Merz, Erdoğan ile buluştu: Masada neler var?

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi.

Türkiye’ye ilk ziyareti için Ankara’da bulunan Almanya Şansölyesi Merz, Beştepe’de Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılandı.

Merz, dün akşam Anıtkabir’i ziyaretinin ardından X’te yaptığı açıklamada yeni bir jeopolitik döneme girdiklerini söyleyerek, “Bu nedenle stratejik ortaklıklarımızı genişletmeliyiz. Türkiye ile ilişkilerimizin büyük potansiyelini daha da iyi kullanmalıyız. Burada güçlü bir temel üzerine inşa edebiliriz,” dedi.

Alman medyasına göre ikilinin görüşmesinde masada Gazze Şeridindeki kırılgan ateşkes, Avrupa’nın silahlanması ve Türkiye’nin buna katkısı ve göçün önlenmesi konusunda işbirliği yer alacak.

Handelsblatt’a göre Merz, özellikle göç konusunda Erdoğan’ın işbirliği yapmaya istekli olmasını umuyor. Federal hükümete göre, “Türkiye, Almanya’yı terk etmesi gereken en fazla sayıda insanın bulunduğu menşe ülkesi.” Bu nedenle Berlin, “geri dönüş konusunda işbirliğinin iyileştirilmesi” için çalışıyor.

Şansölye, “göçmenlerin yer aldığı şehir manzarası” hakkındaki eleştirel yorumlarıyla kendini baskı altına soktu.

Merz, federal hükümetin aldığı önlemler sonucunda göç rakamlarının keskin bir düşüş gösterdiğini, fakat bu yeni siyasi gerçekliğin henüz insanların günlük yaşamlarına yansımadığını ve “şehir manzarasında hâlâ bir sorun” olduğunu söylemişti

Merz başlangıçta bununla tam olarak neyi kastettiğini açık bırakmış ve bu da Almanya’daki Türk toplumu da dahil olmak üzere keskin eleştirilere yol açmıştı. Birçok Türkiye kökenli Alman, Alman ekonomisine katkılarını vurgulayarak ve “Biz şehir manzarasıyız” sloganıyla videolar paylaşarak öfkeyle tepki gösterdi. Köln’de yayınlanan Türkçe çevrimiçi dergi “Perspektif” ise başbakanı ırkçılıkla suçladı.

Öte yandan Türk hükümeti de, Alman hükümetiyle yıllarca süren sıkıntılı ilişkilerin ardından Merz ile yeni bir sayfa açmak istediğini işaret ediyor.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Başkanı Burhanettin Duran, iki ülkenin müttefik olarak ticaret ve ekonomi politikası alanında, ama aynı zamanda güvenlik işbirliğinde de işbirliğini güçlendirmek istediğini vurguladı.

Handelsblatt’a göre Merz’in, Yunanistan’dan önce Türkiye’yi ziyaret etmesi ve şansölyenin gelişinden kısa süre önce Eurofighter savaş uçaklarının ihracatı konusunda bir anlaşmaya varılması Türkiye’de olumlu karşılandı.

Buna karşılık Merz, Ankara’yı Gazze Şeridindeki Filistinliler üzerindeki etkisini kullanarak Hamas’ın silahsızlandırılması için çalışmaya çağırmak istiyor.

Almanya ayrıca, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Suriye’nin istikrara kavuşmasına büyük ilgi duyuyor: sadece Almanya’da yaşayan yaklaşık bir milyon Suriyeli nedeniyle değil, aynı zamanda Suriye devletinin yeniden inşasının başarısız olması halinde yeni mülteci hareketlerine yol açabileceği için de.

Öte yandan Türkiye’den Almanya’ya yapılan sığınma başvuruları da bir sorun teşkil ediyor. Federal Yurttaşlık Eğitimi Ajansı’nın analizine göre, 2017’den bu yana toplam 165.407 Türk vatandaşı sığınma başvurusunda bulundu ve Erdoğan’ın 2023’teki yeniden seçilmesinden sonra bu sayı keskin bir şekilde yükseldi.

Federal Göç ve Mülteciler Dairesine göre, eylül ayı sonunda Almanya’da bulunan 22.000’den fazla Türk vatandaşı ülkeyi terk etmek zorundaydı.

Öte yandan muhalefet ile olan ilişkiler de önemli görünüyor. Merz, Erdoğan dışında muhalefetle görüşme ayarlamamış olsa da, çarşamba akşamı, Alman büyükelçisinin konutunda sivil toplum temsilcileriyle bir araya geldi.

faz’da yer alan habere göre ise Merz ile Erdoğan’ın görüşmesinde Ukrayna ve silahlanma konularına da değinilecek. Silahlanma alanında Almanya, Türkiye ile işbirliği yapmaya hazır olduğunu gösterdi. Ankara, Avrupa savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla oluşturulan “SAFE” adlı Avrupa silahlanma stratejisine dahil olmak istiyor.

Ankara, ortak silah alımı için 150 milyar avroya kadar kaynak sağlayan, yakın zamanda başlatılan AB silahlanma programına katılmak istiyor. 

Fakat Ege Denizindeki ihtilaf nedeniyle Ankara ile on yıllardır gerilim halinde olan AB üyesi Yunanistan, bunu şu ana kadar engelliyor.

taz’a göre Merz bu konuda arabulucu rolünü üstlenebilir. Federal hükümet önceden desteğini sinyaliz etmişti.

Alman Dışişleri Bakanı Johannes Wadephul (CDU), yaklaşık iki hafta önce Türkiye gezisi sırasında, sonuçlandırılmak üzere olan “birçok proje”den bahsetmiş ve “Silahlanma endüstrilerimizin birbirleriyle en yakın şekilde işbirliği yapması doğal,” demişti.

Geçen haftadan bu yana İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun casusluk suçlamasıyla soruşturulması konusunda federal hükümet, şansölyenin seyahati öncesinde sadece ihtiyatlı açıklamalar yaptı.

Bir hükümet sözcüsü, bu tür ziyaretlerde demokratik ilkeler ve insan haklarının her zaman gündeme getirildiğini söyledi.