fazla artırarak 2,1 trilyon dolara çıkarması bekleniyor.

G7 ülkeleri ve Çin dışında, dünyanın geri kalanında borçlanmanın genel olarak yatay seyretmesi bekleniyor. S&P’ye göre genel olarak borç stoku küresel GSYİH’nin yüzde 70,2’sine ulaşacak. Bu oran 2022’den bu yana istikrarlı bir şekilde artmakla birlikte, hükümetlerin pandemiye büyük harcama programlarıyla karşılık verdiği 2020’deki yüzde 73,8’lik oranın altında.

S&P ayrıca bir dizi büyük ekonominin küresel mali krizden bu yana kredi kalitesinde önemli bir bozulma olduğunu vurguladı. En yüksek AAA notuna sahip borçlulardan gelen borç stokunun payı, ABD ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin en üst gruptan düşmesiyle azaldı.

S&P, devlet borcu arzındaki son artışın, yatırımcıların ekonomik görünüme ilişkin endişeleriyle birleşerek “daha dik getiriler ve birçok gelişmiş ekonomideki zayıf mali pozisyonlara ilişkin yenilenen yatırımcı endişeleri” yarattığını söyledi.

Sifon-Arevalo, tahvil fonlarının yönetim altındaki varlıklarının artması nedeniyle borç ihracını absorbe etmek için yatırımcı iştahı olduğunu söyledi fakat artan borç yükünü karşılamanın maliyetinin, hükümetlerin altyapı harcamaları gibi diğer hedeflerini vuracağını da sözlerine ekledi.

Sifon-Arevalo, “Mali açıdan daha muhafazakâr [siyasi] hareketlerin büyümesi, mali açıklarda ve borçta bu muazzam büyümeyi görmüş olmanızla ilgisiz değil,” dedi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English