Bizi Takip Edin

Asya

Mao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı

Yayınlanma

Kylian Mbappe, internette yayılan bir videoda Çin’in kurucu lideri Mao Zedong hakkındaki sözleri nedeniyle üç dilde özür diledi. Çinli dev markaların sponsorluk anlaşmalarını iptal etmesinin ardından devlet televizyonu La Liga maçlarının yayınına ara verdi.

Fransa Milli Takımı ve Real Madrid’in yıldız futbolcusu Kylian Mbappe, internette hızla yayılan bir videoda Çin’in kurucu lideri Mao Zedong hakkında şaka yapması üzerine patlak veren krizin ardından özür diledi.

Çinli dev markaların sponsorluk anlaşmalarını peş peşe feshetmesiyle başlayan tepki dalgası, İspanya 1. Futbol Ligi La Liga’nın Çin’deki televizyon yayınlarının askıya alınmasına kadar uzandı.

Tepki çeken videoda Mbappe, kendisiyle ilgili internette gördüğü en komik görselin, yüzünün fotomontajla “bir adamın, sanırım bir Çin diktatörünün” bedenine yerleştirildiği içerik olduğunu söylüyor.

Bu sözlerin, futbolcunun yüzünün Mao Zedong’un bilinen portresine yerleştirildiği bir internet mizahına gönderme olduğu görülüyor.

Tepkilerin büyümesi üzerine Fransız forvet Fransızca, Çince ve İngilizce olmak üzere üç dilde yayımladığı yazılı açıklamada, “Yaptığım yorum düşüncesizceydi. Şimdi Çin’de ve dünya genelindeki Çinli topluluklarda birçok insanı incittiğini anlıyorum. Sözlerimin üzdüğü herkesten özür dilerim” dedi.

Krizin büyümesi üzerine La Liga yönetimi de resmi bir özür açıklaması yayımlamak zorunda kaldı.

Açıklamada, “Kylian Mbappe’nin son yorumlarının Çinli taraftarlar arasında yarattığı kırgınlıktan derin üzüntü duyuyoruz. Bu yorumlar kişisel sıfatla yapılmıştır ve La Liga’yı temsil etmemektedir” ifadeleri yer aldı.

Çin’de, 1976 yılında hayatını kaybeden ve sert politikaları tarihçiler tarafından kitlesel kıtlık ile milyonlarca insanın ölümüyle ilişkilendirilen kurucu lider Mao hakkında espri yapmak en katı tabular arasında kalmayı sürdürüyor.

Sponsorlar anlaşmaları tek tek bozdu

Açıklamanın ardından Çin’in önde gelen ticari markaları yıldız futbolcuyla yollarını ayırdı.

Bu yılki Dünya Kupası sırasında Mbappe’nin yapay zekayla üretilmiş görüntülerini spor içeceği reklamlarında kullanan içecek devi Dongpeng, Fransız kaptanla tüm işbirliğini sonlandırdığını duyurdu.

Şirket açıklamasında, “Firmamız, ulusal duyguları inciten her türlü davranışa kesinlikle karşı çıkmakta ve sıfır tolerans politikası uygulamaktadır” dedi.

Çin’in en büyük süt ürünleri üreticisi Mengniu ve peynir markası Milkground da bugüne dek ülkede milyonlarca sosyal medya takipçisiyle büyük bir hayran kitlesine sahip olan Mbappe ile bağlarını kopardığını açıkladı.

Çin’in sosyal medya platformu Weibo’da “Dongpeng İçecek Mbappe ile işbirliğini sonlandırdı” başlığı, 430 milyon görüntülenmeyle en çok konuşulan konu haline geldi. Bir Weibo kullanıcısı söz konusu ifadelerin “kırmızı çizgiyi aşan son derece ciddi yanlış sözler” olduğunu yazarken, birçok kullanıcı Dongpeng’e Mbappe’nin resimlerini şişelerden kaldırması çağrısında bulundu.

Ülkenin en büyük çevrimiçi futbol platformlarından Dongqiudi de Mbappe’nin ifadelerinin “Çin’e ve Çin halkına yönelik bir hakaret” niteliği taşıdığını belirtti.

Geçtiğimiz pazartesi günü dünyanın en iyi futbolcusuna verilen Ballon d’Or ödülünde İngiliz forvet Harry Kane’in arkasında ikinci sırayı alan 27 yaşındaki futbolcu, eylül ayında Fransız spor gazetesi L’Equipe’e verdiği bir mülakatta kendisini askeri bir diktatör olarak gösteren eski bir internet mizahına değinmişti.

Mbappe o söyleşide, “Bunun komik bir yanı var… Ama bir diğer yanı da bu tür insanların tarih boyunca yol açtığı yıkım yüzünden o kadar komik değil” ifadelerini kullanmıştı.

Dışişleri devrede, devlet televizyonu maçları kesti

Gelişmeler Pekin yönetiminin de gündemine girdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun olağan basın toplantısında, Mbappe ile ilgili haberlerden haberdar olduklarını belirterek, “Çin halkının duygularını inciten söz ve eylemler, Çin toplumunun tüm kesimlerinden doğal olarak ortak bir ret tavrıyla karşılaşacaktır” diye konuştu.

The Paper yayın organının devlet televizyonu kaynaklarına dayandırdığı habere göre, CCTV kanalı La Liga maçlarının tüm yayınlarını askıya aldı ve Mbappe’nin yer aldığı tüm reklamları yayından kaldırdı.

Bununla birlikte CCTV’nin internet sitesinde, bu hafta sonu oynanacak La Liga karşılaşmaları çevrimiçi yayın akışı çizelgesinde görünmeye devam ediyor.

Pekin merkezli spor danışmanlığı şirketi Key-Solution Sports Consulting’in kurucusu Adam Zhang, Mbappe özür dilemeden önce AFP’ye yaptığı açıklamada, krizin yatışması için hızlı hareket edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “İçten bir açıklama yapmak şart. Ne kadar erken olursa o kadar iyi” uyarısını yapmıştı.

Çinli taraftarlar da tepkilerini doğrudan dile getirdi. Pekin’deki bir alışveriş merkezinde çalışan 30 yaşındaki Zhang Jingqi, “Mbappe’yi sahada izlemekten gerçekten keyif alırdım. Fakat dün bu haber çıktığından beri, üzülerek söylüyorum ki bu hayranlığımı tamamen kaybettim” dedi.

Tayvan, Tibet ve Hong Kong gibi Pekin açısından hassas konulara değinen küresel spor yıldızları daha önce de Çin’de benzer tepkilerle karşılaşmış ve sponsorlarını kaybetmişti.

Asya

Moğolistan Cumhurbaşkanı Khurelsukh yolsuzluk iddiaları sonrası istifa etti

Yayınlanma

Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, bir demiryolu ihalesinden maddi çıkar sağladığı iddialarının ardından istifa ettiğini duyurdu. Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki hattın gizli ihalesinde siyasetçilerin 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülürken, soruşturmada 286 milyar tugriklik avans transferi tespit edildi.

Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, devlet demiryolu projesinden maddi çıkar sağladığı yönündeki iddiaların ardından istifa ettiğini açıkladı.

Associated Press haber ajansının aktardığına göre Khurelsukh, yürütülen soruşturmada işbirliği yapacağını belirtti.

İddialar, Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki demiryolu hattının inşası için düzenlenen ve gizlilik kararı alınan ihaleye dayanıyor.

Mongolia Daily gazetesinin haberine göre Bodi Group şirketinin kazandığı ihalede siyasetçilerin toplam 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülüyor.

Muhalefet mecliste araştırma komisyonu istedi

Parlamentodaki muhalefet partileri, soruşturmanın yürütülebilmesi için 16 Kasım’da Cumhurbaşkanı ve iddialarda adı geçen diğer yetkililerin istifasını talep etmişti.

Demokratik Parti milletvekilleri, konunun incelenmesi amacıyla geçici bir meclis araştırma komisyonu kurulmasını önerdi.

42 milletvekilinin desteklediği girişimde, Moğolistan Ulusal Güvenlik Konseyi’nin 2019 yılından bu yana yayımladığı tüm tavsiyelerin gizliliğinin kaldırılması da istendi.

Söz konusu talebin 19 ve 20 Kasım’da yapılacak meclis genel kurul oturumlarında ele alınması planlanıyor.

Eski belediye başkanı Cumhurbaşkanını suçlamıştı

Habere göre eski Ulan Batur Belediye Başkanı Khishgeegiin Nyambaatar, birkaç gün önce katıldığı bir yayında rüşvet alanlar arasında Cumhurbaşkanı Khurelsukh’un da yer aldığını öne sürmüştü.

Moğolistan yolsuzlukla mücadele kurumu, 110 milyon dolarlık nakit ödemeye dair herhangi bir kanıta rastlamadığını bildirdi.

Kurum yetkilileri, soruşturma kapsamında 286 milyar tugrik tutarında avans ödemesi transferlerinin tespit edildiğini açıkladı.

Başbakan Yardımcısı Nyamtaishiryn Nomtoibayar ise bu ödemelerin kömür alım anlaşmalarıyla ilgili olduğunu savundu.

Okumaya Devam Et

Asya

IEA: Çin’in güneş enerjisi tedarik zincirinin %90’undan fazlası zarar bildiriyor

Yayınlanma

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) son raporuna göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi fotovoltaik (PV) üreticilerinin %90’ından fazlası net zarar bildiriyor.

IEA, Renewables 2026 (Yenilenebilirler 2026) başlıklı raporunda yenilenebilir enerji üretim tedarik zincirlerini ele alan bir bölümde, 2025 seviyelerine kıyasla şu anda %10-30 oranında artan güneş modülü fiyatlarının, Çin güneş enerjisi üretim sektöründe kârlılığı yeniden tesis etmek için yeterli olmadığını savunuyor.

Rapora göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi üreticileri ve polisilikon üreticilerinin kümülatif net zararı, 2024’teki yaklaşık 4,4 milyar dolardan geçen yıl neredeyse 5,5 milyar dolara yükseldi.

Ayrıca 2024’ten bu yana 70’in üzerinde şirket iflas veya tasfiye başvurusunda bulundu.

Raporda bunun yanı sıra, 2026’nın ilk üç çeyreği boyunca net kâr marjlarının negatif seyretmesine rağmen, zararların istikrar kazanmaya başladığına dair işaretler olduğu belirtiliyor.

Raporda, “Son çeyreklerde, analiz edilen şirketlerin ortadaki %50’si -%5 ile -%15 arasında net kâr marjı bildirdi; bu aralık, 2024’te kaydedilen %0 ile -%30 arasındaki aralıktan daha dar,” denilirken, iyileşmelerin enerji depolama sistemi entegrasyonu gibi daha yüksek marjlı iş segmentlerine çeşitlendirme yapan şirketlerde yoğunlaştığı da ekleniyor.

Devam eden konsolidasyona rağmen, IEA raporu, güneş enerjisi tedarik zincirlerinin 2031 yılına kadar, özellikle polisilikon ve levha (wafer) üretiminde, Çin’de yüksek düzeyde yoğunlaşmaya devam edeceğini öngörüyor.

Ajans, konsolidasyon aşamasının bilançoları daha sağlam, üretim kapasitesi daha kaliteli ve teknoloji portföyleri daha rekabetçi olan üreticilerin lehine işleyeceğini ve bunun da daha zayıf üreticilerin piyasadan çekilmesini veya devralınmasını hızlandıracağını öngörüyor.

Rapor, konsolidasyonun etkisinin tedarik zinciri genelinde farklılık göstereceğini ve Çin’deki fazla üretim kapasitesinin çoğunluğunu şu anda oluşturan hammadde tedarik aşamalarının daha fazla uyum sağlaması gerekeceğini öngörüyor.

Rapora göre, Çin dışında, belirli güneş enerjisi üreticileri, devam eden küresel üretim kapasitesi fazlasına rağmen kârlı kalmayı başarıyor.

IEA, bu üreticiler için medyan net kâr marjlarının 2023 yılından bu yana genel olarak %10-15 aralığında istikrarlı kaldığını ve kârlılıklarının temelinde teknolojik farklılaşma, yerelleştirme stratejileri ve korunan pazarlara erişimin yattığını açıklıyor.

Raporda ayrıca, Çin dışında, özellikle Hindistan’da güneş enerjisi üretim merkezlerinin ortaya çıktığına dikkat çekiliyor.

IEA, bu merkezlerin öncelikle hücre ve modüllere odaklandığını belirtiyor çünkü bu segmentler, üretim sürecinin baş aşamalarında daha az polisilikon ve levha üretimi gerektiriyor.

Raporda şunlar yazıyor:

“Ticaret engelleri ve sanayi politikaları da yeni üretim kapasitelerinin yerleştirilmesini giderek daha fazla etkiliyor. Fakat mevcut düşük fiyat ortamında, yeni üreticilerin hedef pazarlarında teknolojik farklılaşma, politika desteği, yerel içerik avantajları veya güçlü iç talep gibi net rekabet avantajlarına ihtiyacı var.”

IEA’nın tahminlerine göre, mevcut iflas hızının devam ettiği ve önemli yeni yatırımların yapılmadığı bir senaryoda, küresel polisilikon üretim kapasitesi 2031 yılına kadar %45’e varan oranda daralabilir.

Piyasa koşulları iyileşir ve yatırım faaliyetleri yeniden başlarsa, bu azalma yaklaşık %15 ile sınırlı kalabilir.

Levha üretiminde de önümüzdeki yıllarda bir konsolidasyon yaşanması bekleniyor; piyasa koşullarına bağlı olarak 2031 yılına kadar kapasitenin tahmini %10-35 oranında azalacağı öngörülüyor.

Güneş pili ve modül üretim kapasitesinin ise %5-15 oranında düşeceği tahmin ediliyor.

IEA’nın raporunda ayrıca, güneş enerjisi üretim şirketlerinin giderek komşu büyüme pazarlarına, özellikle de batarya depolama sektörüne yönelme eğiliminin devam ettiği belirtiliyor.

Raporda, bu değişimin potansiyel olarak daha yüksek kâr marjlarına sahip, daha hızlı büyüyen bir segmente erişim imkânı sunduğu belirtilse de, “genişlemenin talebi yeniden aşması durumunda güneş enerjisi sektöründeki kapasite fazlası dinamiklerinin batarya tedarik zincirine aktarılma riski” olduğu konusunda da uyarıda bulunuluyor.

Okumaya Devam Et

Asya

Japonya’nın savunma bütçesi F-35 ve füze alımını yarıya indirebilir

Yayınlanma

Japonya’nın bütçe kısıtlamaları nedeniyle savunma yüklenicilerini beklenen siparişlerde ciddi kesintilere gidileceği yönünde uyardığı bildirildi. Maliye Bakanlığının 2027’den itibaren beş yıl için önerdiği 50 ila 60 trilyon yenlik bütçe, planlanan füze ve F-35 dahil uçak alımlarının yarısının iptal edilmesine yol açabilir.

Reuters’ın konuya aşina dört kaynağa dayandırdığı haberine göre Japonya, bütçe kısıtlamaları nedeniyle savunma sanayisi yüklenicilerini beklenen siparişlerde ciddi bir kesintiye gidileceği konusunda uyardı.

Kaynaklar, Japonya Maliye Bakanlığının geçen hafta 2027’den itibaren beş yıllık dönem için savunmaya 50 ila 60 trilyon yen (313 ila 376 milyar dolar) bütçe ayrılmasını teklif ettiğini aktardı.

Önerilen bu tutar, mevcut beş yıllık planda öngörülen 43 trilyon yenin üzerinde kalsa da Savunma Bakanlığı ile iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) yetkililerinin beklediği 80 trilyon yenlik bütçenin altında kalıyor.

Savunma Bakanlığı yetkilileri, yüklenicilerle yürütülen müzakerelerde de 80 trilyon yenlik bütçe beklentisini esas almıştı.

Füze ve uçak alımları yarıya inebilir

Reuters kaynakları, önerilen harcama düzeyindeki düşüşün, Japon ve yabancı tedarikçilerden yapılması planlanan füze ile radara yakalanmayan F-35 savaş uçakları dahil uçak alımlarının yarısına kadar kesilmesi anlamına gelebileceğini kaydetti.

Ajansa konuşan bir kaynak ise revize edilen finansman teklifinin insansız hava aracı siparişlerini etkilemeyeceğini bildirdi.

Japonya’nın en büyük savunma yüklenicileri arasında Mitsubishi Heavy Industries (MHI), Mitsubishi Electric Corporation (MELCO) ve Kawasaki Heavy Industries (KHI) yer alıyor.

Vergi indirimi vaadi savunma bütçesini zorluyor

Maliye Bakanı Satsuki Katayama, güvenlik ve savunma danışma grubunun konuyu henüz bu ayrıntı düzeyinde ele almadığını belirterek savunma harcamaları teklifine ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.

Savunma Bakanlığı Sözcüsü, konuya dair “Bir sonraki savunma kapasitesini artırma planının büyüklüğüne ilişkin henüz hiçbir şeye karar verilmedi. Tutumumuz, Japonya’nın savunması için neye ihtiyacı olduğunu belirlemek ve bütçeyi buna uygun şekilde artırmaktır” dedi.

Üç kaynağın aktardığına göre Maliye Bakanlığı yetkilileri, Başbakan Sanae Takaichi’nin gıda ürünlerindeki satış vergisini düşürme vaatleri nedeniyle bütçede sert bir artışı finanse etmenin zor olacağını savunuyor.

Vergi indiriminin yıllık 4,3 trilyon yenlik gelir açığına yol açacağı ve bu açığın döviz rezervleri dahil diğer finansman kaynaklarıyla kapatılması gerekeceği öngörülüyor.

Reuters, Maliye Bakanlığının teklif ettiği savunma bütçesinin iktidar partisindeki güvenlik konusunda sertlik yanlısı isimlerin direnciyle karşılaşmasının muhtemel olduğuna dikkat çekti.

Adının açıklanmaması koşuluyla ajansa bilgi veren iktidar partisi yetkilisi, “Beklenmedik bir durum her an ortaya çıkabilir. Amaç, böyle bir durumu caydırmak ve önlemek için gereken kapasiteyi oluşturmaksa, 50 trilyon yen civarındaki bir tutar değerlendirmeye alınamaz” diye konuştu.

Çin kaygısı ve ABD’nin harcama baskısı sürüyor

Reuters’ın hesaplamasına göre 60 trilyon yenlik harcama teklifi, Japonya’nın savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 2’sine çıkarma hedefine ulaşmasına imkan tanımıyor.

Japonya, Çin’in Tayvan’a yönelik olası saldırısı konusundaki endişeler nedeniyle askeri gücünü artırıyor.

Tokyo, olası bir çatışmanın yakındaki Japon adalarını ve önemli deniz yollarını tehdit etmesinden kaygı duyuyor.

Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın müttefiklerine silahlı kuvvetlerine yönelik harcamalarını artırmaları için baskı yapıyor.

ABD’nin 2026 Ulusal Savunma Stratejisi, dünya genelindeki müttefiklere silahlı kuvvetleri için GSYİH’nin yüzde 3,5’ini, daha geniş güvenlik ihtiyaçları için de yüzde 1,5’ini harcama çağrısı yapıyor.

Japonya kabinesi, ağustosta onayladığı Beyaz Kitap’ta en ciddi güvenlik sınamasını “Çin’in güç veya baskı kullanarak statükoyu tek taraflı değiştirme girişimlerinin yoğunlaşması” şeklinde tanımlamıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English