Merz, Trump ile gerginliği azaltmaya çalışıyor

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkisini överek transatlantik ilişkilerin gerginliğini azaltmaya çalıştı.

Merz’in geçen hafta İran’daki ABD askeri harekatı nedeniyle Trump’a sert çıkmasının ardından, Başkan sosyal medyada Merz’e hakaret ederek yanıt verdi ve Amerikan askerlerini Almanya’dan çekeceğini söyledi.

Birkaç gün sonra ise AB’ye daha yüksek otomobil gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti.

Merz, Alman kamu yayıncısı ARD’ye verdiği röportajda, “İyi bir ortaklığın farklı görüşlere saygı duymayı da içerdiğine inanıyorum. Ben bunu yapıyorum ve onun [Trump] da yaptığını düşünüyorum; şu anda belki biraz daha az,” dedi.

Merz, Trump hakkında da, sekiz hafta önce onunla birlikte olduğunu ve “biraz daha uzun aralıklarla ama oldukça düzenli olarak görüştüklerini” söyledi.

Trump’ın asker sayısını azaltma sözleri, uzun zamandır beklenen füze konuşlandırmalarına ilişkin belirsizliği artırdı ve Almanya ekonomisinin zaten ABD ile İsrail’in İran’la savaşının etkilerinden zarar göreceği öngörülürken, başkanın yenilenen gümrük vergisi tehditleri hoş karşılanmıyor.

Bu olay, hassas konularda aşırı açık sözlü olduğu için yurt içinde eleştirilere maruz kalan şansölyenin iletişim tarzındaki daha geniş bir eğilimi yansıtıyor. Merz bu riski kabul ediyor fakat konuşma tarzını temelden değiştirmeyeceğini vurguluyor:

“Bu tür tepkiler gördüğümde, kendime neyi daha iyi ifade edebilirdim diye soruyorum. Bir dahaki sefere daha iyi ifade edeceğim. Ama farklı bir şey söylemeyeceğim.”

Merz, bu yaklaşımın “bilinçli” olduğunu söyledi ve seçmenlerin, zaman zaman sürtüşmelere yol açsa bile liderlerinden samimiyet beklediğini savundu:

“Cilalı bir çakıl taşı gibi konuşmak istemiyorum. Bu benim tarzım değil. Transatlantik ilişkilerden vazgeçmeyeceğim ve Donald Trump ile işbirliğinden vazgeçmeyeceğim.”

Merz pazar günü, anlaşmazlığın özünü, özellikle de ABD askerlerinin çekilme tehdidini, ani bir kopuş değil, daha uzun vadeli askeri planlamanın bir parçası olarak sunarak önemsizleştirmeye çalıştı.

Merz, “Avrupa’da [eski ABD Başkanı] Joe Biden’ın geçici olarak konuşlandırdığı bir Amerikan asker birliği var. Onların çekilmesi oldukça uzun bir süredir tartışılıyor,” dedi ve Washington’un küresel olarak sık sık kuvvetlerini kaydırdığını belirtti.

Fakat askeri destek konusunda durum daha belirsiz. 2024 yılında Almanya’ya uzun menzilli Tomahawk füzeleri tedarik etme taahhüdü (ki bu füzeler henüz teslim edilmedi) Trump döneminde yenilenmedi.

Bu durum, Rusya’ya karşı süregelen caydırıcılık eksikliği konusunda Avrupa’da endişe yaratıyor.

Merz, “Joe Biden’dan Tomahawk füzeleri teslim etme taahhüdü almıştık. Donald Trump bunu tekrarlamadı. Şu ana kadar bize bu taahhüdü vermedi,” dedi.

Fakat şansölye, bu konunun siyasi olmaktan çok pratik bir sorun olabileceğini ima etti:

“Şu anda gördüğüm kadarıyla, ABD tarafının bu tür silah sistemlerini sağlaması nesnel olarak neredeyse imkânsız.”

Bir başka sürtüşme kaynağı da ticaret. Trump, otomobiller de dahil olmak üzere AB ihracatına yeni gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti; bu durum Almanya ekonomisini özellikle sert bir şekilde vurabilir.

Fakat Merz, ölçülü bir üslup kullandı ve hatta Trump’ın geçen temmuz ayında İskoçya’daki Turnberry golf tesisinde Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir anlaşma imzalamasının ardından, AB ile tıkanan ticaret müzakerelerine ilişkin ABD’nin bazı hayal kırıklıklarını kabul etti.

Merz, “Açıkçası, Avrupa Birliği’nde henüz bir sonuca varamamış olmamızdan dolayı biraz haklı olarak hayal kırıklığına uğramış durumda. Anlaşmayı imzalamadık. Amerikalılar hazır, Avrupalılar ise değil,” diye konuştu.

Merz, Brüksel’i anlaşmayı hızla uygulamaya koymaya çağırdı ve “Bu yüzden mümkün olduğunca çabuk bir anlaşmaya varabileceğimizi umuyorum,” diyerek, “gümrük vergilerinin iyi bir şey olduğu şeklindeki temel görüşü paylaşmadıklarını” tekrarladı.

Alman lider bu yaz Kanada, Meksika ve ABD’nin ortaklaşa ev sahipliği yapacağı Dünya Kupası hakkında da konuştu.

Almanya’nın ABD’yi yenmesinin yeni gümrük vergisi tehditlerini tetikleyip tetiklemeyeceği sorulduğunda Merz çekimser davrandı:

“Hâlâ Amerikalıların bunu iyi niyetle karşılayacağına inanıyorum ve futbolda bence biz daha iyiyiz.”