Macar muhalefeti Orbán-Trump anlaşmasına tepkili

Macaristan’da yükselen muhalefet, Başbakan Viktor Orbán ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılan “anlaşma”dan rahatsız.

Trump’ın müttefiki olan Orbán, geçen hafta Washington’a giderek Amerikan liderle görüşmüş, Budapeşte’ye döndüğünde ise ABD’nin ülkesine “mali kalkan” sağlamayı kabul ettiğini söylemişti.

Yerel basına göre Orbán, “Macaristan’a karşı kullanılabilecek bazı Brüksel araçları artık etkisiz sayılabilir… Macaristan ekonomisinin finansman açısından boğulabileceği düşüncesi artık unutulabilir. Bu konuyu Amerikalılarla çözdük,” diye ekledi.

15 yıldır iktidarda olan Orbán, önümüzdeki bahar yapılacak ulusal seçimlerde potansiyel bir yenilgiyle karşı karşıya ve Washington’dan gelecek mali yardım, Trump’ın başka bir ideolojik müttefiki olan Arjantin’deki Javier Milei’yi kurtarmak için yaptığı son hamleyi andırıyor.

Orbán’ın, Macaristan’a ödenmesi gereken ama “hukukun üstünlüğünün gerilemesi” endişesi nedeniyle dondurulan AB fonlarına atıfta bulunan açıklamaları, anketlerde iktidardaki Fidesz partisinin önünde yer alan Macaristan muhalefetinin lideri Péter Magyar’ın pazartesi günü sorular sormasına neden oldu.

Magyar, sosyal medyada yayınladığı bir gönderide, “Neden böyle bir ‘mali kalkan’ gerekliydi? Devletin iflasa yakın bir durumu mu var? Viktor Orbán, Amerikan kredilerinden gelen trilyonlarca forintu neye harcayacak? Neden Macarlara ödenmesi gereken 8 trilyon forintlik AB fonunu ülkeye getirmeyip vatandaşlarını borçlandırıyor?” sorularını sordu.

Ayrı bir yazıda ise, “Orbán neden gizlice devasa bir kurtarma paketi için müzakere etti?” diye ekledi.

Macar medya kuruluşu Válasz Online, Trump ve Orbán’ın ülkelerinin merkez bankaları arasında bir para takası anlaşması imzaladıklarını bildirdi.

Bu anlaşma, Arjantin’in geçen ay ABD ile imzaladığı 20 milyar dolarlık döviz kuru istikrar anlaşmasına benzer ve esasen Budapeşte için bir kurtarma paketi niteliğinde.

Eğer öyleyse, bu, Trump’ın, testere kullanan liberter Arjantin Cumhurbaşkanı Milei için kurtarma paketini onayladıktan sonra, önemli bir seçim öncesinde sağcı bir müttefikine ikinci kez mali yardım sağlaması anlamına gelir.

Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından organize edilen bu müdahale, ABD’nin Arjantin pesosunu doğrudan satın almasını ve Buenos Aires’e dolar erişimi sağlayan 20 milyar dolarlık bir para takası anlaşmasını içeriyordu. Bessent ayrıca, henüz ortaya çıkmamış olsa da, 20 milyar dolarlık ek özel finansman sağlama planlarını da duyurdu.

Fakat Washington-Budapeşte anlaşmasını daha zor anlaşılır kılan bazı farklılıklar da var. Macaristan merkez bankası, Fed ile dolar takası anlaşması yapmadı ve Macaristan’ın Fed ile resmi bir destek anlaşması, yani mali felaket zamanlarında mali yardım sağlama anlaşması da yok.

Buna karşılık, Avrupa Merkez Bankası (AMB) ile avro için bir swap anlaşması var ve AMB yardım edemediği veya etmek istemediği takdirde Uluslararası Para Fonu’na (IMF) da başvurabilir.

Macaristan, iktisadi olarak Arjantin’den çok daha iyi bir durumda olduğu için, “kurtarma paketi”nden neyin kastedildiği pek açık değil.

Öte yandan Trump’ın Budapeşte ve Buenos Aires ile ilişkileri arasında açık paralellikler taşıyor ve birçok liderin doğal olarak ABD başkanının “MAGA” programına bağlı olmadığı bölgelerdeki önemli ortakları destekleme çabası göze çarpıyor.

Beyaz Saray, Avrupa’nın Moskova’nın ihracatından vazgeçme çabasına rağmen Rus petrolü satın almayı reddetmesi konusunda Orbán’ın yanında yer aldı ve başbakanın Trump ile görüşmesinden sonra Macaristan’ı bir yıl süreyle ABD’nin Rus enerjiye uyguladığı yaptırımlardan muaf tuttu.