‘NATO’yu uykusuz bırakan tehdit’: FT, Rusya’nın Yantar gemisini yazdı

Financial Times, Rusya’ya ait Yantar gemisinin NATO’da kaygı yarattığını yazdı. Haberde, Batı’nın bu gemiyi güvenliğe yönelik bir tehdit olarak gördüğü, İngiltere’nin faaliyetlerini hoş karşılamadığını belirttiği ve Avrupa’nın bu tehditle nasıl mücadele edileceği konusunda ikilem yaşadığı aktarıldı.

İsmi belirtilmeyen üst düzey NATO komutanlardan biri, yılın başında gazeteye verdiği demeçte, “Yantar, Rusya’nın bizi uyanık tutmak için kullandığı bir araç,” demişti. Aynı komutan, ittifakın bu gemiyi “çok yakından izlediğini” vurgulamıştı.

Bu yılın ocak ayında İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Yantar’ın faaliyetlerinin hoş karşılanmadığını açıkladı ve “Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu mesajı duymasını istiyorum. Ülkeyi savunmak için kararlı adımlar atmaktan çekinmeyeceğiz,” dedi.

O dönemde gemi, Manş Denizi’nde görülmüştü. Healey, bu durumun özellikle deniz altı kabloları ve diğer kritik altyapının istikrarını bozabileceği yönünde “artan kaygılar” doğurduğunu belirtti.

22010 Kruys projesi kapsamında inşa edilen Yantar, aynı zamanda projenin ilk gemisi. Baltık Tersanesi Yantar’da yapıldı.

Gemi, yalnızca okyanus tabakalarını değil deniz tabanını da incelemek üzere tasarlandı. Derin deniz araştırmalarına imkân veren insanlı denizaltı araçlarıyla donatıldı.

Ayrıca arama-kurtarma görevlerinde kullanılabiliyor, deniz ve okyanus dibinde batık nesneleri tespit edebiliyor. TASS ajansının haberinde, Mart 2015’te deneme seferlerine çıktığı yazılmıştı.

Aralık 2017’de Arjantin’e ait kayıp denizaltı San Juan’ı arama çalışmalarına gönderilmişti. Yantar, 8 Temmuz 2010’da, adını aldığı tersanenin 65. kuruluş yıldönümünde kızağa konuldu.

5 bin 200 ton deplasmana, 108,1 metre uzunluğa ve 17,2 metre genişliğe sahip.

İngiltere Savunma Bakanı Healey, Yantar’ın Kasım 2024’ten sonra ikinci kez Manş Denizi’nde görüldüğünü açıkladı.

Gemi, iki gün boyunca Kraliyet Donanmasına ait iki gemi tarafından izlendi. Healey, geminin daha sonra Britanya sularını geçerek Kuzey Denizi’nde bulunduğunu kaydetti.

Aynı ay, Rusya’nın Londra Büyükelçiliği, Moskova’nın İngiltere’nin deniz altı iletişim hatlarına tehdit oluşturduğu yönündeki açıklamaları reddetti.

Büyükelçilik, bu tür ifadelerin Baltık ve Kuzey Denizi’nde gerilimi artırma amacı taşıdığını savundu.

Bu yılın başında başında NATO, Baltık ülkelerindeki kritik altyapıyı korumak amacıyla “Baltık Nöbetçisi” (Baltic Sentry) adlı görevi başlattı. Veri ve enerji iletim kabloları, doğalgaz boru hatları ve deniz üstü rüzgar santralleri bu görev kapsamında korumaya alındı.

Görevde fırkateynler, devriye uçakları ve küçük bir insansız deniz filosu yer aldı.

Daha sonra Wall Street Journal, Baltık Denizi’ndeki son kablo hasarlarının Rusya’nın sabotajlarından kaynaklandığına dair NATO’nun elinde kanıt bulunmadığını yazdı.

Öte yandan, Ekim 2023’te Çin’e ait NewNew Polar Bear adlı konteyner gemisi, Finlandiya ile Estonya arasındaki Balticconnector kablosu ve doğalgaz hattını koparmıştı.

Kasım 2024’te Yi Peng 3 adlı Çin yük gemisi, C-Lion1 deniz altı iletişim hattına zarar verdi. Bir ay sonra Finlandiya, EstLink 2 ve dört telekomünikasyon hattını tahrip ettiği şüphesiyle Cook Adaları bayraklı Eagle S tankerini gözaltına aldı.

Ocak ayında ise İsveç savcılığı, Gotland ile Letonya’nın Ventspils kenti arasındaki hattı kesen Bulgar bandıralı Vezhen gemisinin gözaltına alındığını açıkladı. Daha sonra bu gemiler serbest bırakıldı.