Macaristan’ın vetosu AB’de karar mekanizmasını krize soktu

Avrupa Birliği, dış politika kararlarında oybirliği yerine nitelikli çoğunluk sistemine geçilmesini gündemine aldı. Girişimin arkasında, Ukrayna’ya yönelik adımları sürekli engelleyen Macaristan’ın tutumu bulunuyor. Budapeşte’nin vetosu, hem mali desteklerin hem de üyelik sürecinin tıkanmasına yol açıyor.

Bloomberg’in ulaştığı teklife göre on üye ülke, AB’nin dış politika kararlarında oybirliği yerine nitelikli çoğunluk esasının uygulanmasını istiyor.

Teklifte, bu yöntemle Birliğin daha hızlı hareket edebileceği ve tek tek ülkelerin geniş destek gören adımları engellemeyeceği belirtildi.

Girişimin doğrudan nedeni, Ukrayna konusunda sürekli itiraz eden Macaristan oldu. Budapeşte, hem mali desteklerin hem de Ukrayna’nın üyelik sürecinin ilerlemesini engelliyor.

Bu durum, özellikle Rusya yaptırımlarının uzatılması gibi konularda uzun ve gergin müzakerelere yol açıyor.

Kiev saldırısı sonrası gerilim arttı

29 Ağustos’ta Kiev’de düzenlenen saldırıyı kınayan AB açıklamasını Macaristan imzalamadı. Saldırıda AB misyonu da zarar görmüştü.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Macaristan’ın 6,6 milyar avroluk Avrupa Barış Fonu ödemelerini hâlâ engellediğini söyledi.

Kallas, “Bugün bütün ülkeler bu kaynağın serbest bırakılmasını gündeme getirdi. Siz buna katılmak zorunda değilsiniz ama başkalarının ilerlemesine izin verin,” dedi.

Kallas, fonun NATO ve ABD Başkanı Donald Trump ile mutabakat içinde kullanılabileceğini belirtti. Budapeşte’nin, AB’nin sunduğu farklı “çıkış yollarını” da reddettiğini kaydetti.

Trump doğrudan devreye girmişti

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine karşı tutumu üzerine, ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girdiği bildirildi.

Politico dergisine konuşan kaynaklara göre Trump, 18 Ağustos’ta Beyaz Saray’da Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Avrupalı müttefiklerle görüştükten sonra Orbán’ı telefonla aradı.

Kaynaklar, Trump’ın Orbán’ı Ukrayna’nın üyeliğini engellememesi için ikna ettiğini aktardı.

Orbán ise kısa süre önce yaptığı açıklamada, AB üyeliğinin ülkesine fayda sağlamadığı durumda Macaristan’ın ayrılabileceğini söyledi.

Orbán, Birliği “siyasi bir projeye” dönüşmekle suçladı ve “ülkelere savaşa katılım ile cinsiyet gündemi dayatıldığını” öne sürdü. Ancak şimdilik “içeriden değişim için mücadele edeceğini” ifade etti.

Macaristan’ın Rusya’ya enerji bağımlılığı sürüyor

Enerji alanında Rusya’ya bağımlılığı süren Macaristan, temmuz ayında Drujba boru hattı üzerinden 200 milyon avroluk petrol ve Gazprom’dan 285 milyon avro değerinde doğalgaz ithal etti.

Bu rakamlarla ülke, Avrupa’da Rusya’dan en fazla enerji kaynağı alan taraf oldu.

Ağustos ayında Ukrayna ordusu Drujba boru hattındaki tesislere saldırılar düzenleyerek sevkiyatı aksattı. Bunun üzerine Orbán, Kiev’e “uzun vadeli sonuçlar” uyarısı yaptı.

Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó da Ukrayna’ya yönelik elektrik ihracatını durdurabileceklerini açıkladı. Ukrayna, Rusya’nın enerji altyapısına saldırıları nedeniyle ciddi elektrik sıkıntısı yaşıyor.