Letonya’da Rusya ve Belarus vatandaşları kamu kurumlarından topluca çıkarılıyor

Letonya’da yürürlüğe giren Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında, kamu kurumları ve kritik altyapı tesislerinde çalışan Rusya ile Belarus vatandaşlarının işine son verilmeye başlandı. Enerjiden sağlığa, ulaştırmadan medyaya kadar geniş bir alanı kapsayan düzenleme, Devlet Güvenlik Servisinin özel izni olmaksızın bu kişilerin “stratejik varlıklara” erişimini tamamen engelliyor.

Letonya’da devlet kurumlarında ve kritik altyapı tesislerinde görev yapan Rusya ile Belarus vatandaşları, kitlesel işten çıkarma süreciyle karşı karşıya kaldı.

Volna/Latviya ve Delfi yayın organlarının aktardığı bilgilere göre, söz konusu kararların temelini “Ulusal Güvenlik Yasası”nın yeni nüshası oluşturuyor.

Düzenleme, bu çalışanların Devlet Güvenlik Servisinden (VDD) özel izin almadan “stratejik varlıklara” erişimini yasaklıyor. Yasanın kapsama alanı enerji, su ve doğalgaz tedariki, havalimanları, limanlar, demiryolları, hastaneler ve medya gibi hayati sektörleri içeriyor.

Kamu medyasında Rus pasaportlu gazeteciler işten çıkarıldı

Süreçteki ilk ayrılıklar aralık ayında Letonya Kamu Medyasında (LSM) yaşandı. Rus pasaportu taşıyan birkaç gazetecinin görevine son verilirken LSM Yönetim Kurulu Başkanı Baiba Zuzena, kurumun kritik altyapı statüsünde olduğunu vurguladı.

Zuzena, üçüncü ülke vatandaşlarının kurumun bilişim sistemlerine erişim sağlayamayacağını belirterek Letonya vatandaşı olmayan (daimi ikamet sahibi ancak vatandaşlığı bulunmayan) kişilerin durumunu da gündeme getirdi.

Zuzena, “Bu insanlar neden hala hangi ülkenin vatandaşı olmak istediklerine dair bir seçim yapmadı?” ifadesini kullandı.

Sağlık sektöründe kitlesel personel tasfiyesi yaşanıyor

İşten çıkarmaların en yoğun hissedildiği alan sağlık sektörü oldu. Ocak ayı sonunda Daugavpils Hastanesi 49 çalışanın iş sözleşmesini feshederken 7 personel için de VDD’ye inceleme talebi gönderdi.

İşten çıkarılanlar arasında 29 orta ve alt kademe sağlık personeli ile 20 teknik hizmet çalışanı bulunuyor; bu kişilerin 11’inin emeklilik çağında olduğu kaydedildi.

Hastane personelinin yaklaşık yüzde 3’üne tekabül eden bu tasfiyeler, Çocuk Klinik Hastanesi ve Doğu Hastanesinde de benzer şekilde uygulandı.

Stratejik şirketler Rus ve Belaruslu çalışanlarla yollarını ayırıyor

Delfi’nin verilerine göre Letonya Demiryolları (VAS Latvijas dzelzceļš) 13 Rusya ve Belarus vatandaşıyla ilişiğini keserken 5 çalışanı incelemeye aldı.

Riga su operatörü Rīgas ūdens 5, doğalgaz bor hattı operatörü Conexus Baltic Grid 4, iletişim operatörü Tet ve Sadales tīkls şirketi ise 2’şer çalışanını işten çıkardı.

Rīgas siltums kurumunun da birkaç kişiyi işten çıkardığı ve diğer çalışanlar için devlet güvenliğiyle temas halinde olduğu bildirildi.

Muhalif doktorun çalışma başvurusu reddedildi

Rusya’daki siyasi baskılar nedeniyle ülkeden kaçan Rus doktor Aleksandr Polupan’ın durumu, uygulamanın sertliğini ortaya koyan örneklerden biri olarak kayda geçti.

Letonca dil sınavını C1 seviyesinde geçen ve mesleki yeterliliğini kanıtlayan Polupan’ın iş başvurusu reddedildi. Riga’da bir kişinin hayatını kurtarmış olmasına rağmen Polupan’ın VDD’ye yaptığı bireysel başvuru sonuçsuz kaldı; istihbarat servisi bir istisna tanınması için neden bulamadığını bildirdi.

Yasadaki istisnaların uygulamada henüz karşılık bulmadığı ve gelecekte de işleyip işlemeyeceğinin belirsiz olduğu ifade ediliyor.