Moody’s Başekonomisti Zandi: ABD zaten resesyona girdi

Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, kendi geliştirdikleri ekonomik göstergeye dayanarak ABD ekonomisinin halihazırda resesyona girmiş olabileceğini belirtti. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana tüm ekonomik daralmaları isabetle tahmin eden Vicious Cycle Index (VCI), ocak ayından bu yana kritik eşiğin üzerinde seyrediyor.

Ekonomistler arasında ABD ekonomisinin bir resesyonun eşiğinde olup olmadığına dair aylardır süregelen tartışmalar sürerken, Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi’den kritik bir açıklama geldi.

Zandi, kendisi ve meslektaşları tarafından geliştirilen “Vicious Cycle Index” (VCI) adlı ekonomik göstergenin, ABD ekonomisinin halihazırda bir daralma sürecine girdiğine işaret ettiğini belirtti.

Ekonominin resesyona ne zaman girdiğini işsizlik oranındaki artış hızı üzerinden saptayan bir araç olan VCI, “Sahm kuralı”nın işgücüne göre ayarlanmış bir versiyonu olarak tanımlanıyor.

Sahm kuralı, işsizlik oranının üç aylık ortalamasının, son 12 ay içindeki en düşük seviyesinin 0,5 puan üzerine çıkması durumunda resesyon sinyali veriyor.

VCI ise bu hesaplamayı, işgücüne katılım oranının beş yıllık hareketli ortalamasını kullanarak güncelliyor. Endeks, üç aylık ortalamanın son bir yıl içindeki seviyesini bir tam puan aşması durumunda alarm veriyor.

Zandi, VCI değerinin Ocak ayında bir puanlık eşiği aştığını ve son üç aydır bu yüksek seviyede kalmaya devam ettiğini bildirdi.

Mark Zandi, VCI hakkında LinkedIn üzerinden yaptığı paylaşımda, söz konusu endeksin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleşen her resesyonu, hiçbir hatalı sinyal vermeksizin doğru tahmin ettiğini vurguladı.

Zandi, “Eğer bu endeks tetiklendiyse, Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu İş Döngüsü Tarihleme Komisyonu’nun bunu teyit etmesi zaman alabilir; ancak biz zaten resesyondayız” ifadelerini kullandı.

Ekonomik düşünce sisteminde resesyon korkuları, bir dizi olumsuz gelişmenin etkisiyle yeniden güç kazandı. Zandi de dahil olmak üzere pek çok ekonomist, gelecek yıl içinde bir resesyon yaşanma olasılığına dair tahminlerini yukarı yönlü revize etti.

Bu durumun temel nedenleri arasında, İran savaşı kaynaklı petrol şokunun ekonomide yarattığı sarsıntı öne çıkıyor. Tüketici güveninin düşük seyrettiği bu süreçte, işverenler de geçen aya kadar zayıf istihdam verileri paylaştı. Birçok uzman, büyüme ve işsizlik kaygıları arasında stagflasyon tehlikesini de dile getirdi.

Mart ayı istihdam raporu, beklentileri aşarak 178 bin yeni iş eklendiğini gösterse de Zandi, bu sonuçların ekonominin genel tablosu hakkında yanıltıcı bir görünüm sunduğunu kaydetti.

X platformu üzerinden açıklama yapan Zandi, “Mart ayındaki büyük bordrolu istihdam artışından teselli bulmayın. Bu artış, sert kış koşulları ve Kaiser Permanente’deki işçi grevinin istihdam üzerinde ağır baskı yarattığı şubat ayındaki büyük düşüşün ardından geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Zandi, eklenen yeni işlerin çoğunun İran savaşının yol açtığı ekonomik hasarı yansıtmadığını ve sağlık sektörü hariç tutulduğunda ekonominin aslında istihdam kaybettiğini belirtti.

Zandi, LinkedIn paylaşımında VCI değerinin yüzde 5 seviyelerine yaklaştığını, bunun da mart ayı istihdam raporunda görünenden daha derin sorunlara işaret ettiğini ifade etti.

Başekonomist, “Bu durum, iş bulma ümidini kaybeden çalışanların işgücünden tamamen çekilmesiyle, işgücü piyasasında manşet işsizlik oranının ima ettiğinden daha fazla bir gevşeme olduğunu gösteriyor” dedi.

VCI endeksindeki bu görünüm, KPMG Başekonomisti Diane Swonk’un mart ayı istihdam rakamlarına ilişkin değerlendirmesiyle de örtüşüyor.

Swonk, yakın zamanda Fortune dergisine verdiği mülakatta, “İşsizlik oranı düştü; ancak yanlış nedenlerle: işgücüne katılımda yaşanan kayıp sebebiyle” açıklamasında bulunmuştu.

VCI endeksinin özel bir mülkiyete tabi araç olduğu ve dayandığı Sahm kuralının her zaman isabetli sonuçlar vermediği kaydediliyor.

Nitekim söz konusu gösterge 2024 yazında da alarm vermiş, ancak faiz indirimlerinin sağladığı “yumuşak iniş” sayesinde ABD ekonomisi resesyona girmemişti.

Sahm kuralı şubat ayında, resesyon eşiği olan 0,5 puanın altında kalarak yalnızca 0,26 puanlık bir artış göstermişti.

VCI endeksinin de Sahm kuralındaki istisnalar gibi, ABD ekonomisinin halihazırda bir resesyonun içinde olduğuna dair mutlak bir garanti sunmadığı belirtiliyor.

Zandi, günümüzün alışılmadık ekonomik koşulları göz önüne alındığında, endeksin hatalı çıkma ihtimalinin bulunduğunu da not etti.

Buna karşın, birden fazla kuruluş resesyon beklentilerini yükseltti. Moody’s Analytics, gelecek 12 ay içinde ABD’nin resesyona girme olasılığını yüzde 48,6 olarak öngörürken, Goldman Sachs bu ihtimali yüzde 30, EY-Parthenon ise yüzde 40 olarak belirledi.

Zandi, en azından VCI endeksinin, mart ayı istihdam raporundaki güçlü rakamların etkisini dengelediğini savundu. Zandi, “VCI, mart ayı bordrolu istihdam artışının önemini ciddi şekilde düşük tutmak için bir başka geçerli neden sunuyor” dedi.