Diplomasi
Merz, Trump ile gerginliği azaltmaya çalışıyor

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkisini överek transatlantik ilişkilerin gerginliğini azaltmaya çalıştı.
Merz’in geçen hafta İran’daki ABD askeri harekatı nedeniyle Trump’a sert çıkmasının ardından, Başkan sosyal medyada Merz’e hakaret ederek yanıt verdi ve Amerikan askerlerini Almanya’dan çekeceğini söyledi.
Birkaç gün sonra ise AB’ye daha yüksek otomobil gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti.
Merz, Alman kamu yayıncısı ARD’ye verdiği röportajda, “İyi bir ortaklığın farklı görüşlere saygı duymayı da içerdiğine inanıyorum. Ben bunu yapıyorum ve onun [Trump] da yaptığını düşünüyorum; şu anda belki biraz daha az,” dedi.
Merz, Trump hakkında da, sekiz hafta önce onunla birlikte olduğunu ve “biraz daha uzun aralıklarla ama oldukça düzenli olarak görüştüklerini” söyledi.
Trump’ın asker sayısını azaltma sözleri, uzun zamandır beklenen füze konuşlandırmalarına ilişkin belirsizliği artırdı ve Almanya ekonomisinin zaten ABD ile İsrail’in İran’la savaşının etkilerinden zarar göreceği öngörülürken, başkanın yenilenen gümrük vergisi tehditleri hoş karşılanmıyor.
Bu olay, hassas konularda aşırı açık sözlü olduğu için yurt içinde eleştirilere maruz kalan şansölyenin iletişim tarzındaki daha geniş bir eğilimi yansıtıyor. Merz bu riski kabul ediyor fakat konuşma tarzını temelden değiştirmeyeceğini vurguluyor:
“Bu tür tepkiler gördüğümde, kendime neyi daha iyi ifade edebilirdim diye soruyorum. Bir dahaki sefere daha iyi ifade edeceğim. Ama farklı bir şey söylemeyeceğim.”
Merz, bu yaklaşımın “bilinçli” olduğunu söyledi ve seçmenlerin, zaman zaman sürtüşmelere yol açsa bile liderlerinden samimiyet beklediğini savundu:
“Cilalı bir çakıl taşı gibi konuşmak istemiyorum. Bu benim tarzım değil. Transatlantik ilişkilerden vazgeçmeyeceğim ve Donald Trump ile işbirliğinden vazgeçmeyeceğim.”
Merz pazar günü, anlaşmazlığın özünü, özellikle de ABD askerlerinin çekilme tehdidini, ani bir kopuş değil, daha uzun vadeli askeri planlamanın bir parçası olarak sunarak önemsizleştirmeye çalıştı.
Merz, “Avrupa’da [eski ABD Başkanı] Joe Biden’ın geçici olarak konuşlandırdığı bir Amerikan asker birliği var. Onların çekilmesi oldukça uzun bir süredir tartışılıyor,” dedi ve Washington’un küresel olarak sık sık kuvvetlerini kaydırdığını belirtti.
Fakat askeri destek konusunda durum daha belirsiz. 2024 yılında Almanya’ya uzun menzilli Tomahawk füzeleri tedarik etme taahhüdü (ki bu füzeler henüz teslim edilmedi) Trump döneminde yenilenmedi.
Bu durum, Rusya’ya karşı süregelen caydırıcılık eksikliği konusunda Avrupa’da endişe yaratıyor.
Merz, “Joe Biden’dan Tomahawk füzeleri teslim etme taahhüdü almıştık. Donald Trump bunu tekrarlamadı. Şu ana kadar bize bu taahhüdü vermedi,” dedi.
Fakat şansölye, bu konunun siyasi olmaktan çok pratik bir sorun olabileceğini ima etti:
“Şu anda gördüğüm kadarıyla, ABD tarafının bu tür silah sistemlerini sağlaması nesnel olarak neredeyse imkânsız.”
Bir başka sürtüşme kaynağı da ticaret. Trump, otomobiller de dahil olmak üzere AB ihracatına yeni gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti; bu durum Almanya ekonomisini özellikle sert bir şekilde vurabilir.
Fakat Merz, ölçülü bir üslup kullandı ve hatta Trump’ın geçen temmuz ayında İskoçya’daki Turnberry golf tesisinde Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir anlaşma imzalamasının ardından, AB ile tıkanan ticaret müzakerelerine ilişkin ABD’nin bazı hayal kırıklıklarını kabul etti.
Merz, “Açıkçası, Avrupa Birliği’nde henüz bir sonuca varamamış olmamızdan dolayı biraz haklı olarak hayal kırıklığına uğramış durumda. Anlaşmayı imzalamadık. Amerikalılar hazır, Avrupalılar ise değil,” diye konuştu.
Merz, Brüksel’i anlaşmayı hızla uygulamaya koymaya çağırdı ve “Bu yüzden mümkün olduğunca çabuk bir anlaşmaya varabileceğimizi umuyorum,” diyerek, “gümrük vergilerinin iyi bir şey olduğu şeklindeki temel görüşü paylaşmadıklarını” tekrarladı.
Alman lider bu yaz Kanada, Meksika ve ABD’nin ortaklaşa ev sahipliği yapacağı Dünya Kupası hakkında da konuştu.
Almanya’nın ABD’yi yenmesinin yeni gümrük vergisi tehditlerini tetikleyip tetiklemeyeceği sorulduğunda Merz çekimser davrandı:
“Hâlâ Amerikalıların bunu iyi niyetle karşılayacağına inanıyorum ve futbolda bence biz daha iyiyiz.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











