Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketini tüm üye ülkelerin onayıyla kabul etti. Paket, 32 Rus bankasını, kripto şirketlerini, petrol ticaret platformlarını ve Rusya’nın “gölge filosunu” hedef alırken, Rus sıvılaştırılmış doğalgazının üçüncü ülkelere taşınmasına belirli koşullarla istisna tanıyor.

Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 21. yaptırım paketi üzerinde uzlaşmaya vardı. Dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın Dışişleri Bakanlığı, tüm üye ülkelerin yeni yaptırım paketini kabul ettiğini açıkladı.

İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu paket Rusya’nın gelir akışlarını daha da hedef alıyor, gölge filosunun faaliyetlerini engelliyor ve tedarik zincirlerini bozuyor” ifadelerini kullandı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de uzlaşıya varılan paketin kapsamına ilişkin ayrıntıları paylaştı. Von der Leyen, “Yasaklı işlem listemize 32 Rus bankasını daha ekliyoruz. Ayrıca kripto şirketleri ve petrol ticaret platformlarını da kapsama alıyor, petrol fiyat tavanındaki düzenlemeyi bir yıl süreyle donduruyoruz” dedi. Yeni yaptırımların Rusya’nın “gölge filosunu” da hedef aldığını vurguladı.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ise yeni yaptırım paketini, “Avrupa’nın Ukrayna’nın yanında durduğunu gösteren bir başka güçlü kanıt” sözleriyle değerlendirdi.

Reuters’ın aktardığına göre, üye ülkeler Yunanistan’ın itirazlarını dikkate alarak pakete bir yıllık istisna ekledi. Buna göre, Rus sıvılaştırılmış doğalgazının Avrupa şirketleri aracılığıyla üçüncü ülkelere taşınmasına izin verilecek ve bu istisna otomatik olarak uzayacak.

Yeni yaptırım paketi, 13 ve 22 Temmuz’da yapılan görüşmelerde oybirliği sağlanamadığı için kabul edilememişti. Politico, gecikmenin nedenlerinden birinin Yunanistan’ın itirazları olduğunu yazmıştı.

Yeni yaptırımların yürürlüğe girebilmesi için AB’nin 27 üyesinin tamamının onayı gerekiyordu. Anlaşmazlığı aşmak amacıyla İrlanda, Rus LNG’sinin üçüncü ülkelere ihracatına Ocak 2029’a kadar izin verilmesini, buna karşılık yeni sözleşmelerin yasaklanmasını önermişti.

İrlanda’nın önerisi Yunanistan’la yaşanan anlaşmazlığı hedef aldı

Politico’nun haberine göre, İrlanda’nın önerisi, Rus LNG’sinin Avrupa şirketleri tarafından üçüncü ülkelere taşınmasına Ocak 2029’a kadar izin verilmesini, ancak yeni sözleşmelerin yasaklanmasını öngörüyordu.

Dublin yönetimi bu formülle haftalardır süren çıkmazı aşmayı amaçladı.

Gazeteye göre, Yunanistan, Avrupa şirketlerinin Rus LNG’sini üçüncü ülkelere taşımasının yasaklanmasının kendi denizcilik sektörüne ağır ekonomik zarar vereceğini savunuyordu.

Politico ayrıca, Yunan denizcilik şirketi Dynagas’ın, Yamal LNG projesi açısından kritik önem taşıyan Arc7 buz sınıfı LNG gemilerine sahip olduğunu yazdı.

Habere göre, yeni yaptırımlar bu gemilerin Batı dışındaki alıcılara satılmasına yol açabilirdi. İrlanda’nın önerisinin kabul edilmesi ise Avrupa’ya ait gemilerin lojistik zincirinde kalmasını sağlayacaktı.

Bununla birlikte Yunanistan’ın bu öneriye başlangıçta onay vermediği belirtildi.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 13 Temmuz’da üye ülkelerin mayıs ayından beri görüşülen yeni yaptırım paketinde uzlaşamadığını açıklamıştı.

Politico da bir gün önce yayımladığı haberinde, ulusal çıkar çatışmaları ve daha önce Macaristan’ın oynadığı rolün zayıflaması nedeniyle AB’nin yeni yaptırım paketi konusunda ortak zemin oluşturmakta zorlandığını aktarmıştı.

Şu anki Şansölye Ofisi Genel Sekreteri Thorsten Frei (CDU), istifa eden Jens Spahn’ın (CDU) yerine Bundestag’daki CDU/CSU parlamento grubunun lideri olacak.

Bu karar, her iki partinin de ortak bir basın açıklamasında duyurduğu üzere, CDU ve CSU liderleri Friedrich Merz ve Markus Söder tarafından alındı.

Öneri, parlamento grubunun yürütme komitesiyle yapılan bir video konferans sırasında sunuldu ve ardından parlamento grubu üyelerinin oyuna sunuldu.

Bu öneriyle Merz ve Söder, geçtiğimiz cumartesi günü istifa eden Spahn’ın yerine çok kısa sürede bir halef bulmuş oldu.

Merz, personel önerisiyle ilgili olarak şunları söyledi:

“Hükümetin bugüne kadarki başarısında ve koalisyonun istikrarında önemli bir rol oynayan Thorsten Frei’ı onaylamalarını parlamento grubundan rica ediyorum. Son haftalardaki reform başarıları da onun hanesine yazılmalı.”

Merz, Thorsten Frei’ın parlamento grubunun merkez kanadından geldiğini ve Parlamento, koalisyon ortakları ile federal hükümet arasında kesintisiz bir koordinasyonu sağlayacağını belirtti.

Spahn’ın istifası Merz için fırsat olabilir

52 yaşındaki Frei, önceki yasama döneminde o zamanlar parlamento grubu başkanı ve muhalefet lideri olan Merz’in altında parlamento sekreteri olarak görev yapmıştı.

Şansölye, görevinden ayrılan Spahn’a da övgü dolu sözler sarf etti:

“Jens Spahn, kritik bir dönemde kararlılık, güvenilirlik ve başarıyla iktidar partisinin milletvekili grubunun gelişimini ileriye taşıdı. Özellikle son haftalarda, hükümetin reform önerilerinin hazırlanmasında önemli bir rol oynadı. Bunun için kendisine çok minnettarım.”

Spahn’ın halefi, önümüzdeki çarşamba günü Berlin’de olağanüstü oturum için toplanacak olan milletvekili grubu içindeki seçim sonuçlanana kadar resmen göreve başlamayacak.

Milletvekili grubu sekreteri Steffen Bilger, yaz tatili sırasında yapılacak toplantıya yoğun katılım beklediğini ve Frei lehine güçlü bir oy çıkacağını belirtti.

Bilger, Frei’nin atanmasına ilişkin kararın “benim görüşüme göre milletvekili grubu içinde çok olumlu karşılandığını” söyledi.

CDU’lu Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Nijerya’nın başkenti Abuja’ya yaptığı ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, Frei’ın CDU/CSU milletvekili grubunun şu anda tam da ihtiyaç duyduğu kişi olduğunu belirtti ve “Daha iyi bir seçim hayal edemem,” dedi.

SPD de Frei’ı Birlik parlamento grubunun gelecekteki lider adayı olarak destekliyor.

SPD Parlamento Sekreteri Dirk Wiese, eski Şansölye Ofisi Başkanı ile yeni görevinde birlikte çalışmayı sabırsızlıkla beklediğini belirtti.

Frei’ın Şansölyelik Ofisindeki görevini kimin devralacağı sorusu hâlâ belirsizliğini koruyor.

Haberlere göre, atamanın önümüzdeki haftaya kadar açıklanması beklenmiyor.

Hükümet kaynakları, parlamento grubuna ve grup başkanlığının önemli makamına duyulan saygı gereği, şu anda dikkatin yalnızca bu personel kararına odaklanması gerektiğini belirtti.

Bu pozisyon için bir dizi isim gündeme getiriliyor. dpa’ya göre, Sağlık Bakanı Nina Warken (CDU) şu anda en güçlü aday olarak görülüyor.

Warken, kabinenin en başarılı üyelerinden biri olup, kısa süre önce yasal sağlık sigortası sistemindeki reformu başarıyla hayata geçirdi.

Merz’in bir kadını seçerek Şansölyelik’in bir “erkekler kulübü” olduğu yönündeki suçlamaları da ortadan kaldırmış olacaktır.

Spahn’ın istifasının ardından geçen ilk birkaç gün içinde, Parlamento Grup Başkan Yardımcısı Günter Krings hâlâ en güçlü aday olarak gösteriliyordu. Fakat bu atamanın gerçekleşme olasılığı artık oldukça düşük görülüyor.

Yeni şansölye sekreterinin atanmasının yanı sıra kabinede değişiklik olup olmayacağı ise henüz belirsizliğini koruyor.

Spahn’ın istifasının ardından Şansölye Merz de federal hükümette bir kadro değişikliği ihtimalini dışlamamıştı.

ZDF’ye verdiği demeçte, “Bu, federal hükümetin yapısını yeniden gözden geçirmek için bir fırsat olabilir,” demişti.

Warken, Frei’ın yerine geçerse, yeni sağlık bakanı olarak CDU Genel Sekreteri Carsten Linnemann’ın adı geçiyor.

Spahn, hafta sonu parti içindeki artan baskı nedeniyle görevinden istifa etti. Spahn ve eşi Daniel Funke, ABD’de bir taşıyıcı anne yardımıyla ebeveyn olduklarını açıklamışlardı.

Taşıyıcı annelik Almanya’da yasak olduğu ve Spahn’ın partisi bunun yasallaştırılmasına şiddetle karşı çıktığı için bu durum eleştirilere yol açtı. Spahn da geçmişte bu konuya karşı çıkmıştı.

Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaleti, Lingen’deki nükleer yakıt tesisinin Rosatom’a bağlı TVEL teknolojisiyle Rus tipi reaktörler için yakıt üretmesini onayladı. Karar, eyalet yönetiminin siyasi itirazına rağmen ek güvenlik şartlarıyla yürürlüğe girdi. Tesiste Rus personelin görev alması yasaklanırken, Rus ekipmanı, yazılımı ve yakıt çubukları ayrı denetim süreçlerine tabi tutulacak.

Almanya’nın Aşağı Saksonya Çevre Bakanlığı, Lingen kentindeki nükleer yakıt fabrikasının kapasitesini genişletmesine izin verdi.

Die Zeit’in haberine göre tesiste, Rosatom bünyesindeki TVEL’in teknolojisi kullanılarak Rus tasarımı nükleer reaktörler için altıgen yakıt demetleri üretilecek.

Tesis, Fransız Framatome grubuna bağlı Advanced Nuclear Fuels (ANF) şirketinin mülkiyetinde yer alıyor. Genişleme izniyle birlikte fabrikanın Rus tipi reaktörlere uygun yakıt demetleri üretmesi öngörülüyor.

Aşağı Saksonya Çevre Bakanı Christian Meyer, kararı eleştirdi. Meyer, Rosatom ile işbirliğini “temelden yanlış” bir siyasi tercih olarak niteledi ve Almanya’nın özellikle nükleer enerji alanında Rusya’ya bağımlılığını azaltması gerektiğini savundu.

Welt’in aktardığına göre izin, ilave güvenlik koşullarına bağlandı. TVEL ve Rosatom çalışanları tesise giremeyecek. Rusya menşeli ekipman ile yazılımlar ayrı incelemelerden geçirilecek ve fabrikanın geri kalan bilgi işlem altyapısından izole edilecek.

Rusya’dan gelecek yakıt çubukları da kullanılmadan önce eksiksiz biçimde denetlenecek.

Almanya, 2023 yılında Rus nükleer sektörüne yönelik yaptırımları desteklemişti. Ukrayna’daki özel askeri operasyon başlamadan önce Rusya, hem ABD’nin hem de bugün Avrupa Birliği sınırları içinde yer alan eski Sovyet cumhuriyetlerinin başlıca uranyum tedarikçileri arasında yer alıyordu.

Buna karşılık Eurostat verileri, 2026’nın ilk dört ayında Avrupa Birliği’nin Rusya’dan yaptığı nükleer yakıt ithalatının parasal değer bazında önceki yılın aynı dönemine göre beş kattan fazla arttığını gösteriyor.

Yaklaşık üç yıl önce Almanya Federal Ekonomi ve İhracat Kontrol Dairesi (BAFA), Siemens Energy’ye Rosatom’un Türkiye’de inşa ettiği Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne gönderilmesi planlanan gaz yalıtımlı şalt ekipmanı için gerekli tüm ihracat izinlerini vermemişti.

BAFA, bundan kısa süre önce de Rosatom’un Macaristan’da inşa ettiği Pakş-2 Nükleer Güç Santrali’ne gönderilecek bazı ekipmanların sevkiyatını engellemişti.