Bizi Takip Edin

Diplomasi

Orta Afrika’da ‘Rusya ve kripto dostu’ Touadéra üçüncü dönem için aday oluyor

Yayınlanma

Orta Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Faustin-Archange Touadéra, görev süresi sınırlamalarını kaldıran anayasa değişikliğinin ardından üçüncü dönem için aday olmaya hazırlanıyor. Reuters haber ajansı, “Rusya ve kripto para dostu” olarak nitelendirdiği Touadéra’nın, kamu kaynakları ve finansal üstünlüğü sayesinde seçimi kazanma şansının yüksek olduğunu bildirdi.

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde Cumhurbaşkanı Faustin-Archange Touadéra, görev süresi sınırlamalarını kaldıran tartışmalı referandumun ardından üçüncü kez devlet başkanlığına aday olmaya hazırlanıyor.

Reuters haber ajansının geçtiği habere göre, 2016’dan bu yana iktidarda olan ve ikinci dönemi 2025’te sona erecek olan Touadéra, “Rusya ve kripto para dostu” kimliğiyle öne çıkıyor.

Ajans, kamu görevlilerinin mevcut başkana oy verilmesi yönündeki çağrılarına dikkat çekerek Touadéra’nın kazanma şansının yüksek olduğunu bildirdi.

Uluslararası Kriz Grubu’ndan (International Crisis Group) Şartles Bouessel, ajansa yaptığı değerlendirmede, “Cumhurbaşkanı kazanacak çünkü rakiplerinden çok daha fazla finansal imkâna sahip” diye konuştu.

Anayasa değişikliği ile süresiz iktidar yolu

Touadéra, 2023 yılında gerçekleştirdiği ve muhalefetin boykot ettiği referandumla anayasadaki dönem sınırlamasını kaldırmış ve cumhurbaşkanlığı görev süresini beş yıldan yedi yıla çıkarmıştı.

Resmi verilere göre, kayıtlı 2 milyon seçmenin yüzde 95,21’i yeni anayasaya “evet” oyu verdi. Devlet Başkanı, anayasanın değiştirilmesi gerektiğini ilk olarak 2022 yılında açıklamıştı.

2020 yılında yeniden seçilen ve mevcut görev süresi 2025’te dolacak olan Touadéra’ya karşı muhalefet, referandumu boykot çağrısında bulunmuştu.

Muhalefet, metnin çok geç yayımlandığını belirterek oylamanın asıl amacının devlet başkanının iktidarda mümkün olduğunca uzun süre kalmasını sağlamak olduğunu savunmuştu.

Moskova ile yakın ilişkiler

Touadéra yönetimindeki Orta Afrika, son yıllarda Rusya ile geliştirdiği yakın ilişkilerle dikkat çekiyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, St. Petersburg’da düzenlenen Rusya-Afrika Zirvesi’nde Touadéra ile bir araya gelmiş ve referandumun başarıyla sonuçlanması temennisinde bulunmuştu.

Avrupalı “terörle mücadele birliklerinin” ülkeden ayrılmasının ardından yerel makamların talebi üzerine Wagner özel askeri şirketi unsurları Orta Afrika’da faaliyet göstermeye başlamıştı.

Temmuz 2023’te bir kaynağa dayandırdığı haberinde, yüzlerce Wagner savaşçısının ülkeden çekilmeye başladığı bildirilmişti. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Yaloké Mokpème ise bu durumu “rotasyon” olarak nitelendirmişti.

Ayrıca Temmuz 2018’de, Rus askeri varlığı ve özel askeri şirketler hakkında film çekmek üzere Orta Afrika’ya giden Rus gazeteciler Orhan Cemal, Aleksandr Rastorguyev ve Kirill Radçenko, Sibut şehri yakınlarında öldürülmüştü.

Kripto para hamlesi

Ülke, 2022 yılında El Salvador’dan sonra Bitcoin’i yasal ödeme aracı olarak kabul eden dünyadaki ikinci, Afrika’daki ilk ülke oldu. Touadéra, yatırımcı çekmek amacıyla iki kripto para projesini de hayata geçirdi.

Eski bir Fransa sömürgesi olan ve denize kıyısı bulunmayan Orta Afrika Cumhuriyeti, dünyanın en yoksul ülkeleri arasında yer almasına rağmen elmas, altın ve uranyum gibi zengin yer altı kaynaklarına sahip.

Ülke, onlarca yıldır devam eden iç çatışmalarla mücadele ediyor. François Bozizé’nin 2013 yılında devrilmesinin ardından Hristiyan çoğunluk ile Müslüman azınlık arasındaki çatışmalar şiddetlendi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla Eylül 2014’te ülkeye konuşlandırılan barış gücü misyonu (MINUSCA), 13 binden fazla personelle görev yapıyor.

2016 yılında devlet başkanlığı seçimini kazanan Hristiyan kökenli Faustin-Archange Touadéra, uluslararası toplumun desteğini almıştı.

Fakat ülkedeki durum kırılganlığını koruyor; bazı bölgelerde devam eden çatışmalarda zaman zaman BM barış gücü askerleri de hedef alınıyor.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English