Nazilerin kayıtsız şartsız teslimiyetinin 80. yıl dönümü

İkinci Dünya Savaşı’nı Avrupa’da fiilen sona erdiren Nazi Almanyasının kayıtsız şartsız teslimiyet anlaşmasının imzalanmasının üzerinden 80 yıl geçti. İlk olarak 7 Mayıs 1945’te Reims’te imzalanan anlaşma, Sovyetler Birliği’nin talebi üzerine 8 Mayıs 1945’te Berlin’de yeniden imzalanarak yürürlüğe girdi. Bu tarihi olay, Avrupa’da barışın başlangıcı oldu.

İkinci Dünya Savaşı’nı Avrupa’da fiilen sona erdiren Nazi Almanyasının kayıtsız şartsız teslimiyet anlaşmasının imzalanmasının üzerinden 80 yıl geçti.

Almanya, 8 Mayıs 1945’te Berlin’de Müttefik kuvvetlere teslim olarak Avrupa’da savaşı sonlandırdı.

Bu teslimiyet, bir gün önce Fransa’nın Reims kentinde imzalanan ancak Sovyetler Birliği tarafından kabul edilmeyen ilk anlaşmanın ardından gerçekleşti.

Almanya’nın ilk teslimiyet anlaşması, 07.05.1945 tarihinde saat 02.41’de Fransa’nın Reims kentinde, Amerikan generali Eisenhower’ın karargâhında imzalandı.

Wehrmacht Yüksek Komutanlığı Kurmay Başkanı Orgeneral Alfred Jodl, Almanya adına belgeyi imzalayan isimdi.

Müttefikler adına belgeyi, Müttefik kuvvetler karargâhlarındaki Sovyet askeri misyonu başkanı Tümgeneral İvan Susloparov ve ABD ordusu Korgenerali Walter Bedell Smith kabul etti.

İmza töreninde tanık olarak Fransız generali François Sevez hazır bulundu.

Bu belgenin 08.05 tarihinde saat 23.01’de yürürlüğe girmesi bekleniyordu. 07.05 günü öğleden sonra Alman radyosu, teslimiyet anlaşmasının imzalandığını duyurdu.

Anlaşma imzalandıktan sonra Susloparov, Jozef Stalin’den “Hiçbir belge imzalamayın!” şeklinde bir telgraf aldı.

Stalin, Reims’te imzalanan anlaşmanın iptal edilemeyeceğini ancak tanınamayacağını düşünüyordu.

Stalin, “Teslimiyet, en önemli tarihi eylem olarak, kazananların topraklarında değil, faşist saldırganlığın geldiği yerde, yani Berlin’de ve tek taraflı değil, Hitler karşıtı koalisyonunun tüm ülkelerinin yüksek komutanlıkları tarafından mutlaka kabul edilmelidir,” ifadelerini kullandı.

Nihai belge olan Almanya’nın Kayıtsız Şartsız Teslimiyet Anlaşması, ertesi gün Berlin’in Karlshorst banliyösünde imzalandı.

Tören, 08.05 tarihinde Orta Avrupa Saati ile saat 22.43’te gerçekleşti. Bu saatte Moskova’da takvimler 09.05’i gösteriyordu.

Almanya adına belgeyi, Alman askeri komutanlığının başı Generalfeldmareşal Wilhelm Keitel, Luftwaffe Kurmay Başkanlığı adına Orgeneral Hans-Jürgen Stumpff ve Amiral Hans-Georg von Friedeburg imzaladı.

Müttefikler adına ise Mareşal Georgiy Jukov ve Mareşal Arthur Tedder belgeyi kabul etti. Tanık olarak ABD’den General Carl Spaatz ve Fransa’dan General Jean Joseph Marie Gabriel de Lattre de Tassigny hazır bulundu.

Belge, Almanya’nın tüm silahlı kuvvetlerinin ve Almanya komutası altındaki kuvvetlerin kayıtsız şartsız teslimiyetini içeren altı maddeden oluşuyordu.

Ayrıca, muharebelerin sona erme saati de 08.05.1945 tarihinde Orta Avrupa Saati ile saat 23.01 olarak belirlenmişti.

Nihai anlaşma, Müttefiklerin ön anlaşma olarak kabul ettiği ilk belgeyi neredeyse tamamen tekrarlıyordu.

Ancak, ilk belgedeki “Sadece İngilizce metin orijinaldir” şeklindeki giriş bölümü çıkarıldı. Bunun yerine yeni, altıncı madde eklendi: “Bu anlaşma Rusça, İngilizce ve Almanca dillerinde hazırlanmıştır. Sadece Rusça ve İngilizce metinler orijinaldir.”

Ayrıca, “Sovyet Yüksek Komutanlığı” yerine “Kızıl Ordu Yüksek Başkomutanlığı” adı kullanıldı ve askeri teçhizatın korunmasına ilişkin madde genişletilerek tamamlandı.

İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve ABD Başkanı Harry Truman, Stalin’in zaferin resmi olarak 9 Mayıs 1945’ten önce ilan edilmemesi yönündeki taleplerinden birini reddetti.

Müttefik ülkelerin liderleri, 8 Mayıs tarihinde saat 15.00’te zafer ilan eden açıklamalar yaptı. Sovyetler Birliği’nde ise zafer, 9 Mayıs tarihinde saat 02.00 civarında radyodan duyuruldu.