Mitsotakis hükümeti anayasa değişiklik önerilerini meclise sunacak

Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, iktidardaki Yeni Demokrasi’nin (ND) anayasa değişikliği için önerdiği çerçeveyi sundu.

Reform paketinde yargı atamaları, seçim usulleri, kamu yönetimi ve çevre koruma alanlarını yeniden şekillendirecek 30 maddelik değişiklik önerileri mevcut.

Partinin parlamento grubuna sunulan öneriler, yetkililerin anayasa reformu konusunda uzun ve çok aşamalı bir tartışmanın başlangıcı olarak nitelendirdiği sürecin başlangıcını işaret ediyor. Hükümetin takvimine göre, resmi sürecin mayıs ayında başlaması bekleniyor. ND, en az 50 milletvekilinin imzasını taşıyan önerisini sunacak ve ardından bir anayasa revizyon komitesi kurulacak.

En önemli öneriler arasında, bakanların sorumluluğunu düzenleyen 86. maddedeki değişiklikler yer alıyor. Hükümet, parlamentonun “gecikmeksizin” hareket etme zorunluluğunun kaldırılmasını ve ön soruşturma yapma yetkisinin ortadan kaldırılmasını öneriyor.

Bunun yerine, ön incelemeler bir temyiz savcısı tarafından yürütülecek, savcılık kararları ise isim okuma usulüyle mutlak çoğunlukla parlamento oylamasına tabi olacak.

Paket ayrıca, daha önce yurtdışındaki seçmenlerle ilişkilendirilen bir sistemi genişleterek, Yunanistan içindeki seçmenler için posta yoluyla oy kullanmaya izin verilmesini de öneriyor. 

Bir başka öneri ise cumhurbaşkanlığı görev süresinin altı yıl olarak belirlenmesi.

Yargı reformları da öne çıkıyor. En yüksek yargı pozisyonlarına terfiler, hükümetin müdahalesi olmaksızın, en kıdemli yargıçlar arasından özel bir parlamento komitesi tarafından belirlenecek. Adaylar, yargı genel kurulları tarafından önerilen listelerden seçilecek.

Diğer önerilen değişiklikler ise iklim değişikliği, yenilenebilir enerji, uygun fiyatlı konut ve nesiller arası adaleti ele alıyor.

Metin ayrıca iyi yasama uygulamaları, mali denge ve demokratik parti örgütlenmesine ilişkin anayasal garantiler çağrısında bulunuyor.

Öneriler arasında, zorunlu eğitimin 11 yıldan az sürmemesi garantisi ve kamu veya devlet dışı, kar amacı gütmeyen statüye sahip yükseköğretim kurumlarının bağımsız denetim altında faaliyet göstermesine izin veren hükümler de dahil olmak üzere eğitimle ilgili değişiklikler yer alıyor.

İlave değişiklikler, kamu sektöründeki kalıcılığı yeniden tanımlayacak, mülkiyet korumalarını genişletecek ve bağımsız otoritelerin başkanlarının seçilmesine ilişkin yeni prosedürler getirecek.

Değişiklik paketi, yapay zekanın riskleri azaltırken faydaları en üst düzeye çıkarmayı amaçlayarak “toplumun özgürlüğüne ve refahına hizmet etmesi” gerektiğini belirten bir ifadeyi metne dahil ediyor.

Medyaya ilişkin ayrı değişiklikler, basılı yayın, televizyon, radyo ve internet düzenlemelerinin “saflaştırılması ve rasyonelleştirilmesi”ni amaçlarken, gazetecileri işverenlerine karşı korumayı hedefliyor.

Diğer tedbirler ise milletvekilleri için uyumsuzluk kurallarını sadeleştirecek ve hükümetin işleyişine ilişkin standartları güçlendirecek.