NATO, Rusya’nın ucuz dronlarına karşı hazırlıksız olduğunu itiraf etti

Rusya’ya ait insansız hava araçlarının Polonya hava sahasını ihlal ettiği yönündeki iddialar sonrası başlayan tartışmada NATO, ucuz dron tehditlerine karşı hazırlıksız olduğunu itiraf etti. İttifakın pahalı savaş uçaklarıyla müdahalesi sürdürülemez bulunurken, uzmanlar Ukrayna’nın tecrübelerinden ders alınmadığını belirtiyor.

“Dron savaşları” olarak adlandırılan sürecin başlamasından üç buçuk yıl sonra, Rusya’ya ait insansız hava araçlarının Polonya hava sahasını ihlal ettiği iddialarının ardından başlayan tartışma, NATO ülkelerinin yeni savaş türüne hâlâ hazırlıklı olmadığını gösterdi.

Polonya’nın verilerine göre, ülkeye giren 19 drondan en az üçü, yani yüzde 16’sı düşürülebildi. Sürekli Rusya’nın saldırılarına maruz kalan Ukrayna’da ise bu oran çok daha yüksek.

Örneğin, Polonya’ya yönelik ihlalin gerçekleştiği gece Ukrayna Hava Kuvvetleri, 458 araçtan 413’ünü imha ettiğini açıklamıştı; bu, yüzde 90’lık bir başarı oranına tekabül ediyor.

Polonya, müdahale esnasında ikişer adet F-16 ve F-35 savaş uçağı, iki AWACS tipi keşif uçağı, bir yakıt ikmal uçağı, Mi-24, Mi-17 ve Black Hawk helikopterleri ile Patriot hava savunma sistemlerinin radarlarını devreye soktu. Ukrayna ise bu tür gelişmiş silahları genellikle füzelere karşı kullanıyor.

Dronlara karşı ise uzun zamandır çok daha basit ve ucuz yöntemler uygulanıyor. Bu yöntemler arasında otomobillerin veya binaların çatılarındaki makineli tüfekli ekiplerden, tüfekle ateş edilen Yak-52 tipi eğitim uçaklarına ve Rusya’nın İran yapımı Şahid (örneğin 35 bin dolarlık Geran-2 veya Polonya’ya giren 10 bin dolarlık Gerbera) benzeri dronlarını avlayan 5 bin dolarlık önleyici dronlara kadar pek çok farklı çözüm bulunuyor.

Rutte: Bu şekilde devam edemeyiz

Politico dergisinin haberine göre, konu perşembe günü Brüksel’de AB ülkelerinin büyükelçilerinin katıldığı ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin ilk kez yer aldığı toplantıda gündeme geldi.

Pek çok diplomat, NATO’nun Rus dronlarına verdiği yanıtın, ittifakın bu tür saldırılara hazırlıksız olduğunu gösterdiğine dair kaygılarını dile getirdi.

Gazeteye konuşan bir diplomat, “Bu tür nesneleri engellemek için sürekli F-35’leri havalandıramayız. Rutte’nin kendisi bu sonuca vardı ve kimse ona itiraz etmedi,” ifadelerini kullandı.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi kıdemli araştırmacısı Ulrike Francke, Polonya’nın, NATO’yu “siyasi ve askeri bir teste tabi tutmak” amacıyla Rusya tarafından fırlatılan insansız hava araçlarını tespit edip düşürmesinin çok iyi olduğunu söyledi.

Ancak Francke, asıl sorunun başka bir yerde yattığına işaret etti:

“Her seferinde F-16 ve F-35’leri mi göndereceğiz? Bu israf. İnsansız hava araçlarına karşı savunma sistemleriyle donanımımızı geliştirmemiz gerekiyor.”

Yaşananların ardından Polonya’nın ilk adımı, müttefiklerinden yeni Patriot sistemleri talep etmek oldu.

Almanya, “Baltık ülkeleri ve Polonya’ya yönelik mevcut taahhütlere ek olarak” Eurofighter savaş uçaklarıyla “Polonya üzerindeki hava devriyelerini genişletme ve güçlendirme” sözü verdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise ülkeye üç savaş uçağı daha gönderme kararı aldı.

Ukrayna’dan eğitim, Rheinmetall’den yatırım teklifi

Daha pratik teklifler ise Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Avrupa’nın en büyük savunma şirketi Rheinmetall’in genel müdürü Armin Papperger’den geldi.

Zelenskiy, Polonyalılara dronlarla mücadele konusunda eğitim vermeyi teklif etti ve Varşova bu amaçla askerlerini Ukrayna’ya gönderme kararı aldı.

Papperger ise şirketinin Polonya’ya hava savunma sistemleri konusunda yardım etmeye hazır olduğunu belirterek, Avrupa’nın “çok ucuz” İHA karşıtı sistemlerin geliştirilmesine yönelik yatırımları ve üretim kapasitesini artırması gerektiğini vurguladı.

Papperger, Financial Times‘a verdiği mülakatta, “Ukrayna’nın şu an sahip olduğunun iki katına ihtiyacı olduğunu düşünüyorum, ancak Avrupa’ya yatırım yapmalıyız, zira Avrupa’nın neredeyse hiçbir şeyi yok,” dedi.

Bazı Avrupalı savunma şirketleri gerekli araçları geliştirmeye başladı, ancak bu adımlar savaşın dördüncü yılında atıldı.

Ağustos sonunda İsveçli Saab, alçak irtifadaki küçük İHA’ları etkisiz hâle getirmek için tasarlanan yeni ve düşük maliyetli Nimbrix füzesini tanıttı.

Fransa’nın silah tedarik kurumu da kısa süre önce MBDA, Safran, Thales ve Cilas gibi şirketlerden oluşan bir gruptan lazerli dron savunma sistemi için bir prototip sipariş etti.

Francke, yeni kurulan teknoloji şirketlerinin bu alanda büyük başarılar elde ettiğini ancak Avrupa’da ürünlerine yeterli talebin olmadığını belirtti.

Francke’ye göre, insansız hava araçlarını dikkate alan modern ve kademeli bir savunma sistemi de inşa edilmedi.

Tek bir sistemin tüm tehditlere karşı koyamayacağını belirten Francke, “Tanım gereği, hem elektronik hem de kinetik karşı tedbirleri içeren çok katmanlı bir savunma gerekli,” diye ekledi.

Helsinki merkezli düşünce kuruluşu Nordic West Office’in genel müdürü Charly Salonius-Pasternak, NATO’nun “milyonlarca avro değerindeki füzeleri kullanmadan çok sayıda ucuz dronu nasıl izleyip düşüreceği” konusunda Ukrayna’da yaşananlardan çoktan ders çıkarmış olması gerektiğini söyledi ve ekledi:

“Peki Avrupa’daki siyasi müesses nizam bu konuda ne yaptı?”