Meloni, Ukrayna’ya ‘NATO benzeri’ garantiler için bastırıyor

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, NATO benzeri bir kolektif savunma maddesi niteliğinde olan, fakat ittifaka fiili üyelik içermeyen bir öneriyi gündeme getirdi.

Bu öneri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’ya güvenlik garantisi vermeyi kabul etmesinin ardından Avrupa liderlerinin ivmeyi kullanarak geliştirdikleri bir dizi seçenek arasında yer alıyor.

Avrupa liderleri, Ukrayna’ya yönelik bir güvenlik garantisi üzerinde görüşüyor. Bu garanti, Kiev’in müttefiklerinin, Ukrayna’nın Rusya tarafından tekrar saldırıya uğraması halinde 24 saat içinde askeri destek sağlayıp sağlamayacağına karar vermesini öngörüyor.

Bloomberg’e göre Meloni planı, Ukrayna’nın NATO üyeliğinin gündemde olmadığını kabul ediyor, fakat en iyi ikinci seçenek olarak kolektif yardım mekanizması sunuyor.

“Light-NATO” seçeneği, NATO tüzüğünün 5. maddesinde yer alan askeri ittifakın toplu savunma taahhüdünün çok gerisinde kalacak olsa da, Ukrayna ile ikili anlaşmalar imzalayan ülkeleri, saldırı durumunda hızlı bir şekilde yanıt vermek üzere istişareye girmekle yükümlü kılacak.

Bu seçenekler arasında Kiev’e hızlı ve sürekli savunma desteği, iktisadi yardım, Ukrayna ordusunun güçlendirilmesi ve Rusya’ya yaptırımlar uygulanması da yer alıyor.

Planın, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya asker gönderilmesini gerektirip gerektirmediği henüz belli değil.

Pazartesi günü Beyaz Saray’da Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı liderler arasında yapılan toplantıda, ABD’nin güvenlik garantilerine daha kesin bir taahhütte bulunması, Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Alaska’da yaptığı zirvenin ardından Moskova’ya yakınlaşmış gibi görünmesinin ardından Avrupa’yı rahatlattı.

Aynı zamanda Trump, Ukrayna’ya asker göndermeyi reddetti, fakat ABD’nin hava desteği sağlayabileceğini söyledi.

Avrupalı yetkililer, olası bir barış anlaşmasının parçası olarak Ukrayna’ya Fransız ve İngiliz askerleri gönderme planı da dahil olmak üzere garantiler hazırlamak için çalışmaya başladı.

Meloni’nin önerisinin tartışmaya nasıl dahil olacağı belirsiz. Hükümetinin önerdiği mekanizma için bir seçenek, 2024’te imzalanan ve karşılıklı güvenlik düzenlemelerini içeren Roma ile Kiev arasındaki ikili anlaşmayı bir model olarak almak olabilir. Tartışmaların devam ettiği ve değişikliklere açık olduğu belirtildi.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto çarşamba günü İtalyan gazetesi Repubblica’ya verdiği demeçte, Meloni’nin fikrinin “NATO’nun bir savunma ittifakı olarak Ukrayna gibi bir yabancı ülkenin korunmasını sağlayabileceği” olduğunu söyledi.

Bakan, “Alternatif olarak, tek tek ülkeler bunu taahhüt edebilir. En iyi mekanizma sonunda seçilecektir. Kuşkusuz, NATO ile üstün bir caydırıcılık garanti edilecektir,” dedi.

İtalyan lider, Ukrayna’ya NATO üyeliği olmadan aynı güvenlik garantilerinin verilmesi gerektiğini ilk kez öneren kişi oldu. Bu öneri, bazı müttefik diplomatları şaşkına çevirdi. Mart ayında, bunun asker göndermeye göre daha kalıcı bir çözüm olacağını söyledi.

İttifakın temel taşı olan 5. madde, Atlantik paktının herhangi bir üyesine saldırı olması durumunda karşılıklı koruma yükümlülüğünü öngörüyor. Rusya, Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğine şiddetle karşı çıkıyor ve bunun 2022’de savaşl başlatmasının nedenlerinden biri olduğunu söylüyor.

İtalya’nın en uzun süre görevde kalan dördüncü hükümetinin başkanı ve Zelenskiy’in uzun süredir müttefiki olan Meloni, Trump’ı kendi tarafında tutarken Kiev’e desteğini sürdürmek için aylarca süren bir dengeleme çabasına girdi ve kendini Atlantik’in iki yakası arasında “köprü” olarak sundu.

Bloomberg’in haberine göre, Meloni ve ekibi başlangıçta Trump’ın dış politikadaki sarsıcı hamlelerinden özel olarak rahatsız olmuş olsa da, son aylarda ilişkiler önemli ölçüde yumuşadı.

“Orada diğerlerine göre uzun bir süre görev yaptı, onlar çok uzun süre kalmazlar, sen uzun süre kaldın, uzun süre orada kalacaksın,” diyen Trump, pazartesi günü Washington’da Meloni’yi konuşmasını yapmak için davet ederken, onu “harika bir lider ve ilham kaynağı” olarak nitelendirdi.

Meloni de, “Bir şeyler değişiyor, bir şeyler değişti, bu sizin sayenizde, ayrıca Ukraynalıların cesareti ve hepimizin Ukrayna’ya sağladığımız birlik sayesinde savaş alanında elde edilen duraklama sayesinde,” dedi.