Orta Afrika’da ‘Rusya ve kripto dostu’ Touadéra üçüncü dönem için aday oluyor

Orta Afrika Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Faustin-Archange Touadéra, görev süresi sınırlamalarını kaldıran anayasa değişikliğinin ardından üçüncü dönem için aday olmaya hazırlanıyor. Reuters haber ajansı, “Rusya ve kripto para dostu” olarak nitelendirdiği Touadéra’nın, kamu kaynakları ve finansal üstünlüğü sayesinde seçimi kazanma şansının yüksek olduğunu bildirdi.

Orta Afrika Cumhuriyeti’nde Cumhurbaşkanı Faustin-Archange Touadéra, görev süresi sınırlamalarını kaldıran tartışmalı referandumun ardından üçüncü kez devlet başkanlığına aday olmaya hazırlanıyor.

Reuters haber ajansının geçtiği habere göre, 2016’dan bu yana iktidarda olan ve ikinci dönemi 2025’te sona erecek olan Touadéra, “Rusya ve kripto para dostu” kimliğiyle öne çıkıyor.

Ajans, kamu görevlilerinin mevcut başkana oy verilmesi yönündeki çağrılarına dikkat çekerek Touadéra’nın kazanma şansının yüksek olduğunu bildirdi.

Uluslararası Kriz Grubu’ndan (International Crisis Group) Şartles Bouessel, ajansa yaptığı değerlendirmede, “Cumhurbaşkanı kazanacak çünkü rakiplerinden çok daha fazla finansal imkâna sahip” diye konuştu.

Anayasa değişikliği ile süresiz iktidar yolu

Touadéra, 2023 yılında gerçekleştirdiği ve muhalefetin boykot ettiği referandumla anayasadaki dönem sınırlamasını kaldırmış ve cumhurbaşkanlığı görev süresini beş yıldan yedi yıla çıkarmıştı.

Resmi verilere göre, kayıtlı 2 milyon seçmenin yüzde 95,21’i yeni anayasaya “evet” oyu verdi. Devlet Başkanı, anayasanın değiştirilmesi gerektiğini ilk olarak 2022 yılında açıklamıştı.

2020 yılında yeniden seçilen ve mevcut görev süresi 2025’te dolacak olan Touadéra’ya karşı muhalefet, referandumu boykot çağrısında bulunmuştu.

Muhalefet, metnin çok geç yayımlandığını belirterek oylamanın asıl amacının devlet başkanının iktidarda mümkün olduğunca uzun süre kalmasını sağlamak olduğunu savunmuştu.

Moskova ile yakın ilişkiler

Touadéra yönetimindeki Orta Afrika, son yıllarda Rusya ile geliştirdiği yakın ilişkilerle dikkat çekiyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, St. Petersburg’da düzenlenen Rusya-Afrika Zirvesi’nde Touadéra ile bir araya gelmiş ve referandumun başarıyla sonuçlanması temennisinde bulunmuştu.

Avrupalı “terörle mücadele birliklerinin” ülkeden ayrılmasının ardından yerel makamların talebi üzerine Wagner özel askeri şirketi unsurları Orta Afrika’da faaliyet göstermeye başlamıştı.

Temmuz 2023’te bir kaynağa dayandırdığı haberinde, yüzlerce Wagner savaşçısının ülkeden çekilmeye başladığı bildirilmişti. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Yaloké Mokpème ise bu durumu “rotasyon” olarak nitelendirmişti.

Ayrıca Temmuz 2018’de, Rus askeri varlığı ve özel askeri şirketler hakkında film çekmek üzere Orta Afrika’ya giden Rus gazeteciler Orhan Cemal, Aleksandr Rastorguyev ve Kirill Radçenko, Sibut şehri yakınlarında öldürülmüştü.

Kripto para hamlesi

Ülke, 2022 yılında El Salvador’dan sonra Bitcoin’i yasal ödeme aracı olarak kabul eden dünyadaki ikinci, Afrika’daki ilk ülke oldu. Touadéra, yatırımcı çekmek amacıyla iki kripto para projesini de hayata geçirdi.

Eski bir Fransa sömürgesi olan ve denize kıyısı bulunmayan Orta Afrika Cumhuriyeti, dünyanın en yoksul ülkeleri arasında yer almasına rağmen elmas, altın ve uranyum gibi zengin yer altı kaynaklarına sahip.

Ülke, onlarca yıldır devam eden iç çatışmalarla mücadele ediyor. François Bozizé’nin 2013 yılında devrilmesinin ardından Hristiyan çoğunluk ile Müslüman azınlık arasındaki çatışmalar şiddetlendi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla Eylül 2014’te ülkeye konuşlandırılan barış gücü misyonu (MINUSCA), 13 binden fazla personelle görev yapıyor.

2016 yılında devlet başkanlığı seçimini kazanan Hristiyan kökenli Faustin-Archange Touadéra, uluslararası toplumun desteğini almıştı.

Fakat ülkedeki durum kırılganlığını koruyor; bazı bölgelerde devam eden çatışmalarda zaman zaman BM barış gücü askerleri de hedef alınıyor.