Pakistan’dan ABD ve İran’a iki aşamalı barış teklifi

ABD ve İran’a, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ve çatışmaların derhal durdurulmasını öngören, Pakistan tarafından hazırlanan iki aşamalı bir barış planı sunuldu. Reuters’ın müzakere süreçlerine vakıf kaynaklara dayandırdığı haberine göre, “İslamabad Paktı” olarak adlandırılan çerçeve anlaşmanın bugün taraflarca onaylanabileceği belirtiliyor.

ABD ve İran yönetimine, bölgedeki çatışmaları sonlandıracak ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılmasını sağlayacak kapsamlı bir plan iletildi.

Reuters haber ajansının müzakerelere vakıf bir kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, tarafların söz konusu çerçeve anlaşma üzerinde 6 Nisan Pazartesi günü uzlaşmaya varması bekleniyor.

Haberde, taslak metnin Pakistan tarafından hazırlandığı ve pazartesiye bağlanan gece saatlerinde taraflara ulaştırıldığı kaydedildi.

İki aşamalı bir yaklaşımı öngören belgenin ilk adımı çatışmaların derhal durdurulmasını, ikinci adımı ise taraflar arasında kalıcı ve kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanmasını içeriyor.

Ajansa konuşan kaynak, “Tüm unsurların bugün karara bağlanması gerekiyor” ifadesini kullanarak ilk mutabakatın Pakistan’ın arabuluculuğunda elektronik ortamda bir muhtıra şeklinde resmileştirilmesinin planlandığını belirtti.

Teklife göre, ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı seyrüsefer trafiğine açılacak. Reuters’ın edindiği bilgilere göre, bu aşamadan sonra taraflara daha geniş kapsamlı bir düzenleme üzerinde uzlaşmaları için 15 ila 20 günlük süre tanınacak.

Nihai anlaşmanın, Tahran’ın nükleer silah geliştirme faaliyetlerinden vazgeçme taahhüdü karşılığında İran’a yönelik yaptırımların esnetilmesini ve dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını kapsaması öngörülüyor.

Gayriresmi olarak “İslamabad Paktı” şeklinde adlandırılan sürecin nihai müzakerelerinin Pakistan’ın başkentinde yüz yüze yapılması planlanıyor.

Aynı kaynak, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in planın iletilmesinin ardından gece boyunca ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürdüğünü bildirdi.

Diplomatik trafiğin yoğunlaşmasına rağmen İran’ın henüz ateşkes şartlarına resmi onay vermediği aktarıldı. Kaynaklar, geçici ateşkes önerisinin Pakistan, Çin ve ABD tarafından desteklendiğini belirtti.

Mart ayı sonunda Çin ve Pakistan tarafından sunulan beş maddelik çözüm önerisinde; çatışmaların durdurulması, barış görüşmelerinin başlaması, sivil ve enerji tesisleri ile deniz yollarının güvenliğinin sağlanması ve BM Şartı’nın esas alınması çağrısı yapılmıştı.

Nisan başında The Wall Street Journal’da yer alan haberlerde, bölge ülkelerinin ateşkes çabalarının sonuçsuz kaldığı değerlendirmelerine yer verilmişti.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, 5 Nisan’da yaptığı açıklamada İran ile 6 Nisan’da bir anlaşmaya varılabileceğini ifade etti.

Trump, bir gün önceki açıklamasında Tahran’a anlaşma sağlanması veya Hürmüz Boğazı’nın açılması için 48 saat süre tanımış, aksi halde İran’ın “cehennemi yaşayacağı” tehdidinde bulunmuştu.

Axios’un haberine göre, müzakere girişimlerine rağmen ABD ve İsrail’in İran’ın enerji altyapısına yönelik geniş çaplı bir bombardıman planı hazır bulunuyor.

Washington yönetiminin, müzakereler için tanınan sürenin dolmasını beklediği belirtiliyor. Diğer yandan Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin de taraflar arasında arabuluculuk için devreye girdiği, Tokyo’nun Tahran ile üst düzey temaslar kurmayı ve Trump ile ayrı bir görüşme yapmayı değerlendirdiği bildirildi.