Diplomasi
Merz, Erdoğan ile buluştu: Masada neler var?

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi.
Türkiye’ye ilk ziyareti için Ankara’da bulunan Almanya Şansölyesi Merz, Beştepe’de Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılandı.
Merz, dün akşam Anıtkabir’i ziyaretinin ardından X’te yaptığı açıklamada yeni bir jeopolitik döneme girdiklerini söyleyerek, “Bu nedenle stratejik ortaklıklarımızı genişletmeliyiz. Türkiye ile ilişkilerimizin büyük potansiyelini daha da iyi kullanmalıyız. Burada güçlü bir temel üzerine inşa edebiliriz,” dedi.
Alman medyasına göre ikilinin görüşmesinde masada Gazze Şeridindeki kırılgan ateşkes, Avrupa’nın silahlanması ve Türkiye’nin buna katkısı ve göçün önlenmesi konusunda işbirliği yer alacak.
Handelsblatt’a göre Merz, özellikle göç konusunda Erdoğan’ın işbirliği yapmaya istekli olmasını umuyor. Federal hükümete göre, “Türkiye, Almanya’yı terk etmesi gereken en fazla sayıda insanın bulunduğu menşe ülkesi.” Bu nedenle Berlin, “geri dönüş konusunda işbirliğinin iyileştirilmesi” için çalışıyor.
Şansölye, “göçmenlerin yer aldığı şehir manzarası” hakkındaki eleştirel yorumlarıyla kendini baskı altına soktu.
Merz, federal hükümetin aldığı önlemler sonucunda göç rakamlarının keskin bir düşüş gösterdiğini, fakat bu yeni siyasi gerçekliğin henüz insanların günlük yaşamlarına yansımadığını ve “şehir manzarasında hâlâ bir sorun” olduğunu söylemişti
Merz başlangıçta bununla tam olarak neyi kastettiğini açık bırakmış ve bu da Almanya’daki Türk toplumu da dahil olmak üzere keskin eleştirilere yol açmıştı. Birçok Türkiye kökenli Alman, Alman ekonomisine katkılarını vurgulayarak ve “Biz şehir manzarasıyız” sloganıyla videolar paylaşarak öfkeyle tepki gösterdi. Köln’de yayınlanan Türkçe çevrimiçi dergi “Perspektif” ise başbakanı ırkçılıkla suçladı.
Öte yandan Türk hükümeti de, Alman hükümetiyle yıllarca süren sıkıntılı ilişkilerin ardından Merz ile yeni bir sayfa açmak istediğini işaret ediyor.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Başkanı Burhanettin Duran, iki ülkenin müttefik olarak ticaret ve ekonomi politikası alanında, ama aynı zamanda güvenlik işbirliğinde de işbirliğini güçlendirmek istediğini vurguladı.
Handelsblatt’a göre Merz’in, Yunanistan’dan önce Türkiye’yi ziyaret etmesi ve şansölyenin gelişinden kısa süre önce Eurofighter savaş uçaklarının ihracatı konusunda bir anlaşmaya varılması Türkiye’de olumlu karşılandı.
Buna karşılık Merz, Ankara’yı Gazze Şeridindeki Filistinliler üzerindeki etkisini kullanarak Hamas’ın silahsızlandırılması için çalışmaya çağırmak istiyor.
Almanya ayrıca, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Suriye’nin istikrara kavuşmasına büyük ilgi duyuyor: sadece Almanya’da yaşayan yaklaşık bir milyon Suriyeli nedeniyle değil, aynı zamanda Suriye devletinin yeniden inşasının başarısız olması halinde yeni mülteci hareketlerine yol açabileceği için de.
Öte yandan Türkiye’den Almanya’ya yapılan sığınma başvuruları da bir sorun teşkil ediyor. Federal Yurttaşlık Eğitimi Ajansı’nın analizine göre, 2017’den bu yana toplam 165.407 Türk vatandaşı sığınma başvurusunda bulundu ve Erdoğan’ın 2023’teki yeniden seçilmesinden sonra bu sayı keskin bir şekilde yükseldi.
Federal Göç ve Mülteciler Dairesine göre, eylül ayı sonunda Almanya’da bulunan 22.000’den fazla Türk vatandaşı ülkeyi terk etmek zorundaydı.
Öte yandan muhalefet ile olan ilişkiler de önemli görünüyor. Merz, Erdoğan dışında muhalefetle görüşme ayarlamamış olsa da, çarşamba akşamı, Alman büyükelçisinin konutunda sivil toplum temsilcileriyle bir araya geldi.
faz’da yer alan habere göre ise Merz ile Erdoğan’ın görüşmesinde Ukrayna ve silahlanma konularına da değinilecek. Silahlanma alanında Almanya, Türkiye ile işbirliği yapmaya hazır olduğunu gösterdi. Ankara, Avrupa savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla oluşturulan “SAFE” adlı Avrupa silahlanma stratejisine dahil olmak istiyor.
Ankara, ortak silah alımı için 150 milyar avroya kadar kaynak sağlayan, yakın zamanda başlatılan AB silahlanma programına katılmak istiyor.
Fakat Ege Denizindeki ihtilaf nedeniyle Ankara ile on yıllardır gerilim halinde olan AB üyesi Yunanistan, bunu şu ana kadar engelliyor.
taz’a göre Merz bu konuda arabulucu rolünü üstlenebilir. Federal hükümet önceden desteğini sinyaliz etmişti.
Alman Dışişleri Bakanı Johannes Wadephul (CDU), yaklaşık iki hafta önce Türkiye gezisi sırasında, sonuçlandırılmak üzere olan “birçok proje”den bahsetmiş ve “Silahlanma endüstrilerimizin birbirleriyle en yakın şekilde işbirliği yapması doğal,” demişti.
Geçen haftadan bu yana İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun casusluk suçlamasıyla soruşturulması konusunda federal hükümet, şansölyenin seyahati öncesinde sadece ihtiyatlı açıklamalar yaptı.
Bir hükümet sözcüsü, bu tür ziyaretlerde demokratik ilkeler ve insan haklarının her zaman gündeme getirildiğini söyledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









