Bizi Takip Edin

ORTADOĞU

Netanyahu’nun bahisleri

Yayınlanma

Andrey Kortunov*
Kommersant
1 Ağustos 2024

İsrail, bu hafta [geçen hafta, ed.n.] Orta Doğu’daki çatışmayı tırmandıracak iki adım attı. Salı günü Beyrut’a düzenlenen bir saldırıda Hizbullah liderinin üst düzey danışmanlarından Fuad Şukur, çarşamba günü ise Tahran’a düzenlenen bir füze saldırısında Hamas’ın siyasi başkanı İsmail Haniye öldürüldü.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, çatışmanın yeni bir tırmanışına hazır olduğunu göstererek ne bekliyordu?

Beyrut ve Tahran’a -İsrail’in savaş halinde olmadığı iki egemen devletin başkentlerine- yapılan çifte saldırı resmi olarak Hizbullah ve Hamas’a yönelikti. Ama aslında İsrail saldırılarının hedefi Hizbullah ve Hamas’ın arkasındaki İran’ın siyasi liderliğiydi.

İsrail, bugün İslam Cumhuriyeti’ne meydan okumalı mıydı? Ne de olsa İran, Batı ile ilişkileri düzeltmeyi ve Arap komşularıyla diyaloğu savunan en ılımlı aday olan Mesud Pezeşkiyan’ın kazandığı cumhurbaşkanlığı seçimlerini yeni gerçekleştirdi. Siyasetçi, İsrail hakkında henüz iyi bir şey söylememiş olsa da, seçilmiş olması bile diyalog için bir şans sunuyor gibi görünüyordu. Bu, Binyamin Netanyahu’nun değerlendirmeye yeltenmediği bir şanstı.

Tırmanış havasının farklı izahları olabilir.

Bunlardan ilki, İsrail liderliğinin İran’ın zayıfladığı algısına bel bağlaması ve ülkenin genel olarak Batı ve özel olarak Washington ile diyaloğa olan ilgisini abartması. İsrailliler, Tahran’ın kırmızı çizgilerini test ederek bu zayıflıktan en iyi şekilde yararlanmak istiyorlar.

Bir başka izah da İsrail’in tırmanışının öncelikle PR amaçlı olduğu yönünde. İsrail, İran meselesini Orta Doğu gündeminin merkezine geri getirmek ve İsrail için son derece rahatsız edici olan Filistin meselesini arka plana itmek için daha fazla askeri risk almaya istekli.

Netanyahu, Arap dünyasındaki ortaklarına bölgedeki temel güvenlik sorununun İsrail değil İran olduğunu kanıtlayarak, başından beri ‘İran tehdidi’ bayrağı altında desteklenen ve bir şekilde duraksamış olan İbrahim Anlaşmalarına yeni bir ivme kazandırıyor.

Üçüncü izah ise İsrail yönetiminin İran’la çatışmayı kasıtlı olarak tırmandırdığı ve önümüzdeki aylarda sadece Gazze Şeridi’nde Hamas’ın işini bitirmeyi değil, güney Lübnan’da Hizbullah’la mücadeleye de son vermeyi amaçladığı. Böyle bir planın ABD’nin aktif müdahalesi olmadan başarıya ulaşması pek mümkün değil ama teorik olarak Netanyahu son Amerika turu sırasında Washington’daki ortaklarını Orta Doğu’daki ‘küçük muzaffer bir savaşın’ Demokratların kasım seçimlerinde Avrupa’da Rusya’ya karşı zaten zor görünen zaferinin yerini alabileceğine ikna edebilir.

Her halükarda, Netanyahu’nun gerekçeleri ne olursa olsun, İsrail yönetimi tehlikeli bir oyun oynuyor. Golan Tepeleri’ndeki Dürzi yerleşimi Mecdel Şems’in bombalanması, kapsamlı bir soruşturma gerektiren açık bir savaş suçu. Ancak Tahran’ı küçük düşürmeye dönük göstermelik bir teşebbüs en iyi yanıt değil.

Hiç kimse İslam Cumhuriyeti’nin dini liderinin sabrının sınırlarını bilemez ve Devrim Muhafızları’nın liderliğindeki ruh halini doğru bir şekilde değerlendiremez.

İsrail ile İran arasında doğrudan bir çatışma bölge sınırlarının çok ötesinde bir felakete dönüşebilir.

(*) Andrey Kortunov; ABD ve Kanada Araştırmaları Enstitüsü Eski Direktör Yardımcısı. Moskova Kamu Bilimi Vakfı’nın kurucusu ve ilk başkanı. Miami Üniversitesi’nde (ABD) ve Portland’daki Lewis & Clark Koleji’nde (Kaliforniya Üniversitesi) Rusya dış politikası dersleri verdi. 2011-2023 yılları arasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in talimatıyla kurulan ve kar amacı gütmeyen bir ortaklık olan Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi’nin Genel Direktörlüğünü yaptı.

ORTADOĞU

İsrail tarafından katledilen Ayşenur Ezgi Eygi için Filistin’de cenaze töreni düzenlendi

Yayınlanma

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Beyta beldesinde İsrail askerlerince katledilen Türk aktivist Ayşenur Ezgi Eygi için Filistin’in Nablus kentinde resmi ve sivil katılımla cenaze töreni düzenlendi.

Eygi’nin naaşı, uluslararası dayanışma aktivistleri, Filistinliler, Türkiye’nin Kudüs Başkonsolosu Büyükelçi İsmail Çobanoğlu, Nablus Valisi Gassan Daglas ve sivil toplum temsilcilerinin katılımıyla Nablus kentindeki Rafidiye Hastanesi’nden alındı. Filistinlilerin sloganları eşliğinde tören düzenlendi.

Dışişleri Bakanlığı Eygi’nin naaşının Türkiye’ye getirilmesi için çalışma yürüttüklerini söyledi.

26 yaşındaki Türk-Amerikan vatandaşı Ayşenur Ezgi Eygi, 6 Eylül’de işgal altındaki Batı Şeria’nın Nablus kentine bağlı Beyta beldesinde düzenlenen işgal karşıtı bir gösteride İsrail keskin nişancısı tarafından açılan ateş sonucu başından vurularak hayatını kaybetti.

Washington Üniversitesinde hem psikoloji hem de Orta Doğu dillerinde çift dal yapan Eygi, Filistin topraklarının İsrail tarafından işgaline karşı sivil yöntemlerle Filistinlilere destek veren Uluslararası Dayanışma Hareketi (ISM) gönüllüsü insan hakları aktivistiydi.

2003’te İsrail buldozeri tarafından ezilerek öldürülen ABD vatandaşı Rachel Corrie de aynı harekete mensuptu.

Eygi, Filistinlilerin haklarını destekleyen dayanışma hareketlerinde aktif yer alıyordu.

Önceki gün de ABD’nin Washington eyaletinde yüzlerce Filistin yanlısı gösterici, Ayşenur Ezgi Eygi’nin, İsrailli askerler tarafından öldürülmesin protesto etmek için toplandı.

Washington’daki gösteride Eygi’nin fotoğraflarının yanı sıra “Ayşenur Eygi Filistin için şehit oldu”, “Ayşenur için adalet”, “Bugün hepimiz Ayşenur’uz”, “Direniş terör değildir! Özgür Filistin!” yazılı pankartlar taşıyan göstericiler, İsrail karşıtı sloganlar attı.

Okumaya Devam Et

ORTADOĞU

UNRWA: İsrail, ajansa yapılan bağışları engellemek için Google reklamlarını satın alıyor

Yayınlanma

BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) İsrail hükümetini “kullanıcıların ajansa bağış yapmasını engellemek için Google’da reklam satın almakla” suçladı.

UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini X’te yaptığı açıklamada İsrail’in ajansı karalama girişimlerinin hem ajansın itibarına zarar verdiğini hem de personelin hayatını riske attığını söyledi.

Cumartesi günü kaleme aldığı yazıda Lazzarini, “Yanlış bilgi yaymaya yönelik bu kasıtlı çabalar durdurulmalı + soruşturulmalı,” diyerek sosyal medya platformları da dahil olmak üzere şirketlerin dezenformasyon ve nefret söylemiyle mücadele etmeleri için daha fazla düzenleme yapılması çağrısında bulundu.

Lazzarini, “Yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılması Gazze’deki savaşta bir silah olarak kullanılmaya devam ediyor,” diye yazdı.

İsrail, işgal altındaki Filistin topraklarında Filistinlilere insani yardım sağlayan ve 1949’dan bu yana diğer ülkelerdeki Filistinli mültecilere hizmet veren ana kuruluş olan UNRWA’ya karşı yıllardır kampanya yürütüyor, “teröristlerle” bağlantısı olduğunu iddia ediyor ve kapatılması için lobi yapıyor.

Geçtiğimiz ay BM, Lazzarini’yi “terör sempatizanı” olarak tanımlayan bir İsrail hükümet sözcüsünü kınamıştı.

İsrail hükümet sözcüsü David Mencer videoya kaydedilen bir konuşmasında Lazzarini’yi hedef almış ve ajansın Hamas ve İslami Cihad’ın ona “derinlemesine sızdığını” iddia etmişti.

BM, yorumların “kınanması” gerektiğini söylemiş ve Lazzarini’nin güvenliğini tehlikeye attığı uyarısında bulunmuştu.

Bu yılın başlarında İsrail, ajansın bazı çalışanlarının Hamas liderliğinde 7 Ekim’de İsrail’e düzenlenen saldırılara katıldığını iddia ederek bir düzineden fazla uluslararası bağışçının desteğini askıya almasına yol açmıştı.

BM tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir inceleme, İsrail’in suçlamaları için inandırıcı kanıtlar sunmadığını tespit etti ve o zamandan bu yana çoğu donör finansmana geri döndü.

İsrail Gazze’de sık sık UNRWA tesislerini hedef aldı ve kuruluşa göre 212 UNRWA personelini öldürdü ve ajansın çalıştırdığı okullarının en az yüzde 70’ini vurdu.

Okumaya Devam Et

ORTADOĞU

ABD güçleri 2 yıl içerisinde Irak’tan çekilecek

Yayınlanma

Irak Savunma Bakanı Sabit Abbasi, Amerikan askerlerinin Irak’tan iki yıl içerisinde çekilmesi için Washington ile anlaştıklarını bildirdi.

Abbasi, Al-Arabiya Al-Hadath televizyon kanalına verdiği röportajda ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi konusuna değindi.

ABD askerlerinin Irak’tan 2 yıl içerisinde çekileceğini belirten Abbasi, “ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’taki görevinin iki aşamada sonlandırılması için anlaşmaya varıldı. İlk çekilme aşaması bu yıl başlayıp 2025’e kadar sürecek. İkinci çekilme aşaması da 2026 yılında sona erecek” ifadelerini kullandı.

Abbasi, ayrıca ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin’in, iki yıllık sürenin çekilme için yeterli olmadığına inandığını kaydederek, buna bir yıl daha eklenmesini istediğini, ancak Bağdat’ın süreyi 2 yıldan fazla uzatmayı reddettiğini söyledi.

Irak Savunma Bakanı Abbasi, Washington ile söz konusu çekilme anlaşmasının da önümüzdeki günlerde imzalanacağını sözlerine ekledi.

Reuters’a konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili “Bir anlaşmaya vardık, şimdi mesele bunu ne zaman açıklayacağımız” dedi.

ABD ve Irak ayrıca çekilmeden sonra bazı ABD askerlerinin Irak’ta kalmasını sağlayacak yeni bir danışmanlık ilişkisi kurmaya çalışıyor.

Kaynaklar, resmi açıklamanın haftalar önce yapılmasının planlandığını ancak Gazze savaşıyla ilgili bölgesel gerginlik nedeniyle ve kalan bazı ayrıntıların giderilmesi için ertelendiğini söyledi.

Bazı kaynaklar anlaşmanın bu ay içinde açıklanabileceğini belirtti.

Irak başbakanının dış ilişkiler danışmanı Ferhad Alaaldin de, koalisyonun çekilmesi konusunda Washington’la yapılan teknik görüşmelerin sona erdiğini söyledi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English