Diplomasi
Meloni, Ukrayna’ya ‘NATO benzeri’ garantiler için bastırıyor

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, NATO benzeri bir kolektif savunma maddesi niteliğinde olan, fakat ittifaka fiili üyelik içermeyen bir öneriyi gündeme getirdi.
Bu öneri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya güvenlik garantisi vermeyi kabul etmesinin ardından Avrupa liderlerinin ivmeyi kullanarak geliştirdikleri bir dizi seçenek arasında yer alıyor.
Avrupa liderleri, Ukrayna’ya yönelik bir güvenlik garantisi üzerinde görüşüyor. Bu garanti, Kiev’in müttefiklerinin, Ukrayna’nın Rusya tarafından tekrar saldırıya uğraması halinde 24 saat içinde askeri destek sağlayıp sağlamayacağına karar vermesini öngörüyor.
Bloomberg’e göre Meloni planı, Ukrayna’nın NATO üyeliğinin gündemde olmadığını kabul ediyor, fakat en iyi ikinci seçenek olarak kolektif yardım mekanizması sunuyor.
“Light-NATO” seçeneği, NATO tüzüğünün 5. maddesinde yer alan askeri ittifakın toplu savunma taahhüdünün çok gerisinde kalacak olsa da, Ukrayna ile ikili anlaşmalar imzalayan ülkeleri, saldırı durumunda hızlı bir şekilde yanıt vermek üzere istişareye girmekle yükümlü kılacak.
Bu seçenekler arasında Kiev’e hızlı ve sürekli savunma desteği, iktisadi yardım, Ukrayna ordusunun güçlendirilmesi ve Rusya’ya yaptırımlar uygulanması da yer alıyor.
Planın, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya asker gönderilmesini gerektirip gerektirmediği henüz belli değil.
Pazartesi günü Beyaz Saray’da Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı liderler arasında yapılan toplantıda, ABD’nin güvenlik garantilerine daha kesin bir taahhütte bulunması, Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Alaska’da yaptığı zirvenin ardından Moskova’ya yakınlaşmış gibi görünmesinin ardından Avrupa’yı rahatlattı.
Aynı zamanda Trump, Ukrayna’ya asker göndermeyi reddetti, fakat ABD’nin hava desteği sağlayabileceğini söyledi.
Avrupalı yetkililer, olası bir barış anlaşmasının parçası olarak Ukrayna’ya Fransız ve İngiliz askerleri gönderme planı da dahil olmak üzere garantiler hazırlamak için çalışmaya başladı.
Meloni’nin önerisinin tartışmaya nasıl dahil olacağı belirsiz. Hükümetinin önerdiği mekanizma için bir seçenek, 2024’te imzalanan ve karşılıklı güvenlik düzenlemelerini içeren Roma ile Kiev arasındaki ikili anlaşmayı bir model olarak almak olabilir. Tartışmaların devam ettiği ve değişikliklere açık olduğu belirtildi.
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto çarşamba günü İtalyan gazetesi Repubblica’ya verdiği demeçte, Meloni’nin fikrinin “NATO’nun bir savunma ittifakı olarak Ukrayna gibi bir yabancı ülkenin korunmasını sağlayabileceği” olduğunu söyledi.
Bakan, “Alternatif olarak, tek tek ülkeler bunu taahhüt edebilir. En iyi mekanizma sonunda seçilecektir. Kuşkusuz, NATO ile üstün bir caydırıcılık garanti edilecektir,” dedi.
İtalyan lider, Ukrayna’ya NATO üyeliği olmadan aynı güvenlik garantilerinin verilmesi gerektiğini ilk kez öneren kişi oldu. Bu öneri, bazı müttefik diplomatları şaşkına çevirdi. Mart ayında, bunun asker göndermeye göre daha kalıcı bir çözüm olacağını söyledi.
İttifakın temel taşı olan 5. madde, Atlantik paktının herhangi bir üyesine saldırı olması durumunda karşılıklı koruma yükümlülüğünü öngörüyor. Rusya, Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğine şiddetle karşı çıkıyor ve bunun 2022’de savaşl başlatmasının nedenlerinden biri olduğunu söylüyor.
İtalya’nın en uzun süre görevde kalan dördüncü hükümetinin başkanı ve Zelenskiy’in uzun süredir müttefiki olan Meloni, Trump’ı kendi tarafında tutarken Kiev’e desteğini sürdürmek için aylarca süren bir dengeleme çabasına girdi ve kendini Atlantik’in iki yakası arasında “köprü” olarak sundu.
Bloomberg’in haberine göre, Meloni ve ekibi başlangıçta Trump’ın dış politikadaki sarsıcı hamlelerinden özel olarak rahatsız olmuş olsa da, son aylarda ilişkiler önemli ölçüde yumuşadı.
“Orada diğerlerine göre uzun bir süre görev yaptı, onlar çok uzun süre kalmazlar, sen uzun süre kaldın, uzun süre orada kalacaksın,” diyen Trump, pazartesi günü Washington’da Meloni’yi konuşmasını yapmak için davet ederken, onu “harika bir lider ve ilham kaynağı” olarak nitelendirdi.
Meloni de, “Bir şeyler değişiyor, bir şeyler değişti, bu sizin sayenizde, ayrıca Ukraynalıların cesareti ve hepimizin Ukrayna’ya sağladığımız birlik sayesinde savaş alanında elde edilen duraklama sayesinde,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’









