Londra’dan Hamas’ın silahsızlandırılması için IRA modeli önerisi

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin Kuzey İrlanda’da IRA milislerini silah bırakmaya teşvik etme deneyimine dayanarak, Hamas’ın silahsızlandırılmasına yardımcı olma konusunda öncü bir rol üstlenebileceğini söyledi.

Starmer parlamentoya, Donald Trump’ın İsrail ile Hamas arasında sağladığı ateşkesin devam etmesi için bu bölgenin silahsızlandırılmasının hayati önem taşıdığını söyledi.

Bu ateşkes, ABD başkanının Filistin bölgesine barış getirmek için hazırladığı 20 maddelik çerçevenin ilk aşaması.

Starmer’ın ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell, Kuzey İrlanda’da 30 yıl süren çatışmaları büyük ölçüde sona erdiren 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması’nın baş mimarıydı ve Gazze’de rol üstlenmesi beklenen eski başbakan Tony Blair ile birlikte çalışmıştı.

Reuters’a göre üç Avrupalı diplomat da, kapsamlı bir planın henüz hazır olmadığını belirtmekle birlikte, Kuzey İrlanda örneğinin Gazze için olası bir gelecek modeli olarak gösterildiğini söyledi.

Starmer, “Elbette bu zor olacak ama hayati önem taşıyor. Kuzey İrlanda’da IRA [İrlanda Cumhuriyet Ordusu] ile ilgili olarak zordu, ama hayati önem taşıyordu. Bu nedenle, Kuzey İrlanda’daki deneyimlerimize dayanarak, silahsızlanma sürecine yardımcı olmaya hazır olduğumuzu söyledik. Bunun kolay olduğunu iddia etmeyeceğim, ama son derece önemli,” dedi.

Birleşik İrlanda’yı hedefleyen ve İngiliz sömürgeciliğine karşı mücadele eden IRA, 2005 yılında silahlı direnişi resmen sona erdireceğini açıklamıştı.

Silahlarını kamuoyunun gözü önünde imha etmeyi reddeden IRA, bağımsız gözlemcilerin varlığını kabul etti ve üç ay sonra silahlarını kullanılamaz hale getirdiğini açıkladı.

Hayırlı Cuma, polisin reformundan paramiliter mahkumların erken tahliyesine, paramiliter grupların silahsızlandırılmasına ve güvenlik düzenlemelerinin “normalleştirilmesine” kadar her konuyu ele almıştı.

Fakat IRA, 2007’den beri Gazze’yi kontrol altında tutan ve kamu yaşamının tüm sektörlerini denetleyen Hamas’ın aksine, Kuzey İrlanda’yı hiçbir zaman yönetmedi.

Powell, pazartesi günü Starmer ile birlikte Gazze ile ilgili uluslararası zirve için Mısır’daydı. BBC’ye göre Powell, geçen hafta müzakereler sonuçlandırılırken de oradaydı.

Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff, pazartesi günü Powell’a “inanılmaz katkıları ve yorulmak bilmeyen çabaları” için teşekkür etmişti.

İsrail, Gazze’de nihai bir anlaşmanın Hamas’ı kalıcı olarak silahsızlandırması gerektiğini söylüyor.

Trump ayrıca Gazze’nin yönetimini denetlemek üzere bir “Barış Kurulu” kuracağını söyledi. Başlangıçta Blair’in bu kurulda görev alacağını önermişti, fakat pazar günü bunun “herkes için kabul edilebilir bir seçim” olup olmadığını öğrenmesi gerektiğini söyledi.