Bizi Takip Edin

Ortadoğu

Önce Filistin Yönetimi sonra İsrail ordusu saldırdı: İsrail’in Batı Şeria stratejisi değişiyor mu?

Yayınlanma

Batı Şeria

Filistin Yönetimi’nin bu ay başında Hamas ve İslami Cihad militanlarını etkisiz hale getirme bahanesiyle saldırdığı Cenin, şimdi İsrail’in kuşatması altında. İsrail, Hamas ile varılan ateşkesten sonra Cenin Mülteci Kampı’na saldırı başlattı. Savunma Bakanı, “Demir Sur” adı verilen saldırının İsrail’in Batı Şeria stratejisinde bir değişime işaret edeceğini söyledi.

İsrail, Gazze’ye 15 aydır devam eden saldırılarının ardından ülkedeki aşırı sağcı kesimlerin tepkisine rağmen Hamas ile ateşkes anlaşması imzalamasından sonra Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik saldırılarını artırdı.

Gazze’de ateşkes ve esir takası anlaşmasının müzakere edildiği süreçten bugüne İsrail’de karar alıcıların Batı Şeria’da tansiyonun yükseleceğine işaret eden açıklamalar peş peşe geldi.

Filistinlilerin topraklarını gasp eden İsrailliler, Batı Şeria’nın bazı bölgelerinde Filistinlilere saldırdı, evleri ve araçları kundakladı. İsrail ordusunun Batı Şeria’da çok sayıda kontrol noktası kurması ve buralardaki kısıtlamaları artırması Filistinlilerin hareket özgürlüğünü azalttı, hayatlarını zorlaştırdı.

İsrail ordusu da dün sabah saatlerinden itibaren Cenin’e günlerce sürebilecek “Demir Sur” adı verilen kapsamlı bir saldırı başlattığını duyurdu. Zırhlı araçlar Cenin Mülteci Kampı’nı kuşattı.

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan yazılı açıklamada Cenin’e saldırıların, İsrail “güvenlik kabinesi”nin kararıyla başlatıldığı belirtildi.  Cenin’deki Filistinlilerin sosyal medya hesaplarından paylaştığı görüntülere göre, saldırılara askeri birliklerin eşliğinde paletli buldozerler de katılıyor.

Yetkililerin açıklamasına göre saldırılarda biri çocuk olmak üzere 10 Filistinli hayatını kaybetti, 40 kişi de yaralandı.

Cenin Belediyesinin Halkla İlişkiler Sorumlusu Beşir Metahin, saldırılar nedeniyle kampta yaşayan 600’den fazla Filistinlinin yerlerinden edildiğini söyledi. İnsani açıdan zor durumda olan yerinden edilmiş kişilerin, hastane çevresindeki sokaklara ve hastanenin bölümlerine dağıldığını, bir kısmının ise barınak veya çadır olmaksızın açık alanda yaşadığını ifade eden Metahin, Cenin Belediyesinin de bu kişileri kabul etmek için belediyeye ait binaları açtığını söyledi.

El Fetih ve Hamas Batı Şeria’da çatışıyor

Filistin Kızılayına ait ambulans ekiplerinin, anaokulunda mahsur kalan 4-5 yaşlarındaki 20 çocuğu tahliye etmeyi başardığını belirten Metahin, İsrail’in saldırılarında iki çocuk, üç doktor ve iki hemşirenin yaralandığını söyledi.

Metahin, kente düzenlenen saldırı sırasında hayatını kaybedenlerin tamamının sivil olduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, durdurulmaması halinde İsrail’in Gazze Şeridi’nde yaptığı soykırımı işgal altındaki Batı Şeria’ya da taşıyabileceği uyarısında bulundu.

Savunma Bakanı Israel Katz, Batı Şeria’da Filistinlilerin topraklarını gasp eden İsrailliler ve İsrail’e zarar gelmemesi için bölgeyi “kuvvetle vuracaklarını” söyledi.

Katz, Gazze’de yaşananlardan ders aldıklarını öne sürerek İsrail ordusunun Cenin Mülteci Kampı’na yönelik başlattığı saldırının, “güvenlik stratejisinde” bir değişikliğe işaret ettiğini aktardı. Katz, saldırıların amacının Batı Şeria’da “terörist altyapıyı ortadan kaldırmaya yönelik” olduğunu iddia etti.

İsrail basını, Gazze’de ateşkes ve esir takası anlaşmasının müzakereleri yürütülürken anlaşmanın yapılmaması yönünde fikir beyan ederek hükümetten çekilme tehdidinde bulunan aşırı sağcılarla “Batı Şeria pazarlığı” yapıldığını öne sürmüştü.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle istifa eden aşırı sağcı eski Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun anlaşmanın ikinci aşamasının devreye girmesiyle hükümetten istifa edeceğini açıklayan İsrail Maliye Bakanı aşırı sağcı Bezalel Smotrich ile kendisine işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin topraklarından gasp edilen yerlere daha fazla İsrail yerleşimi kurulmasını teklif ettiğini itiraf etmişti.

Bu arada Smotrich Cenin saldırılarıyla ilgili X hesabından yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze ve Lübnan’dan sonra Batı Şeria’da “güvenlik konseptini” değiştirmeye başladığını ve bunun, “dindar Siyonistlerin savaş hedeflerinin” bir parçası olduğunu kaydetti.

İsrail ile yaptığı anlaşmalar çerçevesinde Batı Şeria’yı yöneten Filistin Yönetimi bu ay başında Cenin’de Hamas ve müttefiki İslami Cihad’a karşı saldırı başlatmıştı. Batı Şeria’da Filistinli gruplar arasındaki son yılların en ciddi çatışmalarının ardından İsrail’in Cenin’i hedef alması dikkat çekti. Filistin Yönetimi’nin üst düzey yetkilileri, İsrail basınına İsrail ordusu Cenin’e girmeden önce herhangi bir koordinasyon olmadığını söylüyor. Yetkililer İsrail’i, ateşkes nedeniyle öfkelenen aşırı sağcıları yatıştırmak için Cenin’e siyasi amaçlı operasyon başlatmakla suçluyor.

Ortadoğu

ABD, Orta Doğu’ya üçüncü uçak gemisini gönderiyor

Yayınlanma

ABD ordusu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların ufukta olabileceği uyarısında bulunmasının ardından, Orta Doğu’ya üçüncü bir uçak gemisi saldırı grubunu sevk ediyor.

Özel bir amfibi saldırı grubunu da içeren bu sevkiyat, ABD’deki ara seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte İran’a karşı Trump’ın savaşının hızla değişen dinamiklerini vurguluyor.

Trump, savaşın birkaç hafta süreceği yönündeki ilk vaatlerine rağmen, ara seçimlerden sonra gerginliğin tırmanmasının hâlâ geçerli bir seçenek olduğunu belirtti.

Şu anda Orta Doğu’ya doğru yol alan gemi grubu, toplamda 7.000’den fazla denizci ve 2.000 Deniz Piyadesi’ni taşıyor.

Bu gruba, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu ve iki amfibi çıkarma gemisinden oluşan USS Makin Island amfibi hazırlık grubu da dahil.

Hassas askeri operasyonlar hakkında konuşmak üzere isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir ABD’li yetkiliye göre, bu durum Ekim ayı sonuna kadar bölgede üç uçak gemisinin bulunacağı anlamına gelebilir.

Orta Doğu’da halihazırda bulunan personel de hesaba katıldığında, bu hamle ABD’nin deniz kuvvetleri varlığını 20.000’den fazla denizci ve deniz piyadesi ile yüzlerce uçağa ulaşacak şekilde alışılmadık derecede yüksek bir seviyeye çıkaracak.

Donanma, Nisan ayında 2003 yılından bu yana ilk kez Orta Doğu’da üç uçak gemisi saldırı grubu bulundurmuştu.

USS George HW Bush ve USS George Washington uçak gemileri, USS Boxer amfibi hazırlık grubu ile birlikte şu anda bölgede bulunuyor.

USS George Washington genellikle Pasifik Okyanusu’nda görevlendirilir fakat zorlu görev süresi boyunca mürettebatın 260 günden fazla süreyle aralıksız denizde kalmasına neden olan USS Abraham Lincoln’ün yerini almak üzere Orta Doğu’ya sevk edildi.

Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu bölgeye ulaştığında, Washington’un Japonya açıklarına kaydırılması muhtemel.

Perşembe günü Time dergisinde yayınlanan bir röportajda Trump, yeni saldırı olasılıklarına değindi ve 3 Kasım ara seçimlerinden sonra İran’a yönelik bombardımanı yoğunlaştırmasının “mümkün” olduğunu söyledi.

Israrla sorulunca Trump, stratejisi hakkında daha fazla ayrıntıya giremeyeceğini söyledi.

Trump, “Bunu size söyleyemem çünkü bakın, siz ‘nereyi bombalayacaksınız?’ diye soruyorsunuz,” dedi.

Pazartesi günü yapılan röportajda, İran’dan gelen son ateşkes teklifini reddettiğini belirterek, “bir yıl önce onaylamayacağı şeyleri bugün de onaylamayacağını” söyledi.

Trump, örnek olarak İran’ın önemli bir enerji nakil koridoru olan Hürmüz Boğazı’nı “açma” teklifini gösterdi ama teklifin genel olarak “yeterince iyi olmadığını” belirtti.

Giderek daha fazla tepki çeken bu savaşın Kasım ayında Cumhuriyetçilerin şansını zora sokup sokmayacağu sorulduğunda Trump, ilk başta “Mümkün” diye yanıt verdi. Fakat ardından, “İran’ın nükleer silahı olmayacağı için bu durum yardımcı olmalı,” diye ekledi.

Başkan, “dünya çapında da dahil olmak üzere” “halkın %100’ünün” İran’ın nükleer saldırı kapasitesine sahip olmasına karşı olduğunu söyledi ve “Yani, bu şekilde ifade ederseniz, faydası olur. Bunu söylemezseniz, zararı olabilir,” diye konuştu.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Şam’dan yalanlama: Hizbullah ile Türkiye’de görüşmedik

Yayınlanma

Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam ile Hizbullah heyetlerinin gerilimi düşürmek için Türkiye’de gizlice görüştüğü yönündeki Reuters haberini yalanladı. Haberde yer alan iddiaya göre heyetler Türk istihbaratının davetiyle eylülde en az bir kez bir araya geldi ve Şam yönetimi örgüte Lübnan’a askeri müdahalede bulunmama güvencesi sundu.

Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam’daki yeni hükümet yetkilileri ile Lübnan merkezli Hizbullah temsilcilerinin Türkiye’de bir araya geldiği yönündeki iddiaları yalanladı.

Bakanlığa bağlı Dış Medya Dairesi, 1 Ekim’de yaptığı açıklamada, söz konusu haberlerin gerçek dışı ve dayanaksız olduğunu belirterek herhangi bir temasın gerçekleşmediğini duyurdu.

Reuters haber ajansı aynı gün yayımladığı haberde, iki tarafın aralarındaki gerilimi düşürmek amacıyla eylül ayında Türkiye’de en az bir kez gizli toplantı yaptığını aktarmıştı.

Ajans, haberini ikisi Suriyeli, biri ABD’li yetkili ve biri Hizbullah’a yakın üst düzey Lübnanlı güvenlik kaynağı olmak üzere altı kişiye dayandırdı.

Habere göre buluşma, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle düzenlendi. Toplantıda Hizbullah temsilcilerinin yanı sıra Suriye istihbaratından ve Dışişleri Bakanlığından yetkililer yer aldı.

Ajansa konuşan ABD’li kaynak, görüşmenin anlaşmazlıkları gidermeye odaklandığını ve iyi geçtiğini söyledi.

Görüşmeye katıldığı öne sürülen Suriyeli bir yetkili, tarafların birbirlerine karşı düşmanlık beslemedikleri hususunda uzlaştığını aktardı. Buna göre Şam yönetimi, Hizbullah’ı silahsızlandırma gerekçesiyle Lübnan topraklarına askeri müdahalede bulunmayacağına dair örgüte güvence verdi.

Washington ise Suriye’nin Hizbullah’a karşı harekete geçmesini istiyor. ABD Başkanı Donald Trump, Şam yönetiminin örgüte askeri saldırı düzenlemesi gerektiği yönündeki talebini kamuoyu önünde birden fazla kez paylaştı.

Haberde aktarılan uzlaşma arayışına karşın Suriyeli heyet, Hizbullah’ın sınır ötesi silah kaçakçılığını durdurmasını ve özellikle Suriye’nin güneyindeki uyuyan hücrelerini lağvetmesini talep etti.

Hizbullah ise eski Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana ülke topraklarında hücreleri olduğu iddiasını reddediyor.

Şam yönetimi hafta başında roket saldırısı hazırlığı içindeki bir Hizbullah hücresinin yakalandığını ileri sürmüştü. Hizbullah bu iddia karşısında, “Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığımız yok ve orada herhangi bir güvenlik veya askeri faaliyette yer almıyoruz” açıklamasını yaptı.

Toplantı iddiasına ilişkin sorular karşısında Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Suriye Dışişleri Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı sessizliğini korurken Hizbullah’ın basın bürosu yorum yapmaktan kaçındı.

Suriye’deki yeni iktidar yapısı ile Hizbullah arasındaki temas iddiaları, tarafların geçmişteki yoğun çatışma geçmişine dayanıyor.

Hizbullah iç savaş boyunca Esad ordusu saflarında savaştı; Heyet Tahrir eş-Şam’ın (HTŞ) çekirdeğini oluşturan Nusra Cephesi ve Ahrar eş-Şam gibi gruplarla doğrudan karşı karşıya geldi.

Esad iktidarını Aralık 2024’te deviren HTŞ, mevcut Suriye Savunma Bakanlığında belirleyici konum taşıyor.

Nusra Cephesi, iç savaşın ilk evrelerinde Lübnan’ın kuzey ve doğu sınırlarını ele geçirmiş, ardından Lübnan ordusu ve Hizbullah birliklerince bu hatlardan püskürtülmüştü. Grup aynı dönemde Beyrut dahil Lübnan genelinde bombalı saldırılar ve suikastlar düzenledi.

Esad yönetiminin çöküşüyle Hizbullah’ın Suriye’deki etkinliği sona ererken, yeni Şam güçlerinin Lübnan sınırına askeri tahkimat yaptığı kaydediliyor.

Sınıra sevk edilen askeri birlikler arasında, geçmiş çatışma döneminde ülkeye giren yabancı savaşçıların da yer aldığı belirtiliyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Trump’ın damadının şirketi İsrail ordusunun tedarikçisine ortak çıktı

Yayınlanma

CNN’in haberine göre Jared Kushner’ın yatırım şirketi Affinity Partners, İsrail ordusuna silah ve teçhizat sağlayan firmalarda pay sahibi olan Phoenix Financial grubunun en büyük hissedarı kalmayı sürdürdü. Kushner’ın Gazze müzakerelerinde resmi kadro almadan gönüllü diplomat olarak yer alması, şirketteki 1 milyar doları aşan hisse değeri nedeniyle tartışma yarattı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde rol üstlenirken yatırım şirketi Affinity Partners üzerinden İsrailli finans grubu Phoenix Financial ile ticari bağlarını korudu.

CNN tarafından İsrail’deki mali kayıtlar incelenerek yapılan araştırma, Phoenix’in İsrail ordusuna silah, insansız hava aracı, savaş gemisi ve yıkım ekipmanı tedarik eden en az dokuz şirkette pay sahibi olduğunu ortaya koydu.

Bu şirketlerin tamamının hisse değeri geçen yıl artış kaydetti. Kuruluşların birçoğu, Gazze’deki çatışmaların ürünlerine yönelik talebi yükselttiğini açıkladı.

Affinity Partners, Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine başlamasından hemen önce Phoenix’teki payını neredeyse iki katına taşıdı.

Şirket, Temmuz 2026’da bu hisselerin dörtte birini 340 milyon doları aşkın bir bedelle elden çıkardı. Bu işlemden elde edilen gelir, satılan paylar için başlangıçta ödenen tutarın beş katını aştı.

Satışın ardından Phoenix’in en büyük hissedarı kalmayı sürdüren Affinity’nin elindeki yüzde 7,4’lük payın piyasa değeri temmuz ayı itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıktı. Kushner, Phoenix’i daha önce şirketinin “en iyi yatırımı” olarak nitelendirmişti.

İncelenen belgelere göre Phoenix, İsrail’in en büyük savunma sanayisi şirketi Elbit Systems’e en az 265 milyon dolarlık yatırım yaptı. Elbit, İsrail ordusuna mühimmat, tank sistemleri ve askeri teçhizat temin ediyor.

İsrailli finans grubunun portföyünde İHA kameraları üreten NextVision, topçu mühimmatı tapası imal eden Reshef Technologies ve tank parçaları geliştiren Ashot Ashkelon da yer alıyor.

Phoenix ayrıca savaş gemisi üreticisi Israel Shipyards ile birlikte Boeing ve Caterpillar’da da hisse sahibi. İsrail ordusu operasyonlarda Boeing’in ürettiği uçak ve mühimmatları, Gazze’deki yıkımlarda ise Caterpillar üretimi iş makinelerini kullanıyor.

Kushner’ın şirketi Affinity doğrudan bu savunma kuruluşlarına ortak olmasa da Phoenix’in ana hissedarı sıfatıyla grubun mali kazancından pay alma imkanını koruyor.

Kushner, Trump yönetiminde resmi bir kadro almadan, gönüllü temsilci sıfatıyla diplomatik görüşmelere katılıyor. Bu konum, resmi bir kamu görevinde zorunlu tutulan mali bildirim ve çıkar çatışması yükümlülüklerine tabi olmamasını sağlıyor.

CNN, Kushner’ın yürüttüğü diplomatik temasların söz konusu yatırımları doğrudan etkilediğine dair somut bir veriye ulaşmadığını duyurdu.

Fakat Gazze müzakerelerinde görev üstlenen bir ismin, İsrail ordusunun tedarikçilerine sermaye aktaran bir grupta ana hissedar olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.

Kushner’ın avukatı, müvekkilinin Phoenix’in yönetim kurulunda yer almadığını, yatırım kararlarına müdahale etmediğini ve ticari girişimleriyle diplomatik temasları arasında bağ olmadığını savundu.

CNN ise Kushner’ın Eylül 2025’te Forbes dergisine verdiği mülakatta Phoenix yönetimiyle “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğünü ve şirket yöneticileriyle birkaç haftada bir temas kurduğunu söylediğini aktardı.

Avukatı bu temasların tek tek yatırımlarla değil, genel piyasa eğilimleriyle sınırlı olduğunu öne sürerken diplomatik mesainin artmasıyla birlikte şirket yönetimiyle görüşmelerin seyreldiğini kaydetti.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Kushner’ın şahsi ticari işlerinin gönüllü diplomatik vazifeleriyle bağlantısı bulunmadığını dile getirdi.

Phoenix ise hissedarlarına sunduğu değerin temel faaliyet performansından beslendiğini belirterek haberdeki ayrıntılı bulgular hakkında değerlendirme yapmadı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English