Diplomasi
Lukaşenko: Makul müzakere edilirse Rusya ve Ukrayna bir daha asla savaşmaz
Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko, Rusya ve Ukrayna arasında kalıcı barışın sağlanması için tarafların karşılıklı tavizler vermesi gerektiğini belirtti. Lukaşenko, ABD’nin de dahil olduğu üçlü bir format önererek, “Trump ve Putin, Zelenskiy’i davet etsin,” dedi.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Time dergisi muhabiri Simon Shuster’a verdiği mülakatta, Rusya ve Ukrayna’nın başarılı müzakereler yürütmesi ve karşılıklı tavizler vermesi durumunda bir daha asla savaşmayacaklarını söyledi.
Lukaşenko, ihtilafın çözümü için Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin “bir araya gelmesi ve konuşması gerektiğini” ifade etti.
Belarus Devlet Başkanlığının internet sitesinde yayımlanan mülakat metnine göre Lukaşenko, “Eğer makul bir şekilde müzakere edilir ve Ukrayna Rusya’ya, Rusya da Ukrayna’ya taviz verirse, Rusya bir daha asla Ukrayna ile savaşmayacaktır. Asla,” diye konuştu.
Lukaşenko, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in hava sahasında ateşkes gibi bir adımı kabul edebileceğini, ancak Ukrayna’nın da aynı anda bu adımı atması gerektiğini belirtti.
Lukaşenko, “Üçünüz bir yerde toplanın. Trump, Putin, ilk gün anlaşın ve Zelenskiy’i davet edin. İlk gün Rusya-Amerika ilişkilerini, ikinci gün de bu sorunu konuşun. Zelenskiy’i davet edin, masaya koyun: İşte hava sahasında ateşkes,” ifadelerini kullandı.
Belarus lideri, Minsk’teki ilk görüşmeler sırasında ABD temsilcilerinin müzakere sürecine dahil edilmesi gerektiğini söylediğini, “aksi takdirde bir sonuç alınamayacağını” hatırlattı.
Lukaşenko, ne ilk başkanlık döneminde Donald Trump’ın ne de onun yerine geçen Joe Biden’ın müzakerelere katılmadığını kaydetti.
Lukaşenko, Amerikan tarafının mevcut yaklaşımını da “ültimatom” ve “uygunsuz” olarak nitelendirdi.
Söz konusu ültimatom, Trump’ın Ukrayna’da ateşkes sağlanması için ortaya koyduğu şartları içeriyor.
Trump, ihtilafın çözümü için 50 gün süre verdiğini açıklamış, ancak daha sonra bu süreyi on güne indirmişti. Bu ültimatomun süresi bugün, 8 Ağustos’ta doluyor.
Trump, sürenin dolmasının ardından Rusya ve ticari ortaklarına karşı “yaklaşık yüzde 100” oranında ikincil gümrük vergileri getirme sözü vermişti. Rusya, Batılı ülkelerin yaptırımlarını yasa dışı kabul ediyor.
Lukaşenko, atılması gereken adımları şöyle sıraladı:
“Buluşmak, konuşmak lazım. Bu 50 gün içinde her şey yapılmalı: İlk adım, füzelerin ve insansız hava araçlarının uçmaması; ikinci adım, 50. güne gelindiğinde ateşin tamamen kesilmesi. Ateşi kesin ve nihai barış için müzakere edin.”
Müzakereler Mayıs 2022’de durmuştu
2022 yılında Belarus’ta, Rusya ve Ukrayna arasındaki ihtilafın çözümü için birkaç tur müzakere yapılmıştı. Şubat sonu ve Mart başında taraflar, Aleksandr Lukaşenko’nun arabuluculuğunda yüz yüze üç tur görüşme gerçekleştirmiş, bunu video konferans yoluyla yapılan birkaç toplantı izlemişti.
Daha sonra müzakere grupları Türkiye topraklarında ve video konferans formatında bir araya gelmiş, ancak Mayıs 2022’de müzakereler durdurulmuştu.
Mayıs 2025’te Rusya ve Ukrayna heyetleri İstanbul’da yeniden bir araya geldi. Taraflar bugüne kadar 16 Mayıs, 2 Haziran ve 23 Temmuz tarihlerinde üç tur müzakere gerçekleştirdi.
Görüşmelerin somut sonuçları arasında esir takası ve hayatını kaybeden askerlerin cenazelerinin değişimi yer aldı. Taraflar ayrıca birbirlerine ihtilafın çözümüne ilişkin memorandum taslaklarını sundu.