NYT: İsrail Irak çölünde ikinci gizli üs kurdu

The New York Times, Iraklı yetkililere dayandırdığı haberinde, Irak’ın batı çölünde İsrail’e ait ikinci gizli askeri üssün bulunduğunu yazdı. Haberde, bir Iraklı çobanın ölümünün ardından ortaya çıkan olayların, Irak ordusunun ve güvenlik yetkililerinin söz konusu üslerin varlığından haberdar olduğuna dair yeni ayrıntıları gün yüzüne çıkardığı aktarıldı.

The New York Times’ın (NYT), Iraklı yetkililere dayandırdığı haberine göre, Irak’ın batı çölünde İsrail’e ait ikinci gizli askeri üs bulunuyor.

Gazete, ilk üssün varlığını daha önce kaynaklarına dayandırarak yazan The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberini hatırlattı.

Irak parlamentosu mart ayında, İsrail üssünün ortaya çıkarılmasına ilişkin kapalı oturum düzenledi. Milletvekili Hasan Fadam, İsrail’in en az bir ileri karakol daha kurduğunu söyledi.

Gazetenin aktardığına göre ikinci bir yetkili de, koordinat vermeden, batı çölündeki ikinci üssün varlığını doğruladı.

Gazete, İsrail üslerine ilişkin bilgilerin, Iraklı bir çobanın ölümünün ardından ortaya çıkmaya başladığını yazdı. Mart ayının başında 29 yaşındaki Avvad el-Şammari, El-Nuhayb’a erzak almak için pikap aracıyla yola çıktı. Eve dönmedi.

NYT’ye konuşan üç tanığın anlattığına göre, çobanın kullandığı kamyoneti bir helikopter takip etti. Tanıklar, helikopterin araç kumların içinde durana kadar kamyonete defalarca ateş açtığını söyledi.

El-Şammari’nin cesedi iki gün sonra bulundu. Cesedin yanındaki aracın da tamamen yanmış olduğu belirtildi.

Gazete, el-Şammari’nin ailesinin, çobanın sıkı koruma altındaki İsrail tesisine rastladığına ve ölümüne bunun yol açtığına inandığını yazdı.

Habere göre el-Şammari, ölmeden önce Irak askeri komutanlığıyla bağlantı kurdu ve gördüklerini anlattı. Çobanın, pist çevresinde askerler, helikopterler ve çadırlar bulunduğunu bildirdiği aktarıldı.

Irak yönetimi, bu bildirimin ertesi günü bölgeye istihbarat görevi gönderdi. Ancak birlik yaklaşırken ateş açıldı. Bir askerin öldüğü, iki askerin yaralandığı ve iki aracın imha edildiği belirtildi. Irak komutanlığı, saldırganları “yabancı güçler” olarak tanımladı.

Daha sonra Irak Genelkurmay Başkanı’nın Amerikalı muhataplarını aradığı belirtildi. Amerikalı yetkililerin, ateş açan tarafın kendi askerleri olmadığını söylediği aktarıldı. Batı Fırat güçlerinin komutanı Tümgeneral Ali el-Hamdani, “Bu nedenle bunun İsrail güçleri olduğunu anladık” dedi.

Bölgesel güvenlik yetkililerine göre, çobanın rastladığı üs mevcut Ortadoğu savaşı başlamadan önce de vardı. Yetkililer, üssün İsrail tarafından Haziran 2025’te İran’a karşı yürütülen 12 günlük harekat sırasında hava desteği, yakıt ikmali ve sağlık yardımı amacıyla aktif biçimde kullanıldığını söyledi.

Habere göre tesisin inşası için hazırlıklar 2024 sonlarında başladı. İki Iraklı subay ise, Irak ordusunun çobanın öldürülmesinden bir aydan daha uzun süre önce çölde İsraillilerin bulunduğundan şüphelendiğini söyledi. Subaylar, buna rağmen ordunun yalnızca “uzaktan gözlem” yürüttüğünü ve Amerikalılardan bilgi talep ettiğini, ancak yanıt alamadığını belirtti.

Iraklı yetkililer, Washington’ın büyük olasılıkla Haziran 2025’ten bu yana üssün varlığını bildiğini, ancak bunu Bağdat’tan gizlediğini ifade etti. Milletvekili Vaad el-Kadu, “Bu durum, Irak’ın egemenliği ile Irak halkının onurunun açık biçimde hiçe sayıldığını gösteriyor” dedi.

Irak hükümeti ise İsrail üslerinin varlığını resmen kabul etmedi. Güvenlik güçleri sözcüsü, ellerinde böyle bir bilgi bulunmadığını söyledi. İsrail ordusu yorum yapmayı reddetti.

Pentagon, soruları İsrail ordusuna yönlendirdi. Buna karşılık gazeteye konuşan eski üst düzey Amerikalı askerler, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) İsrail güçlerinin varlığından habersiz olmasının mümkün olmadığını söyledi.

İlk üssü ortaya çıkaran WSJ, söz konusu tesisin sabotaj operasyonları yürütmek üzere eğitilmiş askerlerin konuşlandırılması amacıyla kullanıldığını yazmıştı. Gazete, üssün ABD’nin onayıyla inşa edildiğini aktarmıştı.

WSJ’ye konuşan güvenlik uzmanları, ABD’nin askeri operasyonlardan önce sık sık geçici üsler kurduğunu söyledi. Uzmanlar, benzer bir üssün İran’da da kurulduğunu ve daha sonra düşen Amerikalı pilotların kurtarılması için kullanıldığını anlattı.

İsrail ile Irak arasında diplomatik ilişki bulunmuyor. Irak, İsrail’in varlığını resmen tanımıyor ve her türlü resmi teması yasaklıyor.

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik harekatı şubat ayı sonunda başladı. Irak yönetimi de aynı dönemde ülkenin güvenliğini ve egemenliğini korumak için elindeki tüm araçları kullanacağını açıklamıştı.

Irak, İran’ın müttefikleri arasında yer alıyor. Tahran yönetimi nisan ayı başında Irak petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin vermişti.